HELGA  PRESTSDTTIR



fyrndinni bj prestur nokkur Fellum Slttuhl sem rur ht; kona hans ht ra; hn var kvenna vnst. au ttu dttur eina sem Helga ht. Helga var fr snum og tti hn hinn besti kvenkostur ar um sveitir. Hn hafi tvo um tvtugt egar saga essi gjrist.

Uru margir hinna ungu manna til a bija hennar og var llum fr vsa. Mltu a sumir a hn vri mannvnd enda vri hn vn. Helga prestdttir var vitur og g af sr; var hn og afskiptasm um allan verkna og umhyggjusm um a flki bnum vri vel haldi til fata og matar; ess vegna unnu henni ll hj fur hennar og virtu hana.

Allt einu bregur undarlega vi a Helga verur fskiptin og sinnir ltt um bstrf; fer hn oft einfrum, og tk etta mein til me veturnttum. Enginn gat skili hv prestdttir skti svo mjg einveru. Sumir tluu a v mundi valda sjkdmur, en arir einhver kynngi. Vannst ar engi bt . Lei annig veturinn til jla.

Prestur hlt fjrmann sem orleifur ht. Hann var tull og trr og vel viti borinn. Honum fll ungt um sjkleika prestdttur v hn hafi hylli hans eins og annara. orleifur fr hvern morgun snemma ftur. Hafi hann beitarhsagngu alllanga og hlt f vel til beitar. Kom hann og ekki fyrri heim af hsum jafnaarlega en komi var fram um dagsetur.

Aldrei fr orleifur svo snemma ftur ea a heiman til beitarhsanna um morgna a ekki vri prestdttir fyrri ftum, og hann kmi seint heim a kveldi s hann hana oftast einhvernstaar rjtli me bk hndum, jafnvel veur vri stundum kalt og hvasst, og las hn s og me mesta huga. Aldrei skipti orleifur sr neitt af henni ea hnsti um hagi hennar.

jlantt eftir dagsetur kom orleifur heim af hsum eftir vana og var tunglsljs og veur gott. egar hann kemur heim undir b sr hann mann og konu standa krbaki. au eru bi a lesa smu bk og lta ekki af. orleifur ykist ekkja a kona s var prestsdttirin, en karlmanninn ekkir hann ekki.

orleifur gengur heim hla og hittir engan ti; snr hann t kirkjugar og list mefram kirkjunni a baki eim sem hann hafi ar s og gat komi sr svo vi a hann s glggt vxt og yfirbrag essa manns. Hann var rauum klum, vel vaxinn og hinn limannlegasti; upphan hatt hafi hann hfi; hr hans var gult og hrokki og liaist niur um herar; andliti var vel falli, augun skr og snr, nefi rtt, en mundi ekki vera nema ein nsin; munnurinn var nettur, hakan lti eitt framsett og spor .

Ekki vildi orleifur a prestsdttir yri sn vr og hvarf hann heim til bjar og inn. Hann litaist ar um n ess bri og s allt heimilisflki nema prestsdttirina, hana s hann ekki. Veik svo til rms sns og lagist til svefns.

orleifur sofnar og vaknar aftur vi a a hringt var til ta. Gekk allt flk kirkju og orleifur sast. Hann tk strax eftir v a prestdttir var ekki kirkju.

egar inn var komi aftur r kirkjunni var a fyrst a prestdtturinnar var sakna og var hennar leita um binn, en hn fannst ekki. var strax leita til annara hsa tni og svo til nstu bja og fannst Helga hvergi.

Ekki gat orleifur um a sem fyrir hann bar vi nokkurn mann og var leitinni fram haldi um heilan mnu. Harmai prestur mjg hvarf dttur sinnar og llum kti miki um vert.

Liu n tmar fram gi og fyrntist nokku yfir hinn fyrsta harm. var a einn gan veurdag a orleifur vinnumaur var rla ftum og fr beitarhs. Hann lt t saui og rak haga; san gekk hann heim til bjar. En er hann hafi litla stund seti datt allt einu mesti kafaldsbylur og var orleifur sauamaur ekki seinn sr, hljp hann t kafaldsbylinn og atlai a hitta saui sna og koma eim hs.

Hann fr um sinn hrinni og vissi ekki hva hann fr og hittir loksins fyrir sr reisuglegan b og veglegan. Datt veri niur og var bltt egar, en ekki s hann vtt yfir. Kona st ti fyrir dyrum og veik hann anga og ekkir a essi er prestsdttirin. Hn heilsar hann me nafni vingjarnlega og hann tk kveju hennar, en var eins og hissa. Hann spyr hverju a gegndi a hann si hana ar og hver s br vri er hann ekkti ekki. Hn ba hann ekki undrast slkt, en hn kvast eiga n ar heima; skyldi hann vera alls hrddur og koma inn me sr.

orleifur ekktist a og leiddi hn hann inn; au komu eitt herbergi lti, en fallegt; ar var ein sng, bor og sti. ar vsai hn honum til stis. Allt sndist honum nokku me ru mti hsi essu en hann hafi ur s; a vsu kti honum a ekki vihafnarlegt, en allt drlegt; einkum var rmfatnaur og rmtjld adanleg.

Hn segir a hann muni gista ar ntt og ba hann a lta sr ekki leiast; kva hn hann ekki urfa a bera hyggju fyrir f fur sns v a s allt komi hs egar, og lka hafi v veri gefi fur v hr s sem hafi dotti s me snu ri til ess hann villtist anga.

N hressist orleifur vi. Helga dkar bori og ber fram mat og bjr; var a margrtta og mest kjtmeti, en allt me rum htti en hann hafi vanist; allur var borbnaur r skru silfri. Hn segir a hann megi neyta matarins v hann s ljffengur og hollur og hafi hn sjlf matreitt. Tk hann spart til matar og drakk bjr me gri lyst og kti honum allt ljffengt eins og hn hafi sagt. Ekki var hann ar annara manna var, en a heyri hann a ar nlgt sr var slegi hljfri og helst leikin sorgarlg.

N segir hn honum a hn hafi hann anga leiddan v skyni a inna honum af hgum snum, en hann segi aftur foreldrum snum svo au mttu hyggja af harmi eim sem au bru t af hvarfi hennar. Kva hn huldumann hafa komi til sn nstu veturnttum ur og veri sr mjg fylgisaman. Hefi hann jafnan tala um st sna til hennar og bei sn til eiginkonu.

a hefi sr falli mjg svo ungt, en ekki s a mgulegt a frast undan. Hn hefi v skili vi hann a hann kristnaist ur en hn gengi me honum og hefi hann ar teki eim kosti; v hefi hn oft veri einfrum eins og orleifi vri rum fremur kunnugt, a hn hefi veri a kenna honum a lesa og uppfra hann kristindmi; og svo hefi seinast veri er orleifur s au jlanttina ur en hn hvarf burtu. Kvast hn hafa vita a hann forvitnaist um hagi eirra, en vel skyldi honum vera fyrir agmlskuna.

"N er g," segir hn ennfremur, "kona essa huldumanns og hr hsfreyja; og lur mr mta vel. Hefir bndi minn sslu um allan Skagafjr og er dmari allra huldumanna hrainu." a eitt sagi hn a n brysti fullan fgnu snum hsum a maur sinn hefi vandaml hendi er hann yrfti a dma landartu milli fur sns og afa og hlyti dmurinn rttvsinnar vegna a falla mti fur hans. Helga bur san orleifi gar ntur, segir a hann megi n taka sig nir og gekk burtu.

orleifur httar; sofnar hann skjtt og vaknar ekki fyrr en bjartur dagur var kominn. egar hann hafi klst kom Helga inn til hans og bar honum vistir og bjr. egar hann hafi eti og drukki bjst hann til heimferar. Kom Helga me gjafir sem hn ba hann flytja fr sr til foreldra sinna. Sendi hn fur snum hkul r drum vefnai, lagan gullborum, og altariskli, en mur sinni motur og hlsmen; voru etta allt mestu gersemar og var hkullinn til enn 17. ld Staarsta lduhrygg og tti enn besti gripur og tra a gfa fylgdi.

orleifi gaf Helga sj allmikinn og kva hann skyldi aldrei pyngjuna skilja vi sig og mundi hann ekki f skorta. Segir hn honum a a vor muni hann fara burt fr Fellum og fari hann til Hrtafjarar og eignist ar gan kvenkost og veri ar ausll, langlfur og vinsll.

Kvast hn eiga ar firinum vinkonu eina og hefi hn egar skrifa henni til og bei hana fyrir orleif er hann kmi anga. Hn vri huldukona og mundi reynast honum vinholl. Fylgir Helga orleifi til dyra og ba heilan burtu fara og bera foreldrum kvejur snar samt gjfunum. orleifur kveur hana og skilja au me vinttu.

Gekk hann san sta fr bnum eins og hn vsai honum lei til. Veur var gott, en ekki bjart; en egar hann var skammt veg kominn var honum liti til baka heim til bjarins. Sr hann engan b, heldur klettana fyrir ofan Fell, enda s hann heim a Fellum. egar hann kom heim afhenti hann gjafirnar fr Helgu og sagi a um hagi hennar sem egar er ur sagt.

- Um vi sjlfs hans fr allt eins og Helga sagi honum. Og endar svo sagan af Helgu prestsdttir fr Fellum.



(jsagnasafn Jns rnasonar)

Nettgfan - ma 2000