KRKA-REFS  SAGA




1. kafli

dgum Hkonar konungs Aalsteinsfstra bj t slandi Breiafiri b eim er a Kvennabrekku heitir maur s er Steinn ht. Kona hans ht orgerur. Hn var Oddleifsdttir, systir Gests af Barastrnd. Steinn var auigur maur og hinn besti bndi og gamall mjg.

Son ttu au er Refur ht. Hann var mikill vexti unga aldri, vnn a yfirliti og dllegur. Engi maur vissi afl hans. Hann var eldsetinn og ngva hafi hann ara in fyrir starfi en veltast fyrir ftum mnnum er ar gengu. Miki mein tti eim hjnum essu, a eirra son skyldi svo ltt vilja siu nema annarra manna. Hann var af flestum mnnum ffl kallaur.

Maur er nefndur orbjrn, auigur og dll og vgamaur mikill og hinn mesti jafnaarmaur. Hann hafi bi llum landsfjrungum. Hfingjar og ll ala hfu enna mann brott gervan, hver r snum landsfjrungi, fyrir sakir jafnaar og vgaferlis. ngan mann hafi hann f bttan. Rannveig ht kona hans. Hn var heimsk og harr og a var kalla a orbjrn mundi hafa unni nokkurum hppum frra ef hn hefi hann eigi fram stan. orbjrn hafi n keypt land a er a Sauafelli heitir. Margir menn kvddu mjg vi komu hans, eir er ur hfu spurt til orbjarnar.

Skammt var millum bja eirra Steins og orbjarnar og fll ar ein millum s er skildi lnd eirra. En er orbjrn hafi bi ar um stund tk fnaur hans a leggjast land Steins v a hann tti margt ganganda fjr.

Eitthvert sinn kom Steinn a mli vi orbjrn ba sinn og mlti: "anninn er fari a hefir bi grennd vi mig tvo vetur og hefir okkar veri milli heldur vel en illa en ert kallaur maur ekki vinsll af alu. Hefi eg nga raun af r haft n inni eign allt hinga til. En n leggst f itt engjar mnar og beitast r. N vil eg a ltir skipast vi mna umru og ltir betur geyma fjrins en hr til hefir veri. Kann og vera, ar sem eg er engi skrksmaur, a til veri einnhver a tra mnum orum eir er ig deili mlum. M eg slkt fram bera a eigi hefir mr snt jafna ea mitt me rngu girnst."

orbjrn kva ann ngan veri hafa a jafnhgvrlega og viturlega hefi vi hann um tala, lst a tla ef fleiri hefu svo um tala a bta tti vant, a hann mundi frri stkkivg gert hafa: "Skal og a vsu batna vi na umru."

Eftir a skiljast eir. Ltur orbjrn svo vel skipast vi umru Steins a f hans gerir honum aldrei mein.


2 kafli

N la svo stundir ar til a Steinn tekur stt. Hann lsir yfir v a hann mundi eigi fleiri sttir taka og kva sr essa mundu einhlta til bana.

Hann mlti vi orgeri konu sna: "a vildi eg a seldir land itt eftir daua minn og frir vestur Barastrnd til Gests brur ns. Segir mr svo hugur um a orbjrn muni ekki rr bygginni vi ig a vel haf falli me okkur. Varir mig a honum yki n dlla land itt til beitingar en er eg var vi."

Eftir a andast Steinn.

N nennir orgerur eigi a lga landinu v a henni sndist a fagurt og a flestu gott. Og er eigi liu langar stundir versnai fjrvarveislan orbjarnar. Gengur n f hans engjum orgerar ntt me degi. Svo gerist a essu mikill gangur a a btur upp alla tuna og var a tvo vetur a bfnu var fr a lga fyrir heyleysi. orgerur rddi oft um vi orbjrn a hann skyldi fi betur varveita og stoar a ekki. N leitast hn um ef nokkurir vilji land hennar kaupa en engi lst fs a sitja svo nr orbirni. Var v landi ekki selt.

ess er vi geti a s maur var ar hruum er Bari ht, manna minnstur. Hann var kallaur Bari hinn litli. Allra manna var hann frstur og ekki hljp hann minna en hinn besti hestur. Hann var skyggn og glggekkinn. Hann hafi fjrgeymslu sumrum. Hann var tryggur og trr um alla hluti. enna mann fann orgerur voringi og spyr ef hann vilji rast til hennar fjr a gta, lst honum mundu kaup f svo honum hugnai. Hn lsti og v fyrir honum a hann mundi oftar urfa og ekki minnur a geyma fjr orbjarnar vi misgngum, sagi honum ljft og leitt hva ar var til vanda gara millum.

Bari svarar: "Ekki mundi eg heldur kjsa mig annarstaar en me r a vera, anninn sem segir ar fr. Vex mr a ekki augu a verja land itt vi beit annarra manna."

Fer n Bari heim me orgeri og tekur til fjrgslu. Hann gerir sr skla tvo, annan vi fjall en annan fitjum r er ar fellur millum hsa. Hann hefir ar nttbl einart og varar svo f orbjarnar land orgerar a a kemur aldrei yfir na. Stendur hann bakkanum og ver aan fnu. Aldrei gengur hann yfir na.


3. kafli

F orgerar nytjast n vel en hin fyrri sumurin hafi a eyfit gert.

Rannveigu hsfreyju tti vera sumarfang lti me sr. Hn talar einn dag vi orbjrn og spyr hvert fnu s haldi. Hann sagi ganga um daga me nni.

"Hvort gegnir a nokkru," sagi hn, "a s maur s me orgeri a f voru banni haga er a hefir haft essi sumur? Eru r mislagar hendur kn orbjrn er hefir hlaupi hfu eim mnnum er saklausir hafa me llu veri en ltur enna vitling ganga fram slkum sma a banna f voru jr er a vill hafa."

"Hver er sj maur?" sagi orbjrn.

"Hann heitir Bari," segir Rannveig, "og er manna minnstur og vesallegastur og liggur hann ti hverja ntt og varar f voru a koma yfir na."

Eftir a tekur orbjrn hest sinn og rur yfir na og ar kemur hann sem Bari var vi skla.

orbjrn mlti : "Er a satt a varar f voru haga essa og ber a svo a orir ekki a bta nnd nni? Hfum vr a svo gervu ngar nytjar fjrins."

Bari svarar: "Ekki er a logi a eg lt aldrei itt f koma vora landeign en a er ekki satt a eg berji f itt ea vari v sjlfs ns land. tla eg yur n hafa munu ekki minna sumarfang en hin fyrri sumur. Hafi r n og betur a komist."

orbjrn mlti: "Lklegri ykir mr til heimilt a hafa en eg, er mtt kallast tilegumaur, ef illar vera heimtur haust. N vil eg a kvejist essa verks ella mun r ekki hla."

Bari svarar: "Svo hefi eg oftast fjrgslur teki a eg hefi haldi vist minni og svo hefir enn veri."

orbjrn hggur Bara banahgg og dregur hann san inn sklann og rur san heim og sagi hva hafi gerst. Rannveigu tti vel um ri og lt egar reka fi land orgerar. Gengur fi heim tni og brtur ofan sti hennar og gerir margt illt. Hn kemur t og sr nautin standa um allan garinn. ttist hn vita a illu mundi gegna, sendir til a reka burt fnainn, og finna Bara veginn sklanum, sgu n orgeri essi tindi. Hn gengur inn eldaskla og sr Ref son sinn.

Hn mlti : "vallt hrs mr hugur vi er eg s ig, frndaskmm na, fyrir mnum augum og hve mikill gfumaur eg var er eg l inn vita. Vri ar betri dttir. Mtti eg gefa hana eim manni er oss vri nokku traust a. En tt landeign vor s beitt upp ea taa niur brotin ea menn drepnir liggur lydda n og ltur sem vr eigum ekki a annast."

Refur rs upp og mlti: "Harar munu a heyra nar fleiri tlur mir er slkar eru hinar fyrstu."

Hann tekur ofan hggspjt miki. Steinn hafi veri vopnamaur mikill. Refur gengur n r gari og fer lei a hann sktur spjtinu fyrir sig og hleypur ar eftir. Hskarlar orbjarnar voru verki og sj fr Refs og kenna manninn og gera a gys mikinn. Refur stefnir heim b orbjarnar og er hann kemur fyrir dyr sr hann ekki ti manna. Hann heyri a konur voru stofu og tluu um hvort orbjrn mundi vaknaur. orbjrn hafi lagst niur a sofa. Refur brtur nean af spjti snu, gengur inn san snigt og eftir sklaglfinu. orbjrn heyri til mannsins og spuri hver ar fri.

Refur svarar: "Eg fer hr n."

" hver?" kva orbjrn."

"Maur af rum b," segir Refur.

"Nafn muntu eiga," sagi orbjrn.

"Eg heiti Refur."

Og v snakar Refur lokrekkjuglfi.

orbjrn hafi kasta af sr klunum og mlti: "Allmjg frlast mr n er eg kenni ig ekki. Kom heill og vel Refur ea hvert er erindi itt hinga?"

Refur mlti: "Mjg er a komi undir r hvert a skal vera."

"Hverninn er a?" segir orbjrn.

Refur svarar: "Eg er kominn til ess a beia bta fyrir vg Bara hskarls mns. Mun eg vera a ltilgur og hafa a er r er minnst fyrir a lta en mr smd vi a taka. Er mr a smd a virir ess or mn ar hefir rkan mann drepi."

orbjrn klist n skjtt og mlti: "Vel er slks leita og m vera a eg bti nokkuru ea hitt ekki sur a hvorki bti eg enna n neinn annan."

Refur mlti: "Hitt er smilegra a ltir fyrir vera nokku."

orbjrn mlti: "Alls mlir svo vel til skal fyrir vera nokku."

Hann var n klddur, reifar n niur me rekkjustokkinum og rfur ar upp hnf einn, mikinn einjrnung, og me brni.

orbjrn tk sver hnd sr og rtti hnfinn og brni a Ref og mlti: "Deigan skal deigum bja."

v leggur Refur spjtinu orbjrn mijan. Fll orbjrn bak aftur og gat ekki brugi sverinu. Var a og fribent enda bar brum a. Refur lauk aftur hurina lokrekkjunni og snr san til tidyra. v var loki stofuhurinni. Mikill viarkstur st fyrir karldyrum af rektrjm. a r tk Refur a hann hljp vikstinn v a hann vissi a hskarlar orbjarnar voru leiinni og egar mundi vart vi vera ef hann fri heimleiis. Konur hfu heyrt mannamli og forvitnuust til. Su r renna bl eftir glfinu. Klluu r hskarla og er eir komu til sj eir orbjrn veginn. eir leita Refs og finna hann eigi. Engi ttist hann s hafa heim ganga. Um kveldi var htt leitinni.

Gekk Refur r kestinum og heim. Hann vekur mur sna og ba hana t ganga. Hn geri svo. Og er au komu t spuri hn hvort orbjrn hefi nokkuru btt vg Bara.

Refur kva:

Mr bau mtan frar
mskeis dag breian,
trautt var a tkt sttir,
tnir hnf og brni.
Orms mrar hefi eg rum
unda nari r mundum
hjarta stg hneigi
hann og vegi kanna.

"Seg manna heilastur," sagi hn. "Tak n hesta tvo hr hj gari og haf hinga til mn."

Var ar lagur sull annan en annar var binn me tskur. Voru ar gripir gir. Refur tk og g kli. tti hann hinn vglegasti maur.

orgerur mlti : "Maur heitir Grmur er ar br skammt fram dalinn landi okkru. Hann skal vera leitogi inn. En eg sendi ig vestur Barastrnd til Gests brur mns. Vil eg a srt ar til ess er sst er vg etta."


4. kafli

Refur fer n lei sna og lttir eigi fyrr en hann kemur Haga. Fkk Refur ar gar vitkur. Og er eir frndur tkust orum spyr Gestur ef hann segi nokkur tindi. Refur lst engi segja.

"Veistu nokkur?" sagi Gestur.

Refur kva a eigi rvnt og segir n slk sem hann hafi um a vera. Gestur sagist a vsu skyldu halda hann og spuri ef hann vri nokkur rttamaur. Refur kva a fjarri fara.

Gestur mlti: "Eg s r a ert hinn mesti rttamaur a nokkurum hlut en a mun eg sj brtt hva a er."

Refur dvelst ar n um hr.

Eitt sinn kemur Gestur a mli vi Ref og mlti: "N veit eg rtt na. ert jsmiur ef vilt. Eg hefi a huga er hefir upp teki reimunarkefli og hefir a hvorki telgt vint n skakkt og eigi sltt. Og a hefir fimlegast veri sem hefir vi leita."

"Vera m a," segir Refur, "v a eg hefi aldrei sma."

Gestur segir: "Eg vil reyna a. Vil eg a gerir mr selabt."

Refur mlti: "F mr svo efni til og smartl a a s allt meir en ngt v a a er margra manna httur a eir kenna v um, ef eigi verur vel, a latlega s til fengi. Eg vil og a engi maur forvitnist essa sm v a a er mlt, ef vel verur, a s nokkur muni til hafa komi er mr muni kennt hafa."

Gestur ltur n ba hrf eitt miki og draga anga viu mikla. Knrr einn hafi broti fjrum Gests. Hafi hann keypt upp skipviuna. essa alla viu ltur Gestur fra til hrfs Refs og svo sauminn allan. Gestur tti og jrn sma og lst Refur a vildu til sn taka, kvest sjlfur vildu saum sl. Smartl alla vega lt Gestur anga bera, svo afl og kol.

mlti Gestur: "N hefi eg svo alla hluti lti bera til hrfs ns a eigi mun fleiri urfa tt ar vri smaur byringur s er vel mtti fara til annarra landa."

Refur kva hann ekki meira mega a gera hvern veg sem til tkist.

N tekur Refur til smar. Hann rs upp snemma en kemur s heim. essu fer fram rj mnui.

a var einn morgun a Gestur sendi trnaarmann sinn til hrfsins, ba hann vita hva lur um selabtinn, kva ess von a hann mundi ger tt hann kynni alllti a. S fr er sendur var og kom ar svo a Refur var ekki vi var og hyggur a sminni vandlega.

Fer hann heim og segir Gesti a eigi mun oft snn slkur selabtur "v a komi munu hafa t hinga til slands ekki strri skip."

Gestur ba hann ekki til leggja.

Liu n svo fram tveir mnuir.


5. kafli

a var einn morgun a Gestur var ftur kominn a hann sr a Refur liggur hvlu sinni.

Gestur tekur honum og mlti: "Lengi sefur n frndi. Er n ger selabturinn?"

"Kalla m n, segir Refur, "a borinn s bori og ekki mun eg n a gera meira fyrr en sr."

"Vi skulum ganga til dag," segir Gestur, "og sj smi etta."

Gestur gengur n til hrfsins vi f menn v a hann vildi eigi a ala vissi ef fimlegt vri. Og er hann kom ar st ar byringur einn vel haffrandi. Gestur hyggur vandlega a essu skipi og ykir mikils um vert hagleik hans ar sem hann hafi eigi fyrr skip gert og akkar honum n smina: "Vil eg v n launa r a eg vil etta skip r gefa."

Refur kvest gjarna iggja vildu.

Spyrst etta n va a Refur Steinsson hafi gert byring haffrandi. ttu a vera hr fheyr tindi v a hann var kallaur af mrgum mannvitull. S atburur hafi ori a me fur hans hafi veri vist norrnn maur og son hans. Voru eir jafngamlir, Austmannsson og Refur. Austmannsson hafi sr a leiku skip a er veri hafi Noregi sem lkast haffrndum byringum. En ur Austmannsson fri brott gaf hann Ref skip etta og a hafi Refur haft til skemmtanar sr eldasklanum a sma ar eftir.

N lur af veturinn og takast upp leikar.

Maur er nefndur Gellir. Hann var farmaur mikill, var annan vetur Noregi en annan hr, hvaamaur mikill og hlt mjg til glei. Mir hans bj skammt burt aan, ar sem ht Hl. Hn ht Sigrur, auig mjg. Bndi hennar var andaur og v var Gellir kallaur Sigrarson. Gellir gekk mjg a leikum og var hann knstur af eim sem a voru.

a var einn dag a Gellir fr til leiks vi nokkura menn Haga. Gellir spuri ef Refur vildi fara me honum. Refur kva sr ekki henta leika og kvest eigi mundu fara. Gellir spuri ef Refur vildi leysast af og glma vi hann. Refur kvest eigi mundu a gera.

Gellir hleypur af baki og rur Ref og mlti: "Heyr endemi a segist eigi glma ef eg vildi. Skaltu n glma nauigur tt viljir eigi."

Hann leitar marga vega a fella Ref og fr eigi felldan hann. Refur forast mean Gellir skir sem mest. En er Gellir linar skninni tekur Refur undir brklindahaldi Gelli annarri hendi en annarri milli heranna og sktur honum klakann stund fr sr. Koma niur Gelli olbogarnir og springur hvortveggi en enni hans blnar. Hann spratt upp skjtt og hljp bak og tekur upp spjt og reiir upp spjtshalann og lstur til Refs. Kemur a herar honum og hrtur af upp og kom hfui. Var honum ekki illt vi. Gellir hleypir braut og frunautar hans og hlast mjg. Kallast Gellir hafa losti Ref tv hgg mikil og reiir etta va og segir Ref eigi munu hefna. Refur lt sem hann vissi eigi. Gestur hafi eigi veri heima.


6. kafli

Eftir jl brir Refur skip sitt og br a. Gestur fr til allan reia. ess er geti a Gellir tti heimanfr og l lei hans hj hrfinu og ltur Gellir skipi. Maur einn fr me honum. Refur heyrir a Gellir mun kominn vera, hleypur undan skipinu me smarxi sna og a Gelli.

Refur mlti: "N skal eg gjalda r tv hgg me einu."

Hggi tk af suna og ar xin inn hol. Fll Gellir ar dauur jr en frunautur hans rei brott. Refur gekk heim og fundust eir Gestur.

Hann mlti: "Giftusamlegur ertu n frndi ea hva er n tinda?"

Refur kva:

Roin var randar gyja,
r knist dag enna,
frsveigi hj eg frgan
Fls, Gellis bli.
N tel eg hefnt, en hrafni
heitr fangaist sveiti,
geti verr slks fyr snotrum
seggjum, hggs og tveggja.

"Manna heilastur," segir Gestur. "a mundi eg kjri hafa, eg heyri a vast bori a Gellir hefi losti ig tv hgg, a slkt hefir a. Ea hva er n ra inna?"

Refur segir: "Eg tla a halda skipi mnu til Grnlands."

Gestur mlti: "N kaust a sem eg vildi v a r mun ekki vel fritt Noregi egar spyrst vg etta. N mun eg afla r hseta til skipsins og f r fjrhlut sem vilt hafa en vi mir n munum san vi skiptast sem okkur lkar."

Refur br n skip sitt og veljast til bndasynir vaskir a fylgja honum. Leysir Gestur hann vel af hndum.

Og a skilnai mlti Gestur vi Ref: "Ef r verur eigi tkomu aui vil eg a ltir skrifa frsgn um fer na v a hn mun nokkurum merkileg ykja v a eg hygg a srt annar spekingur mestur vorri tt. Mun og nokku gott af r vera. Mli eg n og svo fyrir a s hinn sami er slina hefir skapa efli ig til gra hluta."

Refur akkar Gesti vel sn tillg.

N skiljast eir og ltur Refur haf. eim ferst vel ar til er eir f sn af Grnlandi og san velkir lengi og hefur norur me landinu. Um sir koma eir fjr einn norarlega bygg. Jklar ganga allt til suurs sj t. Og me v a eir voru hafvelktir voru eir landfsir. eir lgust um akkeri.

Refur reri til lands og gekk hann upp hi hsta fjall a sjst um. Hann s a fjrurinn skarst langt land inn er eir voru komnir og hfar tveir gengu vxl firinum. Fr hann aftur til skips sns. Um morguninn ba hann flytja inn skipi ar til er ryti fjrinn og svo geru eir. En er eir komu a hfunum su eir a ar hfst upp fjrur mikill og langur. En er eir komu a fjararbotni var ar g hfn. Skgi var vaxi allt um hlir og grnar brekkur. Jklar girtu ar um allt bumegin. ar var fjldi dra. Rekaviur l ar um allar fjrur en veiiskapur ngur. Ekki mtti til bygga halda. ar geru eir skla mikinn og bjuggust um vel. ar voru eir um veturinn. ar smai Refur ferju mikla og bjuggu hana um vori til bygga en bjuggu ar eftir um kaupskipi.

San sigldu eir byggina og komu einn vkbarm. Skammt ar upp fr st einn br. ar bj s maur er Bjrn ht. Hann var kvongaur og tti eina dttur er Helga ht. Hn var vn og kn og tti s kostur bestur eirri bygg. Refur selur ekki varning sinn og tekst hendur sm. Bjrn hittir Ref og spyr ef hann vill kaupast lta a hsa b sinn. Refur jtar v og san kaupast eir vi. Tekur Refur n a hsa binn og gerir skrautlegan. S br heitir Hl.

rumegin ness ess er ar gekk fram st br s er Vk heitir. ar bj s maur er orgils ht og kallaur Vkarskalli. Hann var grlyndur og kvittsamur og slgvitur. Mikill dldarmaur var hann og tti llum illt vi hann a eiga. Hann var hniginn efra aldur og kvongaur. engill ht son hans hinn elsti, annar Ormur, riji orsteinn, fjri Geir. lf ht dttir hans. Hn var gift eim manni er Gunnar ht. engill hafi bei Helgu og vildi hn eigi eiga hann.

Refur er n me Birni og hsar b hans og biur hann Helgu. Bjrn tk v vel. A ri me honum var s maur er ormur ht. Hann var fstri Helgu. Hann fsti mjg a essi r tkjust og ar kom a Ref var heiti konunni og kvein brullaupsstefna. San takast essi r me eim skildaga a Refur skal taka vi bi Hl og au Helga en Bjrn vill vera blaus vist me eim.

Um vori eftir tekur Refur vi bi og rakai skjtt f saman. Hann smai til str fjr. Helga var og skrungur mikill. En er au hfu skamma hr samt veri fr Bjrn a deyja. v nst var eim barna aui, Ref og Helgu. au ttu son er Steinn ht. Tveim vetrum sar ttu au annan er Bjrn ht. eir brur voru hinir efnilegustu menn.

Refur bj tta vetur Grnlandi sama blsta. eim vetri hafi hann skip sm, mikla ferju, en hrfi var t vi nes a er fram gekk milli Vkur og Hlar. Hann gekk snemma til en s fr. Hann lsti ar hrfinu smarxi sna um ntur en gekk slyppur heim.


7. kafli

a var einn aftan er hann gekk svo binn heim sem hann var vanur. Refur gat a lta fram nesi hvar hvtabjrn var. Bjrninn skundar n sinni fer er hann s einn mann. Refur ykist varlega fari hafa. Nsnvi var jru og aus spor hvert sem rekja skyldi. Refur s ekki efni sn a ganga mt birninum vopnlaus. Snr hann n aftur til hrfsins og tk xina, lsir san hrfinu, snr n anga sem bjrninn hafi veri og var hann dauur. Hfu eir brur synir orgils sigra bjrninn er eir hfu gengi fr rri. Refur gekk heim.

ar er n til mls a taka a eir orgilssynir koma heim. Fair eirra spuri hva eir hefu fiskt. eir ltust ekki fiskt hafa "en veitt hfum vr hvtabjrn einn."

orgils mlti: "Miki er um uppheldi yvart er r veiti bi voru og munu fir svo fyrir vinna."

engill mlti: "Bi var vi a vr mundum lti f af veiiskap essum ef ekki hefi Refur hinn ragi snt sinn drengskap. Hygg eg a a aldrei hafi dlausara hfu komi til Grnlands en hann ber v a mannsspor liggja fr hrfinu og hafi horfi aftur og var hland drifi sporunum."

engill mlti vi Ref mrgum ttisorum. orgils fair hans agi. engill spuri v hann egi "ea veistu ekki fair hver Refur hinn ragi er?"

orgils mlti: "Um slkt er illt a ra og vallt mtti Grnland raua kinn bera er a heyri Refs geti v a eg s egar hann var hinga nkominn a flu hafi veri ur Grnlandi hin mesta skmm. v hefi eg ftt vi hann tt a er eg var slandi var hann ekki i sem arir karlar heldur var hann kona hina nundu hverju ntt og urfti karlmanns og var hann v kallaur Refur hinn ragi og gengu vallt sgur af hans fdmum endemlegar. N vildi eg v a r ttu ekki vi hann."

N skilja eir sitt tal. Er n fari eftir bjarnarsltrinu. En hvar sem eir orgilssynir komu bera eir upp etta illmli og kveikja a llu a Refur hafi fyrir regi sakir ger veri af slandi og veri burt keyptur nokkuru f. eir fru etta hrp vxtu og svo fer etta fjlmli a Refur verur essa heyrsla. Ekki ltur hann sem hann viti. En skip a sem hann hefir sm br hann a llu sem best. Hann ltur sltrast mjg um hausti en sumt f sitt selur hann til grnlensks varnings. Refur hefir haustbo miki og bur til sn vinum snum en hlji seldi hann land sitt vi lausaf. Hann skilur og a til a hann skal misserum land laust lta og gera hinum or um. Hann hefir me sr margt rskra manna, ekki frri en tlf. Refur var orinn strauigur. etta var a tvmnui.


8. kafli

a var einn dag a ormur kom a mli vi Ref og mlti svo: "Illan orrm hefir nr ala manns um ig og eru a v upphafsmenn orgils og synir hans. En er eg fsti a r tkjust me ykkur Helgu hugumst vr gifta hana dugandi dreng og svo tla eg ig. En of mjg ykir mr sanna vondra manna or er ltur um kyrrt sitja. N bi eg ig a ltir kenna sjlfum sr fyrir sn illyri."

Refur svarar: "Fyrr skyldi maur hafa huga r nokku fyrir sjlfum sr en rata strri ea eggja ara til."

N skilja eir sitt tal og sest Refur n til smar og gerir eitt fdma miki spjt. Me v mtti bi hgga og leggja. Hann skeftir a lgu skafti og vefur allt jrni. v nst hvetur hann a svo a st kampi.

essu nst a linum degi gengur Refur heiman einn saman. Hann hefir spjt eitt vopna. Hann gengur Vk. Hann kom ar s dags. orgils var a soningu eldahsi. Refur snr anga. orgils spuri hver ar fri. Refur segir til sn.

orgils mlti: "Mjg leggur reyk augu mr er eg kenni ig ekki og kom heill og vel."

Refur svarar: "a vil eg iggja."

orgils mlti: "Hva er a erindum?"

Refur svarar: "Eg er kominn a beia bta fyrir illmli a er r hafi til mn haft."

orgils mlti: "Nr hfum vr illa til n tala ea hvert er a ml er kennir oss?"

Refur sagi fram orin.

orgils mlti : "Ekki dyl eg ess a vr mlum margt gamni en mun etta ekki logi v a eg tla hr hvert or satt vera."

Refur hggur til hans me spjtinu og klfur hann herar niur. San kippir hann brott spjtinu og gengur ofan til strandar og sest naust eirra brra, orgilssona. Niamyrkur geri miki. v nst heyrir hann raglamm. Og er eir brur koma a landi hleypur engill fyrir bor, gengur upp og vill skja hlunna nausti. Og er hann kom ar hj Refur hfu af honum. orsteinn hljp utanbors og veit ekki til essa v a svo var myrkt a ekki s til naustsins. orsteinn tekur rar og ber upp. Og er hann kom a naustdyrunum leggur Refur spjtinu gegnum hann.

orsteinn kallar v og mlti: "Fori ykkur sveinar. engill brir ykkar er drepinn en eg er lagur gegnum."

Ormur greip rar r ru skipi og hratt t me skipinu. Reru eir brott og anga um nesi sem hrf Refs st, lgu ar a landi og tluu Ref ekki mundu anga leita eirra. En er eir hfu upp brnt skipinu kom Refur ar og drap ba.

Eftir a gekk Refur heim og heitir menn sna a til skips skyldi flytja bi vistir og fjrhlut. Refur ltur n vera hlana ferjuna. Stenst endum a er ljs dagur um morguninn, er og skip kominn allur s fjrhlutur er Refur vildi me sr hafa. Hann velur gjafir eim hinum ungum mnnum er me honum hfu veri og ba vera til reiu sr a fylgja er hann lti vitja eirra, nr sem a vri. eir jta v gjarna. Refur sendir or me eim a eir tkju landi er keypt hfu.

Refur gengur ferjuna og kona hans og synir hans. Steinn var nu vetra en Bjrn sj vetra. ormur ht hinn riji og var s revetur. ormur fstri Helgu skyldi og fara. Kom vindur af landi og undu eir Refur segl upp, ltu svo ganga um daginn til hafs.

Eru au n fyrst r sgunni.


9. kafli

ar er n fyrst til a taka er heimamenn styrma yfir orgilsi er hann er veginn. Og um kveldi er fari til strandar og fundust eir ar vegnir, engill og orsteinn, en hina tvo fundu eir vegna um morguninn. essi tindi spyrjast n va og harma fir orgils n sonu hans. En miki ykir verki ori hafa eins manns og einu aftankveldi og ykir Refur sllega reki hafa illmli.

Gunnar mgur orgils spyr n essi tindi og ltur hann setja vru hvert annes um byggir bar ef Ref kynni nokkur a a bera um hausti. En eignir mtti ekki upp taka er allar voru seldar. Gunnar var fyrir mnnum Vestribygg. Hvergi spyrst til Refs. Um vori sendir Gunnar menn norur byggir a leita Refs og finnst hann ekki og engi maur spyr til hans. Gunnar leggur n a hug a Refur muni ltist hafa er hann hafi skip gengi me sex einum mnnum og llum knlegum. N la svo fjrir vetur og spyrst hvergi til Refs og leggst n niur essi umgrftur um Ref. ykjast menn n vita a hann mun tnst hafa ea reki skip hans til bygga.

Munum vr hr fyrst hverfa fr.


10. kafli

Og mean saga sj hefir gengi og uppfsla Refs hfu ori mrg hfingjaskipti Noregi. Var n kominn til rkis Haraldur konungur Sigurarson.

Me hir konungs var s maur er Brur ht. Hann var konungi handgenginn. Hann var sumrum kaupferum til missa landa, slands ea Vesturlanda, og fr hann n etta sumar er n segjum vr fr. Br hann skip sitt og tlar t til slands. Konungur ltur kalla Br til sn og spyr hvert hann tlar halda skipi snu.

"Til slands," segir Brur.

Konungur mlti: "Eg vil a farir ruvs. Skaltu n sigla t til Grnlands og flyt til vor tnn og svr."

Brur segir a konungur skyldi ra.

Eftir a sigldi Brur haf og tkst honum hi greiasta. Kom hann vi Grnland og fr til vistar um veturinn me Gunnari. Og er hann hafi ar veri um hr vekur Brur til vi Gunnar og spyr hva satt vri v er hann heyri sagt a einn slenskur maur hefi vegi fimm fega einu kveldi og hefnt svo ess illmlis er eir hfu kveikt um hann. Gunnar lt haft til essa nokku. Brur spuri hva af essum manni er ori.

"a hyggjum vr," sagi Gunnar, "a hann hafi tnst hafi v a hann var svo hrddur a hann lt haf vi stta mann vi vetur sjlfan."

Brur spyr hva til hafi ori me eim. Gunnar segir n af slkt er hann veit.

Brur mlti: "Allmjg undrast eg ef s maur er sokkinn niur og hefir etta allmjg veri ll hans gfa er hann komst r hndum yur. Og ykir mr hn vonum brara vi hann hafa skilist. Ea hafi r leita byggir?"

Gunnar kva leita hafa veri alls staar ar sem von tti a menn mttu vera og vara.

Brur mlti: "Hversu mundi hann fara haf mt vetri vi f menn einni ferju? tla eg r betra ykja a segja slkt er ekki verur hefnt orgils ea sona hans. Vil eg n vor snemma a ltir ba okkur skip og frum byggir og tla eg a vst ef eg finn hann ekki a sannlega s hann tndur."

Gunnar kva svo vera skyldu. Lur n af veturinn. Og egar sa leysti bj Gunnar fer sna. eir hfu ferju og sj menn. eir halda n byggir og leita hvern leynivog og finna ekki a a eim yki sem mannavistir muni veri hafa. Brur var manna skyggnastur.

eir koma aftan dags einn fjr mikinn og krkti msa vega landi. Og ar kom a hann bytndi. eir lgu skipi snu um nttina vk eina. Brur rr til lands bti. Hann gekk upp hfa ann er var vi fjararmynni og litast um. var ljs ntt. Vindgul lti l utan eftir firinum. Hann s hvar angflota rak utan eftir og a botninum. hvarf hann allur. etta undrar Brur mjg og gekk hann allt framanveran hfann. Hann s hvar annar fjrur hfst upp mikill og langur og ar s hann dal ganga upp a fjllum fagran og mikinn. Hann gengur n aftur til skipsins og leggst niur.

Um morguninn spyr Brur hvort eir hafi kanna fjr ann allan. Gunnar kva a vera. Brur kvest fara vildu ar til er hann ryti me llu. Og svo gera eir, koma n ar er hfarnir gengu vxl. ar skerst inn sund millum. a var allmjtt en djpt var a mjg. laukst upp fjrurinn ru sinni og var s fjrur mjg langur. eir komu eina vk um kveldi sla. Ekki nenntu menn a kanna landi og lgust menn niur allir nema Brur. Hann skaut bti til lands og gekk einn saman me sjnum og kom ar, a spnahrga mikil var. Hann tekur upp spnu nokkura og hefir me sr, fer san aftur til skips eirra.

En um morguninn snir Brur Gunnari spnuna og mlti: "Aldrei vi minni s eg spnu jafnhaglega telgda. Ea var Refur nokku hagur?"

Gunnar svarar: "Hann var hinn mesti jsmiur."

Brur segir: "a mundi eg tla a svo mundum vr eftir Ref eiga a leita sem hann vri lfs."

Og n ganga eir fr skipi nokkurir menn. eir geta brtt a lta hvar virki st nr framanverum svarbakkanum. eir gengu anga til og umhverfis og hyggja a v vandlega og ykjast ekki s hafa jafnfagurt smi. a var miki og rammgert, brtt og me fjrum hornum. Hvergi sj eir v fellingar. Var a a sj sem ein fjl.

En er eir hugu ar a kemur maur fram virki. S var mikill vexti. Hann heilsar Gunnari og hann tk kveju hans. Kenna eir a ar var Refur. Hann spyr hvert eir tluu a fara.

Brur svarar: "Ekki lengra fram veg."

Refur spyr a tindum. Brur lst honum engi segja mundu. Refur sagi og ekki fregna skyldu meir en falli tti.

Brur ba draga vi a virkinu. En er umhverfum var kominn viurinn sl eir eldi. Kyndist skjtt viurinn. Og v nst sj eir a eldurinn slokknar. eir draga a vi af nju anna sinn a virkinu. eir su a vatnfall miki fr af virkinu og slokknar allur eldurinn. eir leita umhverfum virki og finna hvergi vatn. eir bru a eldinn uppi a virkinu og kom ar ekki sur vatn r fellingum en niri.

Refur gekk fram virki og mlti: "Skist seint virki?" segir hann.

Brur mlti: "Vel mttu v hlast um fjlkynngi na a vr munum hr fr hverfa a sinni. En eg heit r v, ef orir a ba hr annars vors, a vi Gunnar skulum yfir num hfusvrum standa."

Refur mlti: "Ekki r n Grnlendingum verur ess aui a standa yfir mr dauum tt eg s hr jafnmarga vetur ara nema r njti yur vitrari manna vi."


11.kafli

Eftir a sna eir Brur og Gunnar til skips sns me snum mnnum og halda til bygga. Komu eir um hausti Vestribygg og er Brur me Gunnari annan vetur.

Eftir um sumari bj Brur skip sitt til Noregs og gefur Gunnar honum gjafir. Gunnar sendir Haraldi konungi rj gripi. a var hvtabjrn fullti og vandur gta vel. Annar gripur var tanntafl og gert me miklum hagleik. riji gripur var rostungshaus me llum tnnum snum. Hann var grafinn allur og va rennt gulli. Tennurnar voru fastar hausinum. Var a allt hin mesta gersemi.


12. kafli

Brur ltur n haf og ferst vel. Kom hann r stvar sem hann mundi kjsa. Hann fri Haraldi konungi margan grnlenskan varning gtan.

Fer Brur fyrir konung einn dag og mlti: "Hr er eitt tafl herra er yur sendi hinn gfgasti maur af Grnlandi er Gunnar heitir og vill ekki f fyrir hafa heldur vinfengi yart. Var eg me honum tvo vetur og var mr hann gur drengur. Vill hann gjarna vera vin yar."

a var bi hneftafl og skktafl.

Konungur leit um hr og ba ann hafa kk fyrir er slkt sendi: "Skulum vr vst vinttu vora mti leggja."

Eigi lei langt ur Brur lt leia inn hllina hvtabjrn fyrir konung. Hirinni fannst miki um dri.

Brur mlti: "Herra," segir hann, "etta dr sendi yur Gunnar af Grnlandi."

Konungur mlti: "Miki er um gjafir essa manns vi mig ea hva vildi hann af oss fyrir slkt hafa?"

"Auvita er a herra, vinfengi yart og viturleg r."

"Hv mun a ekki maklegt?" segir konungur.

Og er lur veturinn var a einn dag a Brur ba konung ganga mlstofu sna. Hann geri svo.

Og er eir komu ar ber Brur fram hausinn fyrir konung me llum blma snum og mlti: "Hinn gfgasti maur, Gunnar Grnlandi, sendi yur essar gersemar."

Konungur hyggur a hausinum vandlega og lst honum s sending ykja gt og ba hann varveita.

Konungur mlti : "Seg n Brur hva br undir sendingum essum og veit eg n a fleira mun undir ba en vinttuml ein saman."

Brur mlti: "Svo er sem eg sagi yur herra. Hann vill hafa vinfengi yart og viturlegt r til ess a vinna einn ref ann er eim Grnlendingum hefir unni mikinn skaa."

Konungur spyr hva refi a vri.

Brur svarar: "a er maur slenskur og drap fimm fega einu kveldi, hefir san siglt byggir vi stta mann og gert ar virki r strtrjm. En vr fundum hann og brum eld a virkinu en alls staar hljp t vatn um virki og slokknai eldurinn. Ekki hljp sur t vatni uppi r virkinu en niri og ar milli. En vr fundum engi vtn."

Konungur mlti: "Mun etta s Refur er kaupskipi geri slandi og hafi aldrei ur kaupskip s og v skipi fr hann til Grnlands og er hann hafi bi ar nokkura vetur var kveikt um hann illmli miki og hefndi hann ess svo rsklega a hann einn v fimm einu kveldi?"

Brur svarar: "Um einn munum vi ra bir."

Konungur spyr hversu ar vri landslegi htta. Brur segir a innilega.

"Slkt eru menn," sagi konungur.

Brur mlti: "Svo sagi hann a skilnai vorum a engi mundi aan geta hann brott flmdan."

"Vera m a," sagi konungur. "Kann vera a hann hafi og ruvs um tala. En a vil eg r ra," sagi konungur, "a farir ekki anga oftar v a ekki kemst brott ef fer oftar."

Brur svarar: "Eg hefi svo heiti Gunnari a a m eg ekki rjfa."

N skilja eir sitt tal og lur veturinn.


13. kafli

Og um vori br Brur skip sitt og er a var bi gekk hann konungs fund og mlti: "Herra," sagi hann, "hafi r nokku hugsa nausyn Gunnars?"

Konungur mlti: "Hugsa hefi eg nausyn na, a farir ekki til Grnlands v a skylt er r a gremjast eim manni sem tt ekki illt a launa. Varir mig a r reifi illu ef fer."

Brur svarar: "A ru munu r sannsprri herra."

Konungur mlti: "Hitt tla eg ef etta rfst a eg muni a f sannspr. En ef vilt vst fara mun eg nokkur r til leggja me yur ef ykkur Gunnari ykir miki undir."

"Ekki ri eg um a," segir Brur.

"ess get eg ," sagi konungur, "a eim litla dal er ar gengur upp a jklunum muni vatn vera. Mun Refur hafa veitt vatni og mun hann hafa felldan stokk stokk ar til a vatni kemur a virkishorninu nesta. ar tla eg gerva tvo stokka og mun r einum renna hina ba stokkana og fylla svo hvorntveggja hlut virkisins. En virki allt mun gert stokkum holum og mun hver stokkur lta eftir rum og hver mun upp fr rum og mun svo fylla virki uppi og niri af vatninu. lei hygg eg ar umb veitta. En ar sem yur tti ekki vera mt viinum er vatn fll t alls staar umhverfis virki, ar hygg eg hann munu bora hafa langar borur svo mjvar a ekki mtti koma nema v tr er ynnst verur telgt og tla eg hann au tr hafa sett alls staar virkisstokkana. En eim blegum tla eg vera skaup og mun hann eim muna hafa ltt a er hann vildi a vatni rynni r virkinu. Alla essa blega mun hann sett hafa af smi og mun eins konar tr veri hafa blegunum og stokkunum. N er a mitt r vi Gunnar a r fari norur vor tveim skipum, tlf hvoru. Arir tlf skulu skur grafa fyrir noran virki jafnlangan, stundar nr svo djpan a taki manni undir hendur, og munu eir finna umb lkjarins. Og ef svo er stemmi eir lkinn a hann beri ekki vatni virki. En arir tlf beri vi a virkinu. San tti mr von a r megi brenna virki fyrir vatns skum. N hefi eg til lagt au r a eg heit v Gunnari a annahvort mun vera, a Refur mun flja virki og Grnland ea mun Gunnar f handteki hann. En snt mundi mr ykja hverninn s maur mundi brott komast er svo vri vi kominn nema hann hafi mikinn viturleik sr brjsti. En ekki vildi eg a frir sjlfur Brur v a eg veit ei hva skir a Ref."

Brur segir ekki mega ruvs vera og akkar konungi n sn tillg og ltur san r landfestum.


14. kafli

N er ar til mls a taka a Refur situr byggum. Synir hans gerast hinir gildustu menn. etta sama vor sendir Refur suur til byggar til mts vi menn er heiti hfu Ref liveislu sinni eftir v sem fyrr segir. eir brur fru leynilega og fkk Gunnar nga njsn af fer eirra. Og egar eir vissu orsendingar Refs uru eir vel vi og fara egar til mts vi hann. Refur fr til og lt fram setja skipi a sem hann hafi haft af slandi. Hafi a haldi hrfi og bri svo a a var tt sem bytta. Refur lt ferma skipi af grnlenskum varningi, svr og tnn og skinnavru. Og egar skipi var bi halda eir v norur ann fjr er ar er nstur og lgu ar skipinu einn leynivog. ar var Helga kona hans og ormur fstri hennar og ormur son eirra og eir tlf menn er r bygg komu. Refur sagi fega enn skyldu byggja virki um stund.

Fr fer Brar er a a segja a honum ferst einkar vel. Tk hann Grnland ar sem hann mundi kjsa. Gunnar tk feginsamlega vi Bri. Setja eir egar til menn a sj fyrir varnai Brar. En eir fru egar byggir me jafnmrgum mnnum sem konungur hafi kvei. eim er ar n kunnigt og rata eir skjtt ann fjr er virki Refs st . Gunnar lendir skipi snu utanveran fjrinn v a a var ungt undir rum og hlai af vist eirra. tti eim lttara a ganga inn fjrinn. eir Brur reru inn mjg allt a virkinu. Komu eir Gunnar n og ar. eir ganga allir upp a virkinu. Var ar ngum hlut breytt svo a eir mttu sj nema grafinn var skurur jafnstt virkinu a er a sj horfi. Skururinn tk framanveran svarbakkann. ar var adjpt mjg og ekki tfiri. essi skurur var ekki djpari en tk manni brklinda.

v kemur maur gangandi virki. enna mann kenna eir. Var ar Refur. Hann heilsar eim og spyr tinda.

Brur kvest honum engi mundu segja "nnur en stendur ar feigum ftum virkinu. Eru a," sagi hann, "ltil tindi."

Brur fer egar til og ltur skur grafa og v nst finna eir ar stokka og eru vafir nfrum. eir hgga n upp stokkana og hleypur ar r vatn miki. eir Gunnar draga n vi a virkinu og bera eld . Hleypur ar fyrst r vatn miki r virkinu en brtt tk virki a orna. Refur gekk fram virki og spuri hver essi r hefi til lagt me eim. Brur kva hann a ngu vara.

Refur mlti: "Eg veit og," segir hann, "a engi yar mundi etta r fundi hafa nema r nytu yur hyggnari manna vi."

Brur svarar: "Hver sem oss kenndi essi r skulum vr r n drottna dag og num fjrhlut og hengja ig ar er megir lta yfir enna inn blsta, ea skaltu brenna."

kva Refur vsu:

ykkist remja stkkvir,
a er lkindi, a rki
reyndr, rskum hndum
r vort hafa bum.
Fyr get eg hins en hjrva
hljmbeiir mig veii,
hugr mun hrr, a brgum
hringbtandi mti.

Refur snr inn aftur virki. eir auka n eldana og var n eisa mikil og votareykur mttulegur. Og v heyra eir braukun mikla virki og er minnst vari fellur s virkishluturinn er fram horfi a sjnum. ar var svo gegnt til tla a virki fll skurinn framanveran svarbakkann. a var svo sltt sem ein fjl. En v er virki fll rann ar eftir fram skip hvelum og egar fram sjinn. eir Refur draga egar segl upp. Er gol nokku noran eftir fjllunum. Undir eim hluta virkisins er fll uru undir fjrir menn Brar og hfu egar bana.


15. kafli

Brur heitir n sna menn. Hlaupa eir til skips tta. Vinda eir egar upp segl sitt og ra undir slkt er eir mega. Dr hann n brtt eftir eim Ref.

En Gunnar kannar n virki og var a eitt virkinu er engi hirti a hafa. Sneri hann t me firinum me snum mnnum til skipsins.

Refur sr a Brur mun skjtt eftir koma.

mlti Refur: "N skulum vr fyrst hleypa niur segli voru. En mig varir, er hitt skipi skrur skjtt, a eir fi a ekki stva en eir vita nga von a vr munum ba og mun eirra skip renna fram anna bor. skaltu Steinn," sagi Refur, "hggva hfubendur eirra en Bjrn skalt dafla rum a eim snist sem vr rum undan skerpingi en lt sem skip vort muni sem minnst skra."

Refur hj n hvel undan skipi snu og v nst tk hann spjt eitt lti og hvatti kafa.

N er a segja fr Bri a eir gera bi, sigla og ra, en vari ekki a Refur mundi ba. Rennir skip eirra fram hj skipi Refs. v sktur Refur spjtinu til Brar. Flgur a egar gegnum hann og nsti t vi bori. Steinn hggur allar hfubendur eirra. Fr segli tbyris me llum snum reia og vi v bi a hvelfa mundi skipinu. Drgu eir Refur upp segl sitt og voru brtt mjg fjarri og fru eir Refur lei sna ar til er eir komu t r firinum. Skipverjar Brar gtu borgi reia snum. Lgu eir a landi undir nes eitt.

Gunnar og hans menn su a Refur sigldi t eftir firinum. ttist hann vita a s einn mundi hafa ori fundur eirra Brar er hann mundi ekki or eftir senda. Ba hann sna menn flta sr til skipsins og komast fyrir fjararmynni. eir gera svo. Tk n a la dagurinn.

er Refur og synir hans komu r sundinu og sundur lauk firinum anna sinn gtu eir a lta hvar Gunnar reri fr landi og hans menn sem mest mttu eir. Tk mjg a dimma af ntt en tunglsljs lti.

Refur mlti : "Vr skulum skja rur sem kafast. En Bjrn," sagi hann, "skalt lta sga segl vort smm og um sir fella."

eir gera n svo.

Gunnar mlti til sinna manna: "Klkilega skist yur rurinn. Vr vorum an svo nr eim a eg hugi a vr mundum skjtt taka en n firrast eir oss svo a ltil fa ykir skip eirra a sj. Mun ar vera vindur meiri. Mun v bera undan. N munum vr sna til lands og rekast ekki hafsmegin um ntur eftir Ref."

eir geru n svo.

Um morguninn komu menn Brar til Gunnars og sgu snar ekki slttar. Hfu eir ar lk Brar. Sneri Gunnar n aftur til byggar og undi illa vi sna fer. Var ar og eitt allra manna ortak a fr mundu reknar verri fyrir einum manni.

Hsetar eir er veri hfu me Bri geru skjtt varningsskipti. Sigldu eir Noreg um hausti og er ess ekki geti a Gunnar sendi Haraldi konungi neinar gersemar. Sgu eir konungi lt Brar og um skipti eirra Refs. Konungi tti fari hafa ekki fjarri getu sinni.


16. kafli

Refur og synir hans sneru til skips sns og uru ar hvorir rum fegnir. Bjuggust eir san til hafs og egar eir voru bnir sigldu eir haf. eir hfu tivist langa og hga. eir tku Noreg um hausti og komu ar fyrst vi land sem heitir ey. Landsmenn spuru hver skipi v stri. Hann nefndist Narfi og lst vera slenskur maur. Narfi spuri eftir hvar konungur vri landinu. Landsmenn sgu hann vera rndheimi. ey er hlfa tylft suur fr rndheimi. Narfi sigldi aan inn til meginlands, leggur ar skipi snu einn leynivog, ltur ar eftir fruneyti sitt en leigir sr sexring einn og leisgumann. Synir hans fara me honum og kona hans. Menn hans skulu gta ar skips.

Ekki er geti um fer Narfa fyrr en hann kemur til kaupbjar Niarsi og leigi sr ar skemmu eina. au dvldust ar nokkrar ntur. Narfi bau eim varyg mikla a eir gangi aldrei svo fr skemmunni a Helga vri ar ein eftir. Hann lt gera sr kufl blan. Hafi hann og jafnan svarreip um sig. Skegg hafi hann og lti binda sr hvtt og lst hann vera gamall kaupmaur, gekk n jafnan svo binn um torg. Spjt hafi hann hendi lgu skafti og jrni vafi skafti.

Konungur var ar bnum og miki fjlmenni. Hirmaur konungs ht Grani og var kallaur Sklp-Grani, frur maur snum og barst miki a vopnum og klum. Grani var vfinn og kvensamur. Geri hann mrgum v mikla skapraun. Var honum a n ola er hann hafi konungs traust.

Svo bar til einn dag a konungur hafi ing fjlmennt bnum og var mnnum til blsi almennilega. Narfi gekk til ings og synir hans, Steinn og ormur. Bjrn var eftir hj mur sinni. Og ekki v sur var honum forvitni hva tala var ar inginu og fer hann anga. Narfi ekkir Bjrn og snr a honum og spyr hva eftir vri hj Helgu. Hann segir a ekki var. Narfi snr n aftur til skemmunnar.

Litlu sar en Bjrn var brottu genginn kemur maur skemmuna. S var blm klum og lt miki yfir sr. Helga heilsai eim manni og spyr a nafni.

Hann lst heita Grani og vera hirmaur Haralds konungs: "Er eg v hr kominn," segir hann, "a eg vil mr konu kaupa."

Hn ba hann ganga til ess annan sta. Grani kva a smilegt a gamall maur tti unga konu svo fra og fagra. Hn kvest mundu vera fyrir honum sjlfra. Grani kvest mundu vera ekki fravandur og tk til Helgu. Hn sprettur upp og verst. Slr ar glmu. Og v kemur Narfi til gluggans og sr inn. En er Grani sr skuggann bera fyrir gluggann slst hann r hndum Helgu og leitar til dyranna. Narfi vildi og komast fyrir dyrnar. Grani komst t fyrr og hefur egar rs.

Helga hljp og til dyranna og vill rfa til Narfa "og lttu Grana fara," segir hn, "v a hann hefir ngri eigu inni spillt."

Narfi sleit Helgu af sr og hljp eftir Grana og eggjar hann a ba. Hann hleypur ekki a sur ar til a hann kemur a skgarshlii einu. var skammt millum eirra. Grani sr a hann mun tekinn vera.

Hann snst vi og mlti svo: "Hygg a," sagi hann, "hva r er geranda. drepir mig er a daui inn. En svo lengi sem ert hr bnum skal eg r aldrei mein gera."

Hann bast undan sem hann kunni.

Narfi mlti: "a er satt," sagi hann, "a r er alls kostar illa gefi. berst meira en menn og ykist mikill fyrir r og gerir mrgum skmm en n veistu ekki hversu skalt lta ea r breyta, svo ertu hrddur. Bstu svo vi fyrir v a ekki mun n tj a frimlast."

Narfi lagi til hans spjtinu. Grani hafi xi hendi. Laust hann af sr lagi. Hann fr svo nokkrum sinnum. Narfi var honum harskeyttur og lauk svo a hann rak gegnum hann spjti. Hann dregur hann upp undir skgarinn mean hann var fjrbrotunum og hylur hr hans ar.

Narfa kemur n hug a ekki mun r a myra manninn og best muni falli a segja konunginum sjlfum. Gengur Narfi n fyrst heim til skemmunnar og biur Helgu taka fng eirra og hafa til skips og svo leisgumann eirra.

Narfi gekk n anga til sem ingi var. ar var allmikill mannfjldi og rng. Narfi rngdist n fram millum manna ar til a hann kom fyrir konung. v bili talai konungur um nausynjar manna.

Narfi tk ekki v sur til ora og mlti svo: "Herra konungur," sagi hann, "vi Sverhs-Grani urum saupsttir dag er hann vildi fjallskera konu mna. Eg strkeraldai hann gegnum strbeygisauga. langhsai hann, herra. langhsai eg, herra. hreiurballai eg hann, herra, en hann marghrossai mt. fagurrggvai eg hann, herra, en hann skipskeggjai vi. lynghnappai eg hann, herra, undir einn skgar skammt braut og vovirkti eg yfir hann a lyktum."

Narfi snr egar brott og til skips sns og hvatar n mjg sinni fer. Ltu ganga um kveldi og um nttina suur me landi ar til er eir komu til skips Narfa. eir sigldu egar til hafs.


17. kafli

N er a segja fr Haraldi konungi a hann er staddur inginu sem fyrr var sagt. En mean Narfi flutti fram sitt erindi lt konungur ekki sna ru falla og engi maur fann a hann gfi gaum a hva Narfi sagi.

Og er hann hafi lykta snu erindi lt konungur blsa til hljs og mlti san: "Hver var maur essi oss kunnur er st fyrir oss um hr blm kufli og svarreip miki um sig og spjt hendi ea hvaan er hann?"

Menn sgu a eir vissu aldrei hvaan hann var, sgu hann hafa veri ar bnum nokkura daga og leigt ar skemmu eina og nefnst Narfi.

Konungur mlti: "Hva tti yur hann segja?"

eir kvust a aldrei vita a a vri anna en vitleysa og hgmi.

"Vera m a svo s", segir konungur, "en ekki var mr maur s ltill fyrir augum ea hvar er Sklp-Grani hirmaur vor? Kalli hann fyrir mig."

eir geru svo og fundu hann ekki.

Konungur mlti : "Verri efni munu vera. Maur essi tk svo til ors: "Vi Sverhs-Grani urum saupsttir dag. Hann vildi fjallskera konu mna." "ess get eg," sagi konungur, "a hann muni tt hafa vi hirmann minn, Sklp-Grana, v a sklpurinn er hs sversins. Mun hann hafa fari um herbergi a leita sr kvenna. M vera a hafi fyrir ori kona Narfa essa. S er drykkur slandi er mysa heitir. Er a allt eitt, mysa og saup og drykkur. N munu eir hafa ori missttir. Hann sagi hann hafa vilja fjallskera konu sna. ar hefir hann vilja hvla me henni v a er kalla a konur su giljaar en gilin eru fjallskr. kvest hann strkeralda hann gegnum strbeygisauga. a er rtt atkvi, sir eru au kerld str. viti r a vindur heitir strbeygir en vindauga hsum og hefir hann s hann um glugginn herberginu er au hafa saman tt. " langhsai eg konungur," sagi hann, "og langhsai hann." Rann heitir langt hs og hefir hvortveggi eirra runni. Mun hann hafa hlaupi me skemmuveggnum hart er hann hefir s sameignina. a mun Grani heyrt hafa. M vera a hafi hann staar lti nema athfn er hann hafi. Mun hann hafa fora sr. " hreiurballai eg hann," kva hann. mun hann hafa eggja hann a ba v a egg er hreiurbllur. "En hann marghrossai vi." En st hross heita og eru mrg saman jafnan. Mun hann hafa staar numi. kvest hann fagurrggva hann "en hann skipskeggjai vi." Skikkjur eru r slandi er feldir heita. Er a mist kalla feldinum rggur ea lagur. N mun hann hafa viki svo til mlinu a kalla lag. Mun hann hafa lagt gegnum hann er hann kvest fagurrggva hann. "En hann skipskeggjai vi." Bar heitir skipi. mun hann barist hafa er hann var fjrbrotunum. " lynghnappai eg hann undir skgar einn," sagi hann, "skammt braut." Byrur heitir lynghnappur og hefir hann bori hann undir skgarinn. kvest hann hafa vovirkt yfir hann san. Er a mlshttur slandi a konur lka vef. Mun hann hafa huli hann. N vil eg," sagi konungur, "a r leiti a essum mnnum, bi a hinum vegna og svo vegandanum."

Geru menn n sem konungurinn bau. Fannst Grani n dauur en Narfi fannst hvergi.

Um morguninn lt konungur blsa til mts og sagi svo: "au tindi uru hr gr a v er betur a slk eru sjaldan, er hirmaur vor var veginn. Veit eg ekki ess slensks manns von a a mun ora a gera hr undir handarjari vorum. N mun eg geta til hver essi maur er. Hr mun kominn s sami Refur er Grnlendingum hefir gert miki illbli."

Eftir a nefndi konungur menn til a leita essa manns bi sj og landi. Fru eir eftir v sem konungur geri r fyrir.


18. kafli

N er a segja fr fer Refs a eir lttu ekki fyrr sinni fer en eir komu til Danmerkur. Refur stti egar konungs fund og sagi honum allan vxt arkomu sinni og ba hann vitku.

Konungur sagi svo a honum tti svo vera hans frsgn sem nauur hefi til reki vast um harri hans: "Lst mr svo ig og sonu na sem gott muni brautargengi yur. N af v a hefir vorn fund stt, hefir og ann varning flutt land vort sem oss er n ekki um hr mjg aufengur sakir vorra fjandmanna, sem er svrur til reia skipum vorum, munum vr vi yur taka. Mun eg f yur eignir og b ar sem oss lkar en synir nir, Steinn og Bjrn, skulu vera me oss. Munu smdir eirra ar vi liggja hvert mannkaup er mr ykir eim ann tma er vr reynum. En ormur son inn skal vera me r."

Refur kvest gjarna vildu a konungur si einn fyrir "en munum vr fyrst herra sj fyrir peningum vorum og ba brur til yar."

Konungur kva svo vera skyldu.

Fru eir Refur til skips sns. Kom a upp a eir hefu of fjr svr og tannvru og skinnavru og mrgum eim hlutum er fsnir voru Danmrk af grnlenskum varningi. eir hfu fimm hvtabjrnu og fimm tigu flka og fimmtn hvta.


19. kafli

ar er n til a taka a skip a kom etta haust af Grnlandi er Brur hafi strt. Spyr konungur n vg Brar og alla atburi sem ar hfu ori.

Konungur ltur n blsa til mts einn dag og v mti talai Haraldur konungur og sagi mnnum vg Brar hirmanns sns af Grnlandi "og eir atburir," sagi konungur, "sem hr uru um vg Grana. Veit eg vst n a s hinn sami Narfi hefir veri Refur Steinsson. Mun eg lengja nafn hans og kalla hann Krka-Ref. N a hann s mikill fyrir sr verum vr a geyma vorrar tignar, a leia rum a drepa niur hir vora og af v gerum vr hr dag enna mann tlgan fyrir endilangan Noreg og svo vtt sem vort rki stendur."

Eftir a nefnir konungur til Eirk brur Grana og me honum sex tigu manna a fara suur til Danmerkur a sitja um lf Refs.


20. kafli

Eirkur br n fer sna og eir menn sem honum skyldu fylgja. Lttu eir ekki sinni fer fyrr en eir komu til Danmerkur og lgu vi Jtland gri hfn nokkura daga.

Sem eir komu ar kom af landi ofan karl einn gamall vi tvo stafi og vondri heklu og hvtt skegg af hru. eir fgnuu honum vel. eir spuru karl a nafni. Hann nefndist Sigtryggur. eir spuru hvar tt hans vri. Hann kvest vera norrnn a hinum fyrrum ttum en veri n Danmrk um stund og ori ar ftkur. eir kvu hann mundu vera gan karl og kunna eim margt a segja. Hann spuri a hverju eir vildu spyrja. eir kvust vildu forvitnast til ess manns er Refur hti og mundi ar hafa komi um sumari skipi vi nokkura menn.

Sigtryggur mlti: "Mun mr a til nokkurs vera a segja yur a er r vilji vita?"

eir kvu honum ekki mundu matskort um nokkura daga.

Sigtryggur mlti: "Ekki mun eg etta til matar eins gera, a segja yur til Refs, v a eg veit af umru manna a r munu sitja um lf hans. N mun eg gera yur ann kost a fylgja yur ar til r sji Ref og sonu hans og tlf menn sem honum hafa fylgt sumar enda skal eg eignast eyri silfurs af hverjum yrum og einn kostgrip af skipi yru enda skulu r skyldir a flytja mig til Noregs, ef eg vil, yrum kosti. Skulu r og mig lta ra fyrir fer vorri ar til er vr finnum Ref."

essu kaupa eir saman.

Sigtryggur mlti: "N skulum vr taka tjld af skipi voru egar sta og ra fram um nesi."

eir geru svo og lgu ar a landi.

"N mun eg ganga upp," sagi karl, "og tveir yrir menn me mr og vita hvers vr verum vsir."

eir geru n svo. Var ar skgur nr. Og er eir komu skammt skginn hlupu ar a eim menn me vopnum. Voru ar synir Refs og eir tlf saman. Voru hinir norrnu menn handteknir bir. Sigtryggur kastar ttrunum og svo skegginu. Gengu eir annan veg til sjvar. Flutu ar fyrir tv langskip og tv hundru manna. Hafi Sveinn konungur sent etta li til Refs egar hann vissi a njsnarmenn voru til hans gervir. Refur og hans menn vopnuust og veittu Eirki atrur og hans mnnum. Og er eir fundust uru ar skjt umskipti, a menn voru allir drepnir af Eirki nema tu voru handteknir.

Refur mlti : "N er svo komi Eirkur a hr er kominn Sigtryggur flagi inn og kaupunautur er fannst grkveld. Hefi eg n ent a er eg ht r a n mttu hr sj Ref og sonu hans. N af v a eg drap brur inn vil eg n gefa r lf ef vilt sverja a a sitja aldrei um lf mitt n sona minna. Skaltu og segja Haraldi konungi allt hi sanna um vorn fund. Seg honum og a n hefi eg launa honum nokkuru fjrr au er hann lagi til me eim mnnum er lf mitt vildu hafa. En Haraldi konungi mun ekki aui vera a lta drepa mig. Skal honum s einn arfari Danmrk en eg er meira m."

Eftir a sr Eirkur eia essa. Refur fkk Eirki tlfring einn og ar me hluti sem hann urfti a hafa a nausynjum. Refur tk til sn langskip a er eir hfu anga haft og fri Sveini konungi.

Lofai konungur mjg tiltki Refs, kva au vera bi harmannleg og drengileg "skaltu n og etta nafn hafa," sagi Sveinn konungur, "hr voru rki, a heita Sigtryggur, v a hitt er hr fnefnt. En a nafnfesti viljum vr gefa r gullhring enna er stendur mrk. ar me skaltu iggja af oss tlf b vestur Vendli, au er kst, af v a eg skil a munt vera strvitur maur."

Refur akkai konungi me fgrum orum hfinglegar gjafir og alla smd er hann veitti honum. Refur fr n til ba sinna er konungur hafi gefi honum og Helga kona hans og ormur son eirra. Gerist Sigtryggur ar hi mesta strmenni.

Og er hann hafi ar seti nokkura vetur bj hann fer sna t Rmaborg og stti heim hinn helga Ptur postula. Og eirri fer fkk Sigtryggur stt er hann leiddi til bana og er hann jaraur rku munkaklaustri t Frakklandi.

Steinn og Bjrn voru me Sveini konungi lengi og virti hann mikils svo a hann fkk eim gfug kvonfng Danmrk og stafestust eir ar bir og ttu gtir menn. Fr Steini er kominn Absalon erkibiskup er var um daga Valdimars konungs Kntssonar. ormur son Refs fr til slands eftir fall Haralds konungs og tk vi landi Kvennabrekku og kvntist slandi og er margt gfugra manna fr honum komi.

Lkum vr ar Krka-Refs sgu.




Nettgfan - oktber 1997