SAGAN  AF  DAGLAUNAMANNINUM,  HINUM  FIMM  KONUM    BAGDAD,  OG  HINUM  REMUR  KONUNGBORNU  MUNKUM




46. ntt

"Herra! ann tma, sem Kalfinn Harn Alrasjid sat a vldum, bj Bagdad, asetursta hans, daglaunamaur einn, sem var sur og slttugur karl, in hans vri auvirileg og ltils httar.

a var einhvern morgun, a hann gekk t me burarkrfina sna og stanmdist torginu, ar sem hann var vanur, og bei ess, a einhver beiddi sig handtaks, kom til hans yngiskona, prilega vaxin, me nettludks blju fyrir andliti, og kallai til hans vinalega:

"Heyru, karl! Taktu krfina na og gakktu me mr."

Daglaunamaurinn var glaur vi, er konan kastai svo bllega kveju hann, og lt hann krfina jafnskjtt upp hfu sr og gekk eftir henni, og mlti etta fyrir munni sr: "Lns dagur, blessaur dagur, a okkar fundum bar saman!"

Konan leiddi hann a luktum dyrum hsi einu og kvaddi dyra. Var eim jafnskjtt loki upp og kom t ruverugur kristinn maur me stt skegg; fkk hn honum peninga en sagi ekki or. Hann hefur vita, hva hn vildi, v hann gekk burt og kom undir eins aftur me brsa fullan af gtasta vni. Skipai konan daglaunamanninum a lta brsann niur krfina og fara me sr.

"a veit hamingjan, a etta er blessaur dagur," mlti daglaunamaurinn, lt krfina me brsanum upp hfu sr og fylgdi konunni til aldina- og blmakaupmanns.

Valdi hn ar handa sr alls konar epli, aprksur, lemnur, myrtus, basilkum, liljur og jasmnur auk fleiri blma og ilmjurta, skipai daglaunamanninum a lta a krfina og fylgja sr.

San gekk hn til sltrara nokkurs og lt hann vega sr t tuttugu og fimm pund af hinu bezta kjti, sem hann hafi til, og skipai hn daglaunamanninum a lta a krfina lka.

annarri slub keypti hn keisarasalat, litla agrka og kryddjurtir, srsaar ediki. enn einni strar og smar hnetur, pinjur, mndla og ess konar vexti; mndlabrau keypti hn og hj kryddbakara einum.

egar daglaunamaurinn s a krfin smmsaman fylltist af llu essu dti, segir hann: "Fr mn! Hefu r lti mig vita fyrir fram a r tluu a draga svona til bsins, hefi g teki me mr burarklr ea lfalda og klyfja . Ef r kaupi meira, held g veri ofhlai baki mr."

Konan brosti a glensi hans, en skipai honum enn einu sinni, a fylgja sr til kryddara nokkurs; tk hn ar t binni alls konar ilmandi vatn, pipar, mskat, negulnagla, engifer, stran mola af grrri ambra og msar indverskar kryddjurtir. Var etta allt a fara ofan krfina daglaunamannsins og fr konan n me hann a einu skrautlegu hsi; var a a framanveru byggt slum og v flabeinshur. ar drap konan hgt dyr....


47. ntt

Mean yngiskonan og daglaunamaurinn biu ess a upp vri loki, st hann hugsandi og var a brjta heilann t af essu. Hann furai sig , a nnur eins kona fri sjlf til slkra kaupa, v ekki gat hann tra v, a hn vri ambtt. Hn bar of mikla fyrirkvensku yfirbragi snu til ess, a hann gti leitt sr grun, a hn vri frjls og ttsm.

tlai hann a spyrja hana um etta, en v bili lauk nnur kona upp dyrunum. tti daglaunamanninum hn svo yfirtaks fgur, a vi sjlft l, a hann missti krfina niur me llu, sem henni var. Hafi hann aldrei s svo fra konu vi sinni, a nokkurn samjfnu kmist vi essa, og kallai hann v upp: "etta er s mesti heilladagur, sem g hef lifa vi minni."

Konan, sem hafi fari me hann anga, s hva hann hugsai og skildi hann undir eins. tti henni gaman a og horfi framan daglaunamanninn me grandgfilegri eftirtekt og tk ekki eftir kvejunni, egar dyrunum var upp loki.

Hin fagra kona, sem upp lauk, minnti hana a og mlti: "tlaru ekki a koma, elsku systir, hva dvelur ig? Sru ekki a manntetri kemst varla r sporunum me byrina?"

egar hn var komin inn me daglaunamanninum, var dyrunum loka og gengu au rj saman gegnum fagurt anddyri inn van hallargar, og voru ar opnar loftsvalir; var aan innangengt til margra skrautlegra herbergja. Lengst inni garinum var glsilegur legubekkur og upp af honum mijum hstll r rafi, sem st fjrum flabeinsslum; var hann skreyttur undurstrum perlum og demntum og breitt yfir hrautt indverskt ykksilki, fagurlega gullsauma. mijum garinum var r me hvtri marmara umgjr, og yfir koparljn, logagyllt; gaus upp r gini ess hi trasta vatn og fll niur rna.

Svo erfitt sem daglaunamanninum gerist undir byrinni, var honum mgulegt anna en a dst a skrautleika hss essa og rifnai eim, sem lsti sr ar llu. var honum llu fremur starsnt hina riju konu, er sat hstinu og tti honum hn enn frari en nnur konan. egar hn s bar hinar konurnar, st hn niur r sti snu og gekk mti eim. Ri hann a af lotningu eirri, er r sndu henni, a hn mundi tignust vera, enda fr hann ekki villt v.

Hn ht Sobeide, s, sem mest hafi keypt, ht Amne og s, sem upp lauk, ht Safe.

"Elsku systur mnar!" tk Sobeide til mls, "sji i ekki, a mannskepnan tlar a hnga niur undir byrinni? Eftir hverju eru i a ba, a i skuli ekki ltta honum?"

v nst tku r Amne og Safe krfina, nnur a aftan, en hin a framan, og Sobeide tk lka hendi til og hjlpai eim til a taka hana ofan af daglaunamanninum og setja hana niur.

San tku r allt r henni og a v bnu borgai Amne honum rkmannlega og mlti um lei: "N mttu fara!"

Daglaunamaurinn hefi n tt a fara me krfina sna, en hann gat ekki fengi a af sr. Hann st smu sporum, hallaist upp vi krfina og undraist fegur hinna riggja kvenna, sem honum ttu allar jafn yndislegar a lta, v Amne hafi lka teki af sr bljuna og st alls ekki baki hinna.

v skildi hann ekkert , a hann s ar engan karlmann; hfu mestll matfngin, sem hann hafi bori, eim, sem tluu a drekka og vera glair, a minnsta kosti urrkuu vextirnir, krsikkurnar og srsuu rttirnir.

Sobeide hlt fyrstunni a daglaunamaurinn tlai a kasta minni ofurlitla stund, en er hn s a hann aldrei tlai a fara, spuri hn hann: "Eftir hverju ertu a ba?"


48. ntt

"Herra!" tk Sjerasade til mls, "egar n daglaunamaurinn hmdi arna grafkyrr, spuri Sobeide hann, eftir hverju hann vri a ba og mlti enn fremur: "tti r illa borga?"

San veik hn sr a Amne og segir: "Elsku systir! Gefu manninum eitthva svo hann fari glaur burt."

"Fr mn!" anzai daglaunamaurinn, "anna er a, sem mig dvelur; verk mitt er marg- margborga. a er sjlfsagt siur af mr, a vera hr lengur, en i vru samt aldrei nema vsar til a vira mr til vorkunnar, g yri hlessa v, a sj rjr konur karlmannslausar, sem eru svo ljmandi fallegar.

Kvenflki eins bgt me a skemmta sr n karlmanna, eins og karlmennirnir n kvenflksins. i viti, a turn stendur ekki fastur nema fjrum mrum, og a segja eir hrna Bagdad, a illa s eti, ef ekki eru fjrir. i eru ekki nema rjr, og vantar fjra mann, eftirlitsmann og launhygginn, sem gti haldi v, sem a honum vri skoti."

San fr hann me essar vsur:

"Fegurst veit g fernan m
a fegins glaumi kalla:
Ppna, ggna, hrpu hljm
og hreiminn filu snjalla.

Fernan ilm ar eftir kjs
unastan fanga:
lifku (svo nefni g ilmjurtina "Levkoj" (mathiola).) myrtus, lilju, rs,
ljft, sem vitum anga.

Fernt m njta slast sn,
ef saman hinu tengist:
auur, ska, st og vn,
, a a jafnan fengist!"

r systur hlgu dtt a ru daglaunamannsins, en san tk Sobeide til mls og geri sig alvrugefna svipinn. "Ljfurinn minn! Mr ykir gera r heldur dlt vi okkur. En skalt ekki gjalda ess og srt ess maklegur, a g fari a gefa mig tal vi ig og gera r grein nokkru, skal g allt fyrir a segja r, a vi erum systur, og frum svo huldu hfi, a enginn maur veit um okkar hagi. v meiri varhygg verum vi a gjalda vi, a gera a uppsktt fyrir eim, sem yfir engu geta aga, og svo segir gri bk, sem vi hfum lesi: "Yfir leyndarmli nu skaltu egja, og engum segja, v s glatar v, sem gerir a uppsktt. Getir ekki geymt a nu eigin hjarta, hversu mttu tlast til ess af rum?"

"a veit heilg hamingjan!" segir daglaunamaurinn, "mr kom etta undir eins hug, a i mundu vera mikilltar, og g hef geti rtt til. forlgin hafi aldrei lti mr aunast a komast hrra en a vera a, sem g er, er g samt skynugur og reianlegur maur. g hef reynt a nema allan frleik, sem mr var unnt, af fribkum og sagnaritum og kann g deili , hva segja skal og hverju skal egja yfir. N tla g me ykkar leyfi a tilfra grein r einni bk, sem g hef lesi; hefur s grein t veri mr fst minni:

"Geymdu launungarml itt fyrir eim, sem er frekur og framgjarn; hann mundi illa me fara; vitrum manni skaltu hrddur tra fyrir v; hann getur varveitt a. Hj mr eru leyndarml lst niur, eins og lokuu hsi me innsigluum dyrum, sem lykillinn er tndur a."

Sobeide ttist af llu mega ra, a daglaunamanninum vri ekki vits vant, og mundi hann feginn vilja vera gestur vi mlt , er r tluu a halda; segir hn v vi hann brosandi: " veizt a vi hfum tluveru kosta til mltarinnar; a vri v sanngjarnt a skyldir njta hennar og ekkert til gjalda."

Safe var v samdma og mlti: "Gurinn minn, flaus vintta er lttari en sandkorn. Hefuru ekki heyrt etta: "Komiru me nokku, ertu nokkurs verur; komiru tmhentur, faru tmhentur."

a daglaunamaurinn hefi lipurt tungutak, mundi hann a lokum hafa ori a hypja sig burt me kinnroa, hefi Amne ekki skorizt leikinn fyrir hans hnd. "Elsku systur!" tk hn til mls, "g srbni ykkur, lofi i honum a vera hj okkur. g arf ekki a segja ykkur, a vi munum hafa skemmtun af honum, v i hafi sjlfar teki eftir v, a hann vantar ekki gfur til ess. a megi i vita, a mr hefi veri mgulegt a annast svo margt jafnstuttum tma, hefi hann ekki komi mr a haldi me gvilja snum, lipurleika og krftum. Segi g ykkur alla kurteisi og ll au fagurmli, sem hann lt mig heyra leiinni, mundu i ekki undrast, a g dreg hans taum. g skal v taka a mr a greia hans tillag til mltarinnar."

Hinar systurnar svruu essu: "Gott og vel, tylltu r niur og vertu velkominn!"

Daglaunamaurinn var fr sr numinn af essum orum Amne, fll kn, kyssti glfi frammi fyrir ftum hennar og mlti v hann st upp: "Yndislega kona, dag ltu r ln mitt uppbyrjast og n fullkomni r a me gfuglyndi yar. g get ekki ngsamlega akka yur fyrir a," mlti hann ennfremur og veik sr a hinum systrunum: "i skulu ekki tla, a g muni illa fara me ann mikla sma, sem mr er sndur og ykist g sjlfur enga verleika eiga til hans. g skal t vira mr til smdar a vera ykkar aumjkasti rll."

San tlai hann a f eim aftur f a, er hann hafi egi, en hin alvrugefna Sobeide sagi honum, a hann skyldi eiga a og mlti: "a, sem vi einu sinni hfum lti af hendi fyrir geran greia, ekki afturkvmt til okkar"....

Dnarsade srnai mjg a morgunbirtan skein, egar anga var komi sgunni. Var Sjerasade a htta.


49. ntt

Undir eins og drottning var bein framhalds sgunni, er hn hafi htt vi nttina ur, tk hn annig til frsagnar essari ntt:

"Herra! Sobeide drap hendi vi fnu, sem daglaunamaurinn tlai a f henni aftur og mlti essa lei: "En gttu ess, kunningi, a vr leyfum r v a eins a vera hj okkur, a bi egir yfir llu, og gtir vandlega allrar sisemdar og kurteisi."

v hin yndislega Amne mlti annig, tk hn af sr mttulinn, er hn hafi fari , er hn gekk t. Stytti hn kli sn upp um sig me beltinu, svo a henni vri lttara um allar hreyfingar og bj hn san til bors. Bar hn fram msa rtti og setti vnflskur og gullbikara fram drykkjarbor.

San settust r systur til bors og buu daglaunamanninum a setjast hj sr og ri hann sr varla fyrir fgnui, a sj rjr konur svo fallegar andspnis mti sr. Tk Amne flsku og bikar, hellti og drakk t eftir serkneskum si; san hellti hn fyrir systur snar eftir r, og drukku r smuleiis og skenktu sama bikarinn og rttu daglaunamanninum.

v hann tk vi bikarnum kyssti hann hnd Amne, og ur en hann drakk, hafi hann vsu essa yfir:

"Sl eins og sumargola,
sunnan of liljur runnin,
dreifist ilmhlain yfir,
angandi ljft um vanga,
ks g mr svo hi svsa,
star gmsker vti
vn, er stt fram settu,
sundbls lilju mundir."

Hendu systurnar gaman a essu; san sungu r og af vndrykkjunni gerist samsti glaara og glaara og nokku glensmiki. Konurnar slepptu sr ldungis ktinni, eins og enginn karlmaur vri vistaddur og gekk a, sem eftir var dagsins, glei og gamni.

En er komi var undir ntt sagi Safe loksins vi daglaunamanninn: "Faru n, og lttu okkur sj baki r, eins og a er breitt til."

a gat daglaunamaurinn ekki fengi af sr og svarai: "Nei, fallegu systur! Mr mundi sannarlega vera lttara um viskilna slar vi lkama en a fara fr ykkur. Hvert tti g a fara svo sem g er til reika? g er ldungis af gflum genginn bi af vndrykkjunni og af v a sj ykkur, og mr mundi ykja verandi heimili mnu. Lofi mr a vera hrna ntt, svo a g geti komi til sjlfs mn; g skal vera hvar sem i vilji. En svo mikils tma arf g a minnsta kosti til ess, a komast samt lag aftur. Og er g hrddur um, a a veri eftir af mr, sem bezt er."

Amne tk daglaunamanninn a sr etta sinn eins og fyrr og mlti: "Elsku systur! Maurinn hefur rtt a mla, og hlt g a leggja til me honum. Hann hefur skemmt okkur prilega, og ef ykkur er nokku hltt til mn, og i unni mr, sem g tla, skulum vi hafa hann hj okkur kvld."

"r getum vi ekkert mti lti ", sagi Sobeide og sneri sr san a daglaunamanninum og mlti: "Vr ausnum r lka essa n, en setjum enna skilmla um lei: a hva sem hr kann fyrir ig a bera, a okkur ea rum nrstddum, mttu ekki einu sinni ljka munni sundur til ess a spyrja okkur um orsakir. v ef ber upp fyrir okkur spurningar um a sem ig varar ekki um, kynnir a f a a heyra, sem r gtist ekki a. Vertu v forsjll og lttu r ekki hug koma, a vera forvitinn og reyna a komast fyrir, hvernig v stendur, sem vi gerum."

Daglaunamaurinn svarai: "v lofa g ykkur, a gta essa skilyris svo samvizkusamlega, a i hafi enga stu til a telja mig, og enn sur til a minna mig fyrir kurteisi. Tunga mn skal vera stir sem tr og augu mn skulu vera skuggsj, sem ekkert verur eftir af v, er hn speglar."

"Svo gangir r skugga um a," tk Sobeide til mls me mikilli alvrugefni, "a etta er ekki ntt upptki, a vi krefjumst essa af r, stattu upp og lestu a, sem skrifa er arna a innanveru yfir dyrunum."

Daglaunamaurinn geri a og las ar essi or skrifu me gullletri: "Talau ekki um a, sem ig varar ekki um, ella heyriru a, sem r illa lkar."

egar hann kom aftur til systranna mlti hann: "g vinn ess drstan ei, a i skulu ekkert a til mn heyra, sem mig skiptir engu og ykkur kann a snerta."

N sem au hfu komi sr saman um etta, bar Amne kvldver bor. Salurinn var lstur mrgum ljsum; loguu au af olu og reykelsi og sendu fr sr stan ilm; san settust r systur til bors me daglaunamanninum. Var teki n til matar og drykkjar, sngs og kvalesturs, og systurnar lgust eitt, a drekka daglaunamanninn undir bor, og geru a undir v yfirvarpi, a lta hann drekka minni eirra. Ekki vantai heldur skrtnar og gamansamar rur, og lku au ll vi hvern sinn fingur; en v var drepi dyr a utan....

50. ntt

egar drepi var dyr, stu allar rjr systurnar upp. En Safe, sem hafi sslu, a gta dyranna, var fyrst og biu v hinar anga til hn kmi aftur og segi, hver erindi tti eirra fund svo seint degi.

Lei ekki lngu ur Safe kom aftur og sagi: "Elsku systur! N gefst bezta tkifri til a hafa gta skemmtun nokkurn hlut nturinnar, og ef g m ra, skulum vi ekki sitja a af okkur. Hr eru rr munkar fyrir dyrum - a minnsta kosti r g a af bningi eirra - og a mun ykkur ykja kynlegt, a eir eru allir blindir hgra auga og hafa raka af sr hr, skegg og augabrnir. Segjast eir vera rtt nkomnir til Bagdad, og aldrei hafa komi hr ur.

En af v n er komin ntt og eir ttu sr engan nttsta vsan, bru eir a dyrum hj okkur upp von og von, og bija eir okkur fyrir gus sakir, a gera a miskunnarverk, a taka vi sr. eim stendur sama, hvar vi hsum , ef eir a eins hafa ak yfir hfi, og mundu eir vera gusfegnir a liggja hesthsi.

Annars eru eir ungir og ekki ljtir; eir munu ekki heldur vera skyni skroppnir; en ekki get g a mr gert, a hlja egar g hugsa til ess, hva undarlega og afkralega eir lta t."

setti svo mikinn hltur a Safe, a hn kom ekki upp ori, en hinar systurnar og daglaunamaurinn hlgu sjlfrtt me henni.

"Systur slar!" tk Safe aftur til ora, "vilji i ekki lofa eim a koma inn? egar vi hfum hj okkur slka gesti, getum vi enda daginn betur en vi byrjuum hann. Vi munum hafa af eim mestu skemmtun og ekki vera leiar eim, v eir beiast ekki gistingar, nema essa ntt, og munu fara af sta fyrir slaruppkomu."

Sobeide og Amne tldu tormerki beini Safe og vissi hn vel, hva eim gekk til; en hn lagi svo fast a eim, a r gtu ekki synja henni.

"a er bezt eir komi inn," mlti Sobeide loksins, "en gleymdu ekki fyrir alla muni, a leggja rkt vi , a eir ekki tali um hluti, sem varar ekki um, og a eir lesi letri yfir dyrunum."

Safe fr n ng til dyra og kom skjtt aftur me rj frumunkana; hneigu eir sig djpt egar eir gengu inn. eir stanmdust frammi vi dyr eins og er siur hsganga, en konurnar stu upp, bu velkomna me blu, og sgu sr vri snn glei a v, a sr gfist fri a greia fyrir eim og hressa eftir ferahrakningana, og buu r eim a setjast niur.

Frumunkunum fannst miki um vihfn hsakynna og hina gfuglegu ltpri eirra systra. En ur en eir settust niur, rku eir augun daglaunamanninn, og af v hann var lkt binn og sumir arir frumunkar, sem eir ttu deilum vi um msar flagsreglur, af v eir rkuu hvorki skegg n augabrnir, segir einn:

"Nei, sji, arna er einn af hinum vantruu arabisku munkum!"

Vni var fari a svfa daglaunamanninn og var hann hlfsofandi; reiddist hann egar annig var tala til hans, horfi til eirra gnandi augum og mlti: "Setjist i niur og skipti ykkur ekki um a, sem ykkur varar ekki um. Hafi i ekki lesi letri yfir dyrunum? Veri i ekki svo djarfir, a vilja rngva rum til ykkar lfernishtta, heldur lagi ykkur eftir okkar sium."

"Ljfurinn minn," anzai frumunkurinn, sem hafi mga hann, "veri ekki of brur; okkur tti srillt a hafa valdi v nokkurn htt. vert mti erum vr bonir og bnir til hvers, sem vera skal fyrir yur."

Gengu konurnar milli og komu veg fyrir alla rtu, sem hefi geta risi t af orarasi essu, og er frumunkarnir voru setztir niur, var matur borinn bor fyrir . ringinn hn Safe lt sr einkum annt um, a skenkja eim spart vn...."


51. ntt

"egar frumunkarnir hfu sntt eins og eir hfu lyst og drukki stinnt, tk daglaunamaurinn til ora: "Heyri, gir hlsar, kunni i ekki einhverja kynjafulla sgu, ea eitthva ess konar til a skemmta okkur?"

Vni var n egar fari a svfa frumunkana. Kvust eir gjarna vilja leika saman hljfri, ef ar vru sngtl fyrir hendi. Systurnar tku fegnar essu boi og Safe stti ara filu, bjllubumbu og persneska hrpu.

Tk sinn frumunkur hvert sngfri og lku eir saman vsnalag. Kunnu r systur vsurnar; a voru gamanvsur og sungu r undir me hljfrunum. En ru hverju hlgu r upp r a orunum, svo a sngurinn htti miju kafi, og var hin mesta glei og glaumur samsti essu, en v var drepi dyr.

Safe htti undir eins a syngja og gekk t til a sj, hva um vri a vera."

essum sta sgunni veik Sjerasade sr a Sjarjar svo mlandi: "a vri ekki fjarri, a yar htign fengi a vita, hvers vegna svo seint var bari dyr hj eim systrum. En v veik svo vi, a kalfinn Harn Alrasjid fr oft t um ntur dularbningi, til ess a komast eftir, hvort allt vri kyrrt borginni og engin regla hefist a.

essari ntt hafi hann n sama skyni teki sig dularbning; fylgdu honum eir Gafar, strvezr, og Mesrr, hfusmaur geldinganna. Voru eir allir bnir sem kaupmenn. egar eir gengu gegnum strti, ar sem systurnar bjuggu, og heyru hljfraslttinn, snginn og hltrana, mlti kalfinn vi Gafar:

"Beru a dyrum essu hsi, sem hvainn og glaumurinn er ; g tla a brega mr ar inn og spyrja, hvernig v standi."

Vezrinn leiddi honum fyrir sjnir, a etta vru konur, sem geru a gamni snu og vru lklega ornar gglaar af vni; vri ekki vert a eiga undir eim, r kynnu a sna af sr einhverja meingjr, enda vri etta tilhlilegur tmi, og tti ekki a glepja fyrir eim skemmtun eirra, en kalfinn trekai skipun sna allt fyrir a.

"Hugsau um a," mlti hann, "hva vi eigum a bera fyrir okkur, svo a okkur veri lofa inn."

"g heyri og hli," segir Gafar, og a var v hann, sem bari a dyrum hj eim systrum. egar Safe lauk upp, s vezrinn undir eins vi ljsbirtuna a innan, a konan var forkunnar fgur; hneigi hann sig djpt og mlti me lotningarfullri kurteisi:

"Lafi mn! Hr erum vi komnir, rr kaupmenn fr Mssl; eru tu dagar san vi komum til Bagdad, og komum vi varnings farangri okkar fyrir til geymslu einu gestaherbergi. En dag vorum vi bonir til kaupmanns nokkurs veizlu; stum vi lengi saman yfir vndrykkju og villtumst leiinni heim til herbergis vors myrkrinu. Lklega er n egar bi a loka ar, og verur fyrst loki upp snemma morgun. Rum vi a af hljfraslttinum og sngnum, a hr vri ekki htta, og dirfumst vi v bi ess vegna og af v vi erum kunnugir, a berja dyr hj yur, og bija yur, a skjta skjlshsi yfir okkur til morguns. Gu mun launa yur a. yki yur vi vera ess verir, a taka tt skemmtun yar, skulum vi gera allt, sem voru valdi stendur og bta annig leikspjllin. En a rum kosti, geri okkur ann greia, a lofa okkur a vera frammi hsi yar."

Mean Gafar talai etta, hafi Safe ngan tma, til a vira hann fyrir sr og ba hina kaupmennina. Sndist henni eir ekki vera alumenn eftir tliti og sagi hn eim v, a hn tti ar ekki hsr, en kvast skyldu fra eim svar, ef eir vildu ba stundarkorn.

Fr Safe til systra sinna og rgaist vi r, hva til brags skyldi taka. Voru r fyrstunni bum ttum, en af v r voru brjstgar, og hfu veitt frumunkunum hina smu bn, uru r a sttar a taka vi kaupmnnunum....


52. ntt

Hin fagra Safe fr og lauk upp fyrir hinum remur gestum, er ltust vera kaupmenn; spuru eir : "Leyfist oss inn a ganga?"

"Komi i inn," anzai hn.

egar hn n kom me kalfann, strvezr hans og geldinga hfingjann, heilsuu eir konunum og frumunkunum vingjarnlega. Tku r systur a snu leyti eins vel mti kaupmnnunum, sem ttust vera;

Sobeide var fyrir svrum, v hn hafi fyrst tala vi ; mlti hn me siprri alvrugefni: "Veri velkomnir, gestir vorir! En fyrirgefi, a vr setjum yur einn ltinn skilmla. a er sk vor, a r hafi augu en ekki tungu, og hva sem r sji, a r ekki tali um a, sem yur varar ekki um, a rum kosti munu r f a a heyra, sem yur lkar illa."

"Vr heyrum og hlum," anzai Gafar, "vr erum engir siameistarar; eigi erum vr framir n forvitnir, og hfum fullt fangi, a gta ess, sem oss varar um, vr ekki slettum oss fram a, sem oss skiptir engu."

Mean Gafar frust annig or, gat kalfinn ekki reytzt , a dst a frbrum frleik hinna riggja systra, sipri eirra og andrkri fyndni. Eins komu hinir rr frumunkar honum kynlega fyrir sjnir, og langai hann til a vita, hvers vegna eir allir vru blindir hgra auga; en hann mtti ekki spyrja um a vegna skilyris ess, sem sett var honum og frunautum hans. En er hann gtti a, me hvlkri auleg og fegur llu var skipa innanhss, hvlkur rifnaur og okki lsti sr llu, gat hann ekki ru tra en a etta vri ekki einhama.

N voru allir setztir niur og var glatt hjalla, bru konurnar komumnnum bi mat og drykk. En er Amne byrlai kalfanum vn, afakkai hann a svo mlandi: "g er plagrmur," og settist hann a v mltu afsis. San breiddi Safe dk bor og bar fyrir hann postulns knnu, hellti hana lindiblms vatni, og lt a sykur og kldi me s. akkai kalfinn fyrir enna greia og hugsai sr a endurgjalda hann um morguninn.

N var aftur mesta glei og glaumur samstinu. Frumunkarnir voru uppstanir og stigu dans einn eftir snum si. Fengu konurnar enn betri okka eim en ur fyrir etta, og uru eir einnig kalfanum og fylgdarmnnum hans vel a skapi.

En er eir hfu loki dansinum st Sobeide upp, tk um hnd Amne og mlti: "Elsku systir! Stattu upp; gestir vorir munu ekki taka a illa upp, vi leggjum enga vingun okkur, heldur gerum skyldu okkar eins og vi erum vanar."

Amne skildi glggt, hva systir hennar tti vi, st v upp og bar t diskana, flskurnar, bikarana, bori og hljfrin, sem frumunkarnir hfu leiki . Safe var ekki heldur agjralaus; hn spai salinn, setti hsggnin, hvert sinn sta, geri a ljsunum og kveikti nju reykelsi.

San beiddi hn rj frumunkana a setjast rumegin legubekkinn, en remur kaupmnnunum hinumegin, en daglaunamanninum skipai hn a standa upp; vri hann enginn gestur, heldur heimilismaur og tti v a vera hjlplegur me a, sem r vru a gera.

a var n runni dlti af daglaunamanninum, var hann v lttur fti, girti kli sn upp undir belti og mlti: "Hr er g, hva er a gera?"

"Ekki liggur ," anzai Safe, "bddu anga til r verur skipa; skalt ekki urfa a standa lengi ijulaus."

A vrmu spori kom Amne me stl og setti hann niur mijum salnum. San gekk hn til hliardyra herberginu og benti daglaunamanninum a koma me sr; fr hann me henni t r salnum og kom jafnskjtt aftur me tvr svartar tkur.

hvorri eirra um sig var helsi og keja vi; teymdi daglaunamaurinn r vi kejurnar fram mitt glfi salnum; voru tkurnar esslegar, sem r hefu veri miskunnarlaust lamdar.

N st upp Sobeide, er seti hafi milli frumunkanna og kaupmannanna; gekk hn me alvrugefnum svip til daglaunamannsins og mlti me ungu andvarpi: "Gerum skyldu okkar!"

v nst bretti hn upp ermunum, tk vi svipu, er Safe rtti henni, og segir vi daglaunamanninn: "Faru me ara tkina til hennar Amne, systur minnar, en komdu til mn me hina."

Daglaunamaurinn geri eins og honum var sagt; egar hann kom til Sobeide, fr tkin, sem hann teymdi, a la aumkvunarlega og skrkja, svo a undir tk llu hsinu, og mndi hn bnaraugum til Sobeide. En hn skeytti v alls ekki, heldur bari veslings kvikindi anga til hn var uppgefin.

v nst fleygi hn svipunni, tk kejuna r hendi daglaunamannsins, lt tkina setjast afturfturna og horfust r san augu sorgbitnar og raunalegar og kom upp fyrir eim mikill grtur.

Loksins tk Sobeide vasaklt sinn, errai trin af tkinni, kyssti hana og sagi vi daglaunamanninn: "Faru aftur me hana anga sem sttir hana, og fru mr n hina!"

Fr hann me hana inn herbergi, sem var ar til hliar, og stti san hina tkina til Amne, og gekk me hana til Sobeide. Fr Sobeide allt a einu me hana eins og hina fyrri, og er hn hafi grti me henni, erra af henni trin og kysst hana, fkk hn hana daglaunamanninum. En Amne tk af honum maki, a fara me tkina inn herbergi og geri hn a sjlf.

Frumunkarnir, kalfinn og fylgdarmenn hans uru ldungis forvia af essari refsingu. Gtu eir mgulega skili v, a Sobeide skyldi grta me tkunum og kyssa r, egar hn hafi lami r svo kaft.

essu voru eir n a velta fyrir sr, hver snu lagi, en kalfinn var eirra olinmastur og brann af lngun til a vita, hvernig sti svo fheyru athfi. Benti hann Gafar hva eftir anna, a hann skyldi spyrja, en hann lt eins og hann si a ekki, og svarai me bendingum, a enn vri ekki tmi til ess.

Sobeide st stundarkorn miju glfinu salnum, og var sem hn kastai minni, er hn hafi fengi af v, a berja tkurnar.

Loksins sagi Safe vi hana: "Elsku systir! Viltu ekki setjast sti itt, svo a g geti lka gert mna skyldu.

"J," anzai Sobeide og settist legubekkinn til vinstri handar kalfanum og hgramegin vi rj frumunkana og daglaunamanninn...."


53. ntt

"egar Sobeide hafi aftur setzt sti sitt legubekkinn, voru allir hljir um stund, anga til Safe, er sat stl miju salarglfinu, sagi vi Amne: "Elsku systir! Fyrir alla gus muni, stattu upp, veizt hva g vil.

Amne st upp og gekk inn anna herbergi en a, sem tkurnar voru sttar ; hn kom skjtt aftur og bar kistil, lagan gulu ykksilki, sem var tsauma gulli og grnum ri.

Gekk hn til Safe, lauk honum upp, og tk upp r honum strengja-hljfri og rtti henni; hn var nokkra stund a stilla a, en san hrri hn strengina og sng svo ununarlega stt og fagurt, a kalfinn og allir, sem vistaddir voru, uru hugfangnir kvi vri raunalegt, en a var svona:

, lti mna augabr
aftur vrina stu f!
Segi, hv blunds er synja mr,
segi, hvert vit mitt fli er.

egar g lagi lag vi st,
lknsama hvldin ar brst;
n verur augum aldrei rtt,
andvaka ligg g hverja ntt.

Hrein vr ur n hugum stig,
hver ginnti af rttum vegi ig?
n fgru augun ollu v,
a yfir dimma sorgar sk.

a mig lkir ungt og kalt,
r fyrirgefa skal g allt;
mn var ei heldur mtgjr sm;
magnai skapraun harmur s.

Djpt mns hugar skuggsj skein,
skrari en sl, n snd hrein;
s kveikti himinbjarmi bl
brennandi heitt minni sl.

"Nei", mlti Safe vi Amne, "g get ekki sungi meira, v mr frlast raustin. Syng og leik hljfri minn sta."

"a er velkomi," anzai Amne, tk vi hljfrinu af Safe og settist sti hennar; fyrst lk hn einungis a, en san sng hn, lkt og Safe, vsur essar:

mnu hjarta ttu bygg,
en auga ig ei ltur;
hlztu eldheitrar star trygg,
um eilf, sem ei rtur?
Ea hugsaru ei ht til mn,
hr sem grtandi minnist n?
Sorgin mig sundur sltur.

, hjarta nagar harmur sr,
er helzt g vildi leyna,
og niraf vngum velta tr,
viljalaus hlt g kveina;
en hittumst dms degi vi,
drottinn alvaldan g bi,
prfa mitt hjarta hreina.

"Gu bnheyri ig," mlti Sobeide, " sngst bltt og fagurt, og a var auheyrt, a s harmur gekk r til hjarta, sem lstir me svo hjartnmum orum."

Amne gat engu svara; hn hafi sungi svo kaft og tausi svo hjarta snu og tilfinningum, a hn fkk andkf og l vi viti.

Hn losai sjlfrtt um kli sn, til ess a sr yri lttara, en vi a atvik br mjg eim, er vistaddir voru, v eir su hls hennar og brjst, og var allt afmynda af rum. En hn hresstist alls ekki og hn allt fyrir a megin...."


54. ntt

"Mean Sobeide og Safe hlupu til a stumra yfir systur sinni, mlti kalfinn vi Gafar: "Sru rin konunni arna? g get ekki egjandi horft a, og g hef engan fri fyrr en g veit, hvernig hn er vi riin bar tkurnar."

v heyri hann einn af frumunkunum segja: "Vi mundum heldur hafa kosi a liggja ti en fara hr inn, hefi okkur komi til hugar, a vi mundum sj slka sjn."

egar kalfinn heyri etta, gekk hann til frumunkanna og mlti: "Hva allt etta a a?"

"Herra! Vi erum ekki frari en r," svarai s, er fyrr talai.

"r eru ekki heimamaur hr," segir kalfinn, "geti r enga rlausn veitt um bar svrtu tkurnar og konuna, sem fll ngvit og var svo hrmulega tleikin?"

"Herra!" svarai frumunkurinn, "vi hfum aldrei vi okkar stigi fti etta hs; vi komum stundarkorni undan yur."

Kalfinn undraist n enn meira og mlti: "Hver veit nema maurinn arna geti sagt okkur eitthva um a."

Benti einn af frumunkunum daglaunamanninum a koma og spuri hann, hvort hann ekki vissi hvers vegna bar svrtu tkurnar hefu veri lamdar og hversvegna svo mrg r vru brjsti Amne.

Svarai daglaunamaurinn essum orum: "Herra! a veit gu almttugur, sem uppi yfir mr er, a ef r ekki viti, hvernig essu stendur, frum vi allir jafnnrri um a. Raunar g heima hrna borginni, en aldrei hef g ur veri undir essu aki fyrr, og yki yur undarlegt a sj mig staddan hr, ykir mr undarlegt a sj yur. g fyrir mitt leyti undrast hlfu meir, a enginn karlmaur skuli vera hj essum konum."

Kalfinn, fylgdarmenn hans og frumunkarnir hfu haldi, a daglaunamaurinn tti ar heima, og mundi geta satt forvitni eirra. Kalfinn hugsai n, a hann skyldi fyrir hvern mun komast fyrir, hvernig llu sti, og segir hann vi hina: "g skal segja ykkur nokku, vr erum sj manns mti remur konum. Samt skulum vr fara a eim bnarveg um a, er vr viljum vita, en segi r oss a ekki me gu, getum vr kga r til ess me valdi."

Mti essu mlti strvezrinn og leiddi kalfanum fyrir sjnir, hva af slku mtti leia, en stillti samt orum snum svo, a frumunkarnir ekki vissu, hvern hann tti tal vi.

"Herra!" mlti Gafar og hagai mli snu eins og hann vri a tala vi kaupmann, "g bi yur gta ess, a vi megum ekki skera lnstraust vort. Vr erum gestir hr og r muni, me hverju skilyri var teki mti oss. a vri v illt til afspurnar, ef vr brygum t af v. Og enn mlisverari vrum vr, ef nokkur heill sti af oss, v grunur minn er a, a essa lofors hefi ekki veri krafizt af oss, nema r vru til a gera oss ann leik, a vr mttum irast afbriganna."

v nst tk Gafar kalfann afsis og hvslai a honum: "Herra! Nttin er senn enda, og vildi g, yar htign knaist a hafa olinmi. Snemma morgun skal g leia fyrir hsti yar konur essar, og munu r f allt a vita, sem r vilji."

Svo hyggilegt sem r etta var, fllst kalfinn samt ekki a; hann skipai vezrnum a egja og kvast ekki geta bei svo lengi, og vildi hann undir eins komast fyrir, hvernig llu sti.

N var vandinn s, hver or skyldi hafa fyrir eim. Kalfinn leitaist vi a f frumunkana til ess, en eir skoruust undan. Loksins kom mnnum saman um, a lta daglaunamanninn mla fyrir eirra hnd.

Var n rtt komi a honum, a bera upp hina skyggilegu spurningu, en v gekk Sobeide til eirra - v n var lii af Amne ngviti - og af v hn hafi heyrt til eirra, spuri hn : "Heyri, gir hlsar! Hva er um a vera? Hva eru i a tala um?"

Var daglaunamaurinn skjtur til svars og mlti: "Lafi mn! Hinir kunnugu menn bija yur a segja sr, hvers vegna r hafi grti me tkunum, egar r hfu bari r, og hvers vegna brjstin konunni, sem fll vit, eru alakin rum. essa bn g a bera upp fyrir yur eirra nafni."

egar Sobeide heyri etta, kom hana heiptar svipur; hn veik sr a frumunkunum og hinum, sem ttust vera kaupmenn: "Er a satt, a i hafi fali honum hendur, a bera upp fyrir mig essa bn?"

Jtuu eir v allir, nema Gafar einn, er agi vi; san mlti hn me ykkjufullri rdd, svo auheyrt var, hva hn ttist vera mgu: "egar vr veittum ykkur ann greia, a lj ykkur hsaskjl, vildum vr sneia hj llu, er valda kynni ngju, og settum vr ykkur ess vegna ann skilmla, a tala ekki um a, sem ykkur ekki varar um, svo i ekki skyldu f a a heyra, sem ykkur lkai illa.

N hfum vr teki vi ykkur og beint ykkur, sem vi bezt gtum, og samt gangi i bak ora ykkar. Hlzt etta af gfsi vorri og greiasemi, en ekki mlir a ykkur bt, og hefur ykkur farizt drengilega."

Svo mlti hn og stappai ftinum glfi, skellti risvar saman lfunum og kallai: "Komi fljtt!"

sama vetfangi hrukku upp hliardyr og u inn sj trllslegir svertingjar me brugnum sverum. Hver eirra greip einn af hinum sj akomumnnum; eir vrpuu eim til jarar og drgu fram mitt salarglf og mynduu sig til a hggva af eim hfui.

Var ekki anna fyrir a sj en a eir allir mundu hreppa bran bana fyrir forvitni sna, en spuri einn af rlunum Sobeide og systur hennar: "Hleitu og tignu frr, skipi r, a vr veitum eim banasr?"

"Bi um stund," anzai Sobeide, "g arf a spyrja a nokkru."

"Lafi mn!" stundi daglaunamaurinn dauhrddur, "fyrir gus sakir, lti ekki deya mig fyrir afbrot annarra. g er saklaus, hinir eru sekir."

Mlti hann enn fremur kjkrandi: ", vi vorum svo glair, ll blvunin stendur af essum blindu frumunkum. a er engin borg til; sem ekki mundi eyast og niur falla, ef slkir lnsseggir ttu ar dvl."

v nst mlti hann fram vsu essa:

Vorkynna verum sterkum
veit g drengskap heiti;
betur vira vitrir,
veikan mjkt a leika;
st g okkri treysti,
annars mr verit svanni!
(Sknum synjattu lknar)
Sk a bana rkum.

Svo rei sem Sobeide var, gat hn ekki a sr gert a hlja upp r a harmatlum daglaunamannsins; gaf hn sig ekki a honum, en veik sr a hinum: "Segi mr og jti," mlti hn, "hverjir r eru, ella skulu r a vrmu spori deyja. g tri v ekki, a i hafi tt tignir og heiursverir menn tthgum yar, hvar sem eir eru. Ef svo vri, myndu r hafa veri stilltari og snt oss meiri lotningu."

Enginn tk nlgt v eins miki t og kalfinn, sem var olinmur af nttrufari; s hann n a lf hans var valdi konu, sem var ofsarei og hafi fullkomna stu til a vera a. tk vonin a lifna vi hj honum, er hann heyri, a spurt var, hverjir eir vru; taldi hann vst, a hann mundi ekki vera drepinn, ef menn vissu tign hans. Hann hvslai v a vezrnum, er st hj honum, a hann skyldi undir eins segja, hver hann vri.

En vezrinn var hygginn og athugasamur og vildi frelsa sma herra sns og skla vanviru eirri, er hann hafi baka sr; svarai hann v ekki ru en essu: "Okkur kemur makleg hefnd."

En hann hefi vilja tala eins og kalfinn vildi, mundi Sobeide ekki hafa gefi honum neinn tma til ess. Hn hafi egar sni sr a frumunkunum og spuri , hvort eir vru brur, fyrst eir allir vru eineygir.

Svarai einn nafni hinna: "Lafi mn! Ekki erum vi sambornir brur; brerni okkar er v innifali, a vi erum allir frumunkar og gtum smu lfernishtta."

San spuri hn einn sr lagi, hvort hann vri fddur eineygur; neitai hann v og mlti:

"a var g fyrir svo fheyrt vintri, a a mundi vera hverjum manni gagnlegt, ef a vri frt letur. Af slysi essu lt g raka skegg mitt og augabrnir, tk etta gervi mig og gerist frumunkur."

Sobeide spuri v nst ba hina frumunkana a hinu sama og svruu eir eins.

En s, sem sast hafi tala, mlti annig: "En svo a r megi vita, a vi erum ekki ttsmir og eigum nokkra viringu skili, segi g yur a, a vi rr erum konunga synir. Hfum vi aldrei szt fyrr en grkvldi, en eim stutta tma gerum vi hverjum rum uppsktt, hverjir vi vrum og v megi r tra, a konungarnir, feur okkar, hafa veri frgir um va verld."

egar Sobeide hafi heyrt etta, rann henni reiin, og sagi hn vi rlana: "Lti lausa, en veri hr kyrrir; grandi eim ekki, er segja oss sgu sna, og gera grein fyrir, hvernig eir eru komnir til hsa vorra, heldur lti fara, hvert sem eir vilja. En hlfi engum, sem ekki vill gera oss etta a skapi"....


55. ntt

rr frumunkarnir, kalfinn og strvezrinn, hfusmaur geldinganna og daglaunamaurinn stu mijum salnum breium, sem lagar voru glfi. Stu svertingjarnir upp yfir eim allt umhverfis, og biu ess, er konurnar mundu skipa eim, en r hfu setzt niur legubekkinn.

egar daglaunamaurinn heyri, a hann yrfti ekki anna en a segja sgu sna, til ess a sleppa r svo fjarskalegum hska, tk hann fyrstur til mls og sagi: "Lafi mn! r viti sjlfar, hva leiddi mig yar fund; mun v saga mn vera stutt. Systir yar leigi mig morgun torginu, v g hmdi ar eins og hver annar daglaunamaur og bei ess, a einhver byi mr vinnu, svo g me v mti gti fengi lfsbjrg. Fr g me henni til vnslumanna, jurtaslumanna, aldinmangara, kryddslumanna og stabrausbakara; aan gekk g heim me henni me krfina kollinum, svo ungt klyfjaur sem ori gat, og hafi r, blessaar, lofa mr a vera hrna anga til n. g skal aldrei gleyma slkri n og miskunnsemi a eilfu, og n er mn saga enda."

Sobeide lt sr etta vel lka og sagi vi daglaunamanninn: "Hafu ig n burt og komdu ekki fyrir okkar augu framar."

En hann svarai: "Lafi mn! g tla a bija yur a lofa mr a vera. a er engin sanngirni, a g skuli segja rum mna sgu, og ekki f a heyra eirra sgu."

A svo mltu tyllti hann sr niur yzt jaar legubekkjarins og var gusfeginn a vera sloppinn r httunni.

Tk n einn af frumunkunum til mls og sneri sr a Sobeide svo sem hinnar tignustu af hinum remur konum, og lka vegna ess, a hn hafi skipa honum a segja sgu sna.

Tk hann annig til frsagna:




Nettgfan - aprl 2001