SAGA  AF  SMUNDI    FJALLI



Maur ht smundur, bndason Fjalli Kolbeinsdal [ Skagafiri] - Sterkur var hann og frur snum og virtist hvurjum manni vel. Oft gekk hann til Hla og fkk a skoa bkur hj sklapiltum; njsnai hann um marga hluti er frleikur var og lri miki sklalrdmi tt ekki vri hann reglulegur lrisveinn talinn.

a bar til eitthvurt sinn a biskup urfti a senda peninga til Sklholts; fkk hann til ess sklapilt er Sigurur ht. etta var um vetur og tti illt a einn maur legi fjll. Sagi biskup Siguri a kjsa sr mann til fylgdar, hvurn er hann vildi. Sigurur kaus smund. Var leita vi hann um etta og vildi [hann] gjra a ef fair hans leyfi. Var n etta bori upp vi hann, en hann var mjg tregur. En af v smundur vildi fara var a um sir a fair hans leyfi a.

Bast eir til ferarinnar, hldu af sta og gekk greitt suur, luku erindum snum Sklholti, snru san til baka. fjllunum dimmdi veur; kom drfa svo mikil a eir villtust. Spur smundur hva til ra vri.

Sigurur mlti: "ar eru rin sem ert, ella eru engin."

" er mitt r a vi skiljum," mlti smundur, "og mun hr essi af manna vldum, en ekki af nttrunnar, og muntu brtt komast rtta lei vi erum skildir v mr mun nnur fer tlu."

Sigurur var nsta tregur til essa, en var a vera sem smundur vildi. Ba smundur hann flytja kveju sna byggina og skildu san. Ei hafi Sigurur lengi gengi veur birti. Komst hann rtta lei og hlt heim san, sagi tindin. egar fair smundar heyri au lagist hann rekkju af sorg eftir son sinn og taldi hann vera dauan.

smundur hlt fram ferinni, en ekki birti hrin og ekki vissi hann hvurt hann hlt. Um sir kom hann dal einn, gekk eftir honum nokkra stund. kom hann a b einum reisuglegum. etta var um kveld. Sr hann koma fram dyr brn tv stlpu. Hann heilsar eim. au tku v. Biur hann au skila til hsbnda a hann beiist hsa um nttina; hlupu au inn.

Brtt kom t aldraur maur og ekki frur. Hann gengur a smundi egjandi, tekur hann glmutkum. smundur var reyttur, en verur a taka mti karli rugt vri ar hann var llum vosklum. Sviptast eir fast og lengi. ttist smundur hafa ng a verjast. lauk svo glmunni a karl fll.

smundur gaf honum lf og lt hann upp standa. rfur karl hann anna sinn og heldur fastara en fyrr. Var eirra agangur bi harari og lengri en ur og fll karl um sir. Enn gaf smundur honum lf og leyfi upp a standa, en karl lt ekki ba a taka til hans rija sinn; var hann n hinn kafasti og tti smundi vnlega horfa fyrir sr.

essu bili kom stlka fram dyrnar me ljs. smundur leit hana og tti svo fgur a hann hugsai meir um hana en glmuna. Neytti karl ess og felldi hann, en mlti san:

"N mun g lta ig njta sjlfs n og gefa r lf ef vilt iggja."

smundur kvast a iggja mundi, "en falli mnu olli hin fagra mr er me ljsi kom."

Stendur smundur upp og leiir karl hann bastofu og er n hinn ktasti svo sem ekkert hefi skorist. Allt tti smundi ar lsa rifnai og kurteisi. Hann s gamla konu fra sitja palli og brnin er til dyranna gengu. Hann heilsar konunni. Tk hn v vel. Er honum san vsa til stis og var hin fagra mey ltin draga af honum klin. San fri konan honum mat. Borai hann me gri matarlyst, fkk san gott rm a sofa og jnai meyjan honum til sngur; litu au hrlega hvurt til annars. N leggst smundur til svefns og svaf hann vel um nttina.

Um morguninn er karl snemma ftum og bur smundi gan dag. Klir hann sig og ganga eir san t bir; var bjart veur.

Karl mlti : "Vita skaltu a g er furbrir inn, en kona mn er biskupsdttir; var hn ungu eftir mig hn var heima. S g v mitt vnna og fli v me hana dal ennan. Litlu sar l hn dttur og er a s sama er ljsi bar dyrnar. Hin brnin hfum vi eignast san. Vi gtum flutt me okkur eldsggn, og far kindur tti g er g ni seinna. Enga hfum vi rnt eur illa me fari nokkurn htt og hafa engir fundi oss. N veit g hva lur sveitinni v g tti einn tran vin er mig frddi um slkt og lka hef g lti eitt kunna, og hrinni olli g v g vildi finna ig, en v tk g svo illa mti r grkveld a g vildi prfa styrkleik inn og ykir mr hann rinn ori hafa v vel vissi g a varst reyttur. N vildi g a vrir hr vetur okkur til skemmtunar."

smundur i boi og var ar um veturinn. Skemmti hann sr vi bndadttur; var ar ekki um tala af neinum.

Um vori bjst smundur til heimferar. mlti karl: "N munum vi hjnin eiga skammt eftir lifa, en g vildi bija ig a sj til a vi yrum greftru eins og kristnir menn. vil g a gengir a eiga dttur mna og mun ykkur a ekki fjrri skapi. Enn vil g bija ig a taka brn mn og tvega eim fstur og kennslu. En dttir mn vona g s vel a sr andlegum efnum og hin lka a v leyti sem aldur leyfir. Sjlfur mun g sma utan um lkhami okkar."

A svo mltu kvddust eir innilega og skildi smundur vi a flk allt me harmi, hlt san heim eftir leisgn gamla mannsins; kemur n a Fjalli, hitti mur sna; var hn strgl a sj hann lifandi, en segir a fair hans l sorg eftir hann og kvest vilja fara og bera sig a hressa hann me von um komu hans v ske mtti hann di af svo snggum umskiptum sorgar og glei. Hn fer inn og finnur hann a mli og spur hvurnig heilsu hans er vari. Hann segir hana ei betri en ur.

"N get g frt r g tindi, sem eru a g hef von um a sonur okkar lifi. Vildi g a gtir ori hressari ef ske mtti hann heimskti okkur brum."

Vi or essi lifnai karl miki og svo gat hn tali um fyrir honum a hann settist upp, og er hann var svo hress sem henni lkai stti hn smund. Kom hann inn og heilsar fur snum. Var ar umrilegur fagnaarfundur. Eftir etta segir hann eim allt af ferum snum og tti fur hans miki a heyra slkt; hlt hann brur sinn fyrir lngu dauan.

Batnai honum skjtt veikin og var heill heilsu. smundur fr n heim til Hla; var honum ar vel fagna af Siguri og llum. Er hann san heima um hr.

Eina ntt dreymir hann a frndi hans kom a honum og mlti: "N er ml a bir ig af sta og finnir mig, og f r ga menn til fylgdar og fararskjta sem ngja."

egar smundur vaknar segir hann fur snum drauminn, fr sr menn og hesta og rur dalinn. Vru hjnin nlega ndu; hfu brnin kistulagt au. Tku eir lkin, brnin ll og allt er eir mttu me komast r bnum og fluttu heim a Fjalli; var a mjg lng lei.

Lkin vru greftru a Hlum og drakk smundur erfi eftir hjnin. Eftir etta giftist hann meyjunni er honum leist best ; vru eirra samfarir gar. Brnin lt hann f gott uppeldi og uru au bi vnar manneskjur, en ei er eirra hr framar geti.

smundur bj a Fjalli eftir fur sinn, en ekki veit g a segja fr afkvmi hans. Sumir segja a Sigurur giftist yngri systurinni, en brur eirra tti systur Sigurar. Ljkum vr svo essari sgu.



(jsagnasafn Jns rnasonar - Textasafn Orabkar Hskla slands)

Nettgfan - september 1998