SAGAN  AF  HRINGI  KNGSSYNI



Einu sinni voru kngur og drottning rki snu. au ttu sr eina dttur sem Ingibjrg ht og einn son er Hringur ht. Hann var hugdirfskuminni en tignir menn gerust eim tma og enginn var hann rttamaur.

egar hann var tlf ra rei hann skg me mnnum snum einn gan veurdag a skemmta sr. eir ra lengi ar til eir sj hind eina me gullhring um hornin. Kngsson vill n hindinni ef kostur vri. eir veita henni eftirfr og ra hvldarlaust anga til allir eru bnir a sprengja hesta sna og loks springur hestur kngssonar lka. laust yfir oku svo svartri a eir gtu ekki s hindina. Voru eir komnir mjg langt fr llum mannabyggum og vildu fara a halda heim lei aftur en voru farnir a villast. Gengu eir n allir samt a sem horfi anga til hverjum fr a ykja sinn vegur rttur. Skildu eir og fr sinn hverja ttina.

N er a segja fr kngssyni a hann er villtur eins og hinir og rfar eitthva rleysu anga til hann kemur dlti rjur skammt fr sj. ar sr hann hvar kona situr stli og tunna mikil stendur ar hj henni.

Kngsson gengur til konunnar og heilsar henni kurteislega. Hn tekur gilega kveju hans. verur honum liti ofan tunnuna og sr hvar venjulega fallegur gullhringur liggur tunnubotninum. Kviknar hj honum girnd hringnum og getur ekki haft af honum augun. etta sr konan og segist sj a hann hafi hug gullinu sem s tunnunni. Hann segir svo vera. Hn segir a hann megi eiga a ef hann vilji vinna til a n v. Hann akkar henni fyrir og segir a a s n minnst vert a n v. Fer hann a teygja sig ofan tunnuna, er honum virtist ekki djp, og tlar a vera fljtur a taka hringinn en tunnan dpkai eftir v sem hann seildist lengra.

egar hann var kominn hlfur inn af barminum stendur konan upp, stingur honum hfui ofan tunnuna og segir a hann skuli gista arna. San slr hn botn tunnuna og veltir henni fram sj.

Kngssyni ykir n illa komi fyrir sr. Hann finnur a tunnan fltur eitthva fr landi og veltist lengi ldunum, en ekki vissi hann hva marga daga, anga til hann finnur a hn naggrar vi klpp. Glanar dlti yfir kngssyni v hann hugsar a etta muni vera land heldur en sker. Honum kemur n til hugar a reyna a spyrna botninum r tunnunni v hann var dlti syndur. Hann rur etta af hann hins vegar vri hrddur um slma landtku. En a var ru nr v slttar klappir voru ar vi sjinn svo honum gekk vel a komast land en h bjrg voru fyrir ofan.

Vill hann n komast eitthva upp fr sjnum tt torstt sndist og gengur stundarkorn fram me bjrgunum ar til hann fer a reyna a klifra upp og tekst honum a um sir. egar hann var kominn upp litast hann um og sr a a er ey sem hann er kominn. Hn er skgi vaxin og frjsm og s hann ar vaxa epli, g tu. tti honum arna skemmtilegt a v er landi snerti.

egar hann hafi veri ar nokkra daga heyri hann eitt sinn hark miki skginum. Var hann kaflega hrddur og hljp skginn til a reyna a fela sig. Hann sr n hvar risi kemur me viarslea og stefnir hann. Hann hafi engin nnur r en a fleygja sr niur ar sem hann st.

egar risinn fann hann st hann dlitla stund kyrr og horfi kngsson. San tk hann hann fang sr, bar hann heim til sn og var honum venjulega gur. Gefur hann n sveininn kerlingu sinni er nr v var karlg. Kvast hann hafa fundi barn etta skginum og skyldi hn hafa a til vika kringum sig. Kerlingu tti skp vnt um etta og fr a klappa kngssyni me miklum blmlum.

Hann dvelst n arna hj eim og er eim mjg gur og eftirltur llu er au beiddu hann enda voru au honum hvern daginn rum betri. Einn dag fer risinn me hann og snir honum allar hirslur snar nema eldasklann. Af essu kom forvitni kngsson til a sj eldasklann v hann hugsai ar vri einhver fsn gersemi inni.

Einn dag egar risinn var farinn skg fer kngsson og ber sig a n upp eldasklanum og kemur hurinni hlfa gtt. Sr hann a eitthvert kvikindi hristir sig, hleypur fram eftir glfinu og talar eitthva. Kngsson hrekkur n fugur fr hurinni, skellir henni aftur og pissar buxurnar af hrslu.

egar heldur fr a renna af honum hrslan rur hann til aftur v hann hafi gaman af a heyra hva a segi en a fr smu lei fyrir honum sem fyrr.

Honum srnar n vi sjlfan sig og harkar af sr sem hann kann. Hann rur til rija sinn, lkur upp sklanum og ber sig a standa vi. Sr hann a etta er hundur sem talar enn til hans og segir:

"Kjstu mig, Hringur kngsson."

Hann fltir sr n burt lafhrddur og hugsar me sr: "Ekki er hrna mikil gersemi," en annars vegar var honum a minnissttt sem hann heyri sklanum.

ess er ekki geti hva lengi hann var arna hj risanum en einn dag kemur risinn til hans og segist n vilja koma honum til lands r eynni v hann kvest eiga skammt eftir lifa. akkar hann n kngssyni fyrir ga jnustu og segir a hann skuli kjsa sr einhvern hlut r eigu sinni v hann skuli eflaust f a sem hann girnist.

Hringur akkar honum krlega og segist ekki eiga hj honum borgun fyrir vivik sn ar, au vru ess ekki ver, en fyrst hann vilji gefa sr nokku kjsi hann a sem s eldasklanum.

Risanum var bilt vi og mlti: "ar kaustu hgri hnd af dyrgju minni en m g eigi briga or mn."

San fer hann og skir hundinn. egar hundurinn kemur me mikilli fer og feginleika verur kngsson hrddur svo a hann tti ng me a harka af sr a eigi bri v. San fer risinn me hann til sjvar. ar s hann steinnkkva sem ekki var strri en svo a hann naumast bar ba og hundinn. En er eir eru komnir til lands kveur risinn Hring vinsamlega og segir a hann megi eiga a sem s eynni eftir sinn dag og vitja ess a linum hlfum mnui v au veri dau. Kngsson akkar honum vinsamlega, bi fyrir etta og anna gott undanfari.

Risinn fr n heimleiis en kngsson gekk eitthva upp fr sjnum. Hann ekkti ekki landi sem hann var staddur en ori ekki a tala neitt til hundsins.

egar hann er binn a ganga egjandi um hr talar hundurinn til hans og segir: "Ekki ykir mr vera forvitinn a skulir ekki spyrja mig a nafni."

Kngsson ber sig a segja: "Hva heitiru?"

Hundurinn segir: "r er best a kalla mig Snata-Snata. En n komum vi heim a einu kngsrki og skaltu bija kng veturvistar og a hann lji r lti herbergi fyrir okkur ba."

Kngssyni fer n a minnka hrslan vi hundinn. Hann kemur heim a kngsrki og biur kng veturvistar. Kngur tk v vel. egar kngsmenn su hundinn tku eir a hlja og gera sig lklega til a erta hann.

egar kngsson s a sagi hann: "g vil rleggja ykkur a glettast ekki vi hundinn minn, i kunni a hafa illt af v."

eir sgu a sr virtist hann jafnlklegur til hvors tveggja. Hringur fr n herbergi sr hj kngi eins og r var fyrir gert leiinni. egar hann hefur veri me kngi nokkra daga fer honum a ykja miki til hans koma og virir hann rum fremur.

Rgjafi einn var me kngi sem Rauur ht. egar hann s a kngur tk a vira Hring rum fremur kom hann fund. Einn dag kemur Rauur a mli vi kng og segist ekki vita hvernig v dlti s vari sem hann hafi manni essum hinum nkomna, hann hafi engar rttir snt ar frekar en arir.

Kngur segir skammt san hann hafi komi.

Rauur segir a hann skuli n morgun lta fara ba og hggva skg og vita hvor eirra veri mikilvirkari.

etta heyri Snati-Snati og sagi Hringi. Rur hann n Hringi til a bija kng a lj sr tvr axir svo a hann hefi ara til taks ef hin kynni a brotna.

Morguninn eftir biur kngur Hring og Rau a hggva fyrir sig skg. eir taka v vel. Hringur fr tvr axir og svo fer sinn hvora ttina.

egar Hringur er kominn t skginn tekur Snati xina og fer a hggva me kngssyni. Um kvldi kom kngur a lta yfir dagsverk eirra eins og Rauur hafi lagt fyrir. Var viarkstur Hrings meira en helmingi strri.

Kngur mlti : "etta grunai mig a Hringur mundi engin mannleysa vera og hef g aldrei s vlkt dagsverk." Var n Hringur miklu meiri metum hj kngi eftir en ur.

Rauur oldi mjg illa yfir essu. Einn dag kemur hann til kngs og segir: "Fyrst Hringur essi er slkur rttamaur sem hann er ykir mr mega bija hann a drepa bltneytin hrna skginum og fl au sama dag en fra r hornin og hirnar a kvldi."

Kngur mlti: "Snist r slkt ekki forsending ar e au eru mannsk og enginn hefur enn komi er ora hafi a ganga mti eim?"

Rauur segir hann hafi ekki nema eitt lf a missa. a s gaman a reyna karlmennsku hans og kngur hafi heldur orsk til a tigna hann ef hann vinni au. Kngur ltur n til leiast fyrir rmlgi Raus, tt honum vri nauugt, og einn dag biur hann Hring a fara og drepa fyrir sig nautin sem ar su skginum og fra sr af eim hornin og hirnar a kvldi.

Hringur vissi ekki hva ill nautin voru viureignar og tekur vel mli kngs. Fer hann n egar af sta. Rauur verur n glaur vi v hann taldi Hring egar dauan.

egar Hringur kemur augsn nautanna koma au skrandi mti honum. Var anna hrilega strt en hitt minna. Hringur verur kaflega hrddur.

segir Snati: "Hvernig lst r n ?"

"Illa," segir kngsson.

Snati segir: "Ekki er um anna a gera fyrir okkur en a rast a eim ef vel a fara og skaltu ganga mti litla nautinu en g mti hinu."

sama bili hleypur Snati a stra bola og er ekki lengi a vinna hann. Kngsson gengur skjlfandi mti hinum og egar Snati kemur var nauti bi a leggja Hring undir. Var hann n ekki seinn a hjlpa hsbnda snum.

San flgu eir sitt nauti hvor en egar Snati var binn a fl stra nauti var Hringur vart binn a hlffl hitt.

Um kvldi egar eir voru bnir a essu treysti kngsson sr ekki til a bera hornin ll og bar hirnar svo Snati segir honum a fleygja v hrygg sr heim undir borgarhlii. Kngsson iggur etta og ltur allt hundinn nema hina af minna nautinu. Hana rogast hann sjlfur me. Skilur hann ar allt eftir vi borgarhlii, gengur fyrir kng og biur hann ganga me sr anga, afhendir hann honum n hirnar og hornin af nautunum.

Kngur undrast mikillega hetjuskap hans og segir engan hans lka vera munu. akkar hann honum innilega fyrir verki. Eftir etta setur kngur hann hi nsta sr. Virtu allir hann mikils og hldu hann hina mestu hetju og jafnvel gat n ekki Rauur mtmlt v en fr alltaf versnandi eim setningi a ra hann af dgum.

Eitt sinn kemur honum gott r hug. Gengur hann v fyrir kng og kvest urfa a tala nokku vi hann. Kngur spyr hva a s. Rauur segir a sr hafi n dotti hug gullskikkjan ga, gulltafli ga og lsigulli ga sem kngur hafi misst hrna um ri.

Kngur biur hann a minnast ekki a. Rauur spyr hvort kngi muni ekki ltast sama og sr. Kngur spyr hva a s. Rauur segist sj a Hringur s afbragsmaur og halda a honum vinnist allt. Hafi sr v komi til hugar a ra kngi a bija hann a leita uppi essa drgripi og vera kominn me fyrir jlin. Skuli hann lofa honum dttur sinni stainn.

Kngur segir sr yki alla stai smilegt fyrir sig a inna a slku vi Hring egar hann geti ekki vsa honum til eirra. Rauur ltur sem hann heyri ekki undanfrslu kngs en telur sfellt um fyrir honum anga til kngur ltur a orum hans.

egar mnuur var til jla var a einn dag a kngur kemur a mli vi Hring og segist tla a bija hann strrar bnar. Hringur spyr hver hn s.

Kngur segir: "Hn er s a skja fyrir mig gullskikkjuna mna gu, gulltafli mitt ga og lsigulli mitt ga sem stoli var fr mr hrna um ri. Ef getur frt mr etta fyrir jlin skal g gefa r dttur mna."

Hringur mlti: "Hvar tti g helst a leita?"

Kngur mlti: " verur a segja r a sjlfur v g veit a ekki."

Hringur gengur n burt fr kngi og er hljur skapi v hann ttist vanda staddur en tti hinn bginn gtt a eiga von kngsdttur.

Snati sr n a hsbndi hans er rafr og segir v vi hann a hann skuli ekki leggjast a undir hfu sem kngur hafi bei hann en snum rum skuli hann fylgja v ella muni hann vera vandrum staddur.

Kngsson hlir essu og fer a bast til ferar. San gengur hann inn fyrir kng og kveur hann.

egar Hringur er genginn t aftur fr kngi segir Snati: "N skaltu fyrst fara hr um sveitina kring og f r svo miki salt sem getur."

Kngsson gerir etta og fr svo miki af salti a hann getur ekki bori. Snati segir a hann skuli fleygja pokanum hrygg sr. Hringur gerir a. N var komi a jlum. Hundurinn rennur alltaf undan kngssyni anga til eir koma undir ein bjrg.

"Hr verum vi a fara upp," segir Snati.

"Ekki held g a veri neinn hgarleikur." segir kngsson.

"Haltu fast rfu mna," segir Snati.

San stekkur Snati me Hring rfunni upp nesta stallinn og fr Hringur svima. Svo stekkur Snati me hann upp annan stallinn. Er nrri lii yfir Hring. rija sinn stekkur hann me hann upp bjrgin. Er alveg lii yfir Hring. Eftir litla stund raknar hann vi.

Ganga eir stundarkorn eftir slttum vllum ar til eir koma a einum helli. var afangadagskvld jla. eir gengu upp hellinn og fundu ar glugga. Su eir ar inn um fjgur flg liggja sofandi vi eld og stran grautarpott uppi yfir.

"N skaltu s llu saltinu ofan grautarpottinn," segir Snati.

Hringur gerir a og a v bnu vakna flgin.

Gamla kerlingin er var ttalegust eirra allra, fer n fyrst a smakka grautnum og segir: "N er grauturinn saltur, hvernig stendur v? g sem seyddi mjlkina r fjrum kngarkjum gr og n er hann saltur."

Samt fara n flgin a sleikja grautinn og ykir gott en egar au eru bin yrstir kerlingu svo mjg a hn olir ekki vi. Biur hn dttur sna fara t og skja sr vatn muna sem ar var skammt fr.

"g fer ekki," segir hn, "nema ljir mr lsigulli ga."

" g drepist fru a ekki," segir kerling.

"Drepstu ," segir stelpan.

"Faru , stelpan n, og taktu a og flttu r svo me vatni," segir kerling.

Stelpan tekur gulli og hleypur t me a. Glampar af v um vllinn. egar hn kemur a munni leggur hn sig ofan a vatninu og fer a drekka. En mean hlaupa eir ofan af glugganum og stinga henni hausinn ofan muna.

Kerlingu tekur n a leiast eftir drykknum og segir a stelpan hafi n fari a hoppa me lsigulli um vllinn.

Segir hn vi son sinn: "Faru og sktu mr vatnssopa."

"g fer ekki," segir hann, "nema g fi gullskikkjuna gu."

" g drepist fru hana ekki,"segir kerling.

"Drepstu ," segir hann.

"Faru , strkur, og taktu hana en flta mttu r me vatni," segir kerling.

Hann fer n skikkjuna og egar hann kemur t glampai af henni svo hann s til a ganga. Hann kemur n a munni og fer a drekka sem systir hans. v hlupu eir Hringur a honum, fru hann r skikkjunni og fleygu honum muna.

Kerling olir n ekki vi fyrir orsta og biur karl sinn a skja sr a drekka. Segir hn a krakkarnir hafi sjlfsagt fari a hoppa og leika sr ti eins og sig hafi gruna hn hefi fari a gegna kvabbinu r eim, hrsunum essum.

"g fer ekki," segir karlinn, "nema ljir mr gulltafli ga."

" g drepist fru a aldrei," segir kerling.

"g held megir fara," segir karlinn, "fyrst vilt ekki vinna til a gera svona litla bn fyrir mig."

"Taktu a , afmnin n, fyrst ert eins og krakkarnir," segir kerling.

Karl fer n t me gulltafli, gengur a munni og fer a drekka. Me a koma eir, taka af honum tafli og stinga honum muna en ur en eir eru komnir upp hellinn aftur kemur karlttri afturgenginn r munni. Snati hleypur egar mti honum og Hringur rst hann lka, me hlfum huga, og eftir hara glmu geta eir unni hann anna sinn.

En egar eir koma upp gluggann sj eir a kerling er farin a akast fram eftir glfinu.

segir Snati: "N er okkur annahvort a gera a fara inn og reyna til a vinna henni v ef hn kemst t verur hn vinnandi v etta er hi versta flag sem til er og hana btur ekkert jrn. Skal n annar okkar ausa hana sjandi graut r pottinum en hinn skal klpa hana me glandi jrni."

eir fara n inn.

egar kerling s Snata talar hn til hans og segir: " ert kominn, Hringur kngsson, munt hafa s fyrir bnda mnum og brnum."

ykist Snati n vita a kerling muni tla a fara a leggja og veur a henni me glandi jrni r eldinum en hinn eys hvldarlaust hana grautnum og me essum htti gtu eir um sir bana henni.

San brenndu eir karlinn og hana til sku. Eftir a knnuu eir hellinn og fundu ng gull og gersemar. a drmtasta af essu fluttu eir me sr fram bjrgin og gengu ar fr v. San hruu eir fer sinni heim til kngs me drgripi hans.

Seint jlanttina gengur n Hringur hllina og afhendir kngi drgripi hans. Kngur var fr sr numinn af glei og undrast hversu gtur Hringur er llum rttum og visku. Hefur hann n miklu meira vi hann en ur, fastnar hann honum n dttur sna og skyldi veislan fara fram um htina. Hringur akkar kngi kurteislega, bi fyrir etta og anna gott. egar hann hefur bora og drukki hllinni gengur hann til hvldar herbergi snu. Snati segist n tla a bija hann a lofa sr a liggja snginni ntt en hann skuli aftur vera blinu snu.

Hringur segir a velkomi og a hann eigi meira skili af sr en v nemi. Snati fer n upp sngina. Eftir stutta stundu lina kemur hann aftur og segir kngssyni a fara upp en hann skuli muna sig um a hrra vi engu snginni.

N vkur sgunni til Raus. Hann kemur inn hllina og snir kngi hgri handlegg sinn handarlausan og segir a hann skuli sj hvaa mannkosti tengdasonur hans tilvonandi hafi til a bera og etta hafi hann gert sr ldungis saklausum. Kngur var afar reiur og segist brum skuli komast a v sanna. Ef Hringur hafi hggvi af honum saklausum hndina skuli hann hengjast en s a ekki hljti Rauur a deyja.

Kngur kallar n Hring fyrir sig og spyr hva til ess hafi komi a hann skyldi hggva af Rau hndina ea hvort Rauur hefi eigi veri saklaus. Snati var binn a segja Hringi hver valdur mundi vera a v er vi bar um nttina.

Hann biur v kng a ganga me sr og segist skuli sna honum nokkur verksummerki. Gengur kngur n me Hringi svefnherbergi hans. Sr hann hvar mannshnd me sveri liggur snginni. Hringur segir a essi hnd hafi komi ar inn um ili um nttina og tla a leggja sig gegn snginni. Hafi hann brugi vopni sr til varnar. Kngur segist eigi l honum a, fyrst svona hefi stai , tt hann hefi leitast vi a verja lf sitt og eigi Rauur skina a sjlfum sr og s hann daua verur. Var Rauur san hengdur en Hringur drakk brkaup sitt til kngsdttur.

Fyrstu nttina sem au hvldu saman biur Snati Hring a lofa sr a liggja ftum eirra. Hringur veitir honum a. N ganga brhjnin eina sng og Snati fer upp til fta eirra. Um nttina heyrir Hringur eitthvert l og lti ar hj eim.

Hann kveikir me flti ljs og sr hvar venjulegur ljtur hundshamur liggur iljunni en frur kngsson snginni. Hann tekur egar haminn og brennir hann en dreypir kngsson, sem l viti, svo hann raknar vi.

Brguminn spyr hann a heiti en hann segist heita Hringur og vera kngsson. Kvest hann skurum hafa misst mur sna en fair sinn hefi hennar sta fengi flag fyrir drottningu. Hefi hn lagt sig a hann skyldi vera a hundi og ekki komast r eim lgum nema kngsson sem hti sama nafni og hann lofai sr a liggja ftum snum fyrstu nttina sem hann svfi hj konunni.

Ennfremur sagi hann: "egar hn vissi a g eignaist ig fyrir nafna vildi hn reyna til a ra ig af dgum svo yrir ekki til a frelsa mig r lgunum. Hn var hindin sem og flagar nir eltu forum, konan sem fannst rjrinu hj tunnunni og flagi sem vi drpum hellinum nna fyrir skemmstu."

Eftir a veislutminn var liinn fara eir nafnar og fleiri bjrgin og flytja allt aan heim til borgarinnar. Einnig fru eir eyna og tku a sem ar var fmtt. Hringur gaf nafna snum er fr r lgunum systur sna Ingibjrgu og furleif sna til umra. En sjlfur var hann me kngi, tengdafur snum, og hafi hlft rki mean kngur lifi en allt eftir hans dag.

(J..II. -- Handrit Branrar Bennsdttur.)



Nettgfan - febrar 1998