ORBJRN  KLKA



orbjrn klka er talinn me landnmsmnnum. "Hann nam Kolkumrar og bj ar mean hann lifi." Um orbjrn hafa veri nokkrar sagnir nyrra og eru essar helstar:

Klkumrar kalla menn n suur Kluheii og Klkuhl, og er hvort tveggja dregi af viurnefni orbjarnar. orbjrn tti sums a hafa haft ar aalasetur sitt suur heiinni sumar og vetur og veitt vetrum silung Frimundarvtnum Kluheii. En haust og vor l hann t vi sj verst eirri sem Hafnabir heita Skaga.

Draga birnar nafn af bnum Hfnum sem ar allt land undir verbunum; en fr Hfnum er lng sjvargata ofan Hafnabir. orbjrn klka fkk sr barsti hj Hafnarbnda nesi einu hu og er aan vsnt; san er a kalla Klkunes; b orbjarnar var og kllu Klka og svo heitir hsmannsbli a sem enn er Klkunesi og liggur undir Hafnir.

Tjrn ein er og Hafnabum hj nesinu og er hn kllu Klkutjrn; anga skja sjmenn allt neysluvatn.

Austan- og noranvert vi nesi skerst inn vk; fyrir botninum henni er slttur sandur og gott land a leggja. eirri vk er lendingin Hafnabum. Rauf ein er milli klettanna Klkunesi vestanhallt vi vkina og kllu Klkuker; ar er sagt a orbjrn hafi kasta af afla snum.

Allttt var a menn r sveitum geru sig t til sjrra Hafnabum haust og vor v ar var jafnan aflaslt sem n; enda m sj ar mrg basti forn. anga fr og orbjrn klka sem fyrr segir. Ekki tti hann vi ara vermenn svo geti s; en vel fll me Hafnabnda og honum. orbjrn var hinn mesti sjsknari og reri einn ttringi, arir segja steinnkkva, lengra haf en flestir hafa fari ea san.

Einn gan veurdag var a a menn reru alskipa fr Hafnabum; eir reru og bir orbjrn og bndinn Hfnum me skipverjum snum. Olbogi heitir dpsta fiskimi sem ri er r veiistu essari og er a fullar rjr vikur undan landi. anga reru allir enna dag v veur var fagurt og bltt og lkt til innanttar. orbjrn reri langt r llum fiskimium eins og hann var vanur.

Lei svo fram um hdegi a menn stu a fiskidrtti og hlst enn blviri, en eftir a fr a draga upp skblstra innfjllin, lei og ekki lngu ur skinnakst fru a koma sjinn og yrla upp moldrokum hr og hvar r fjllunum v af Olboga vatnar yfir allt lglendi. Hvessti svo um a um mimundabil var komi srok landsunnan og er a rtt um hnfilinn land af Olboga enda voru allir farnir a leita til lands nema Hafnamenn; eir keipuu einskipa eftir Olboga.

Litlu sar sr Hafnabndi til orbjarnar og ykir honum vera mikill skriur skipi hans og orbjrn ra heldur knlega. egar hann kemur bug vi Hafnabnda heldur hann upp rum og mlti: "Hvort hyggja Hafnamenn a keipa til kvlds?"

"Eigi er svo vari," mlti bndi, "hitt er heldur a vr treystumst ekki a leggja mti andvirinu."

Lt orbjrn ferju sinni svfa nr Hafnamnnum og kastai til eirra frisenda snum og ba a lafa honum. En eir brugu endanum utanum allar fturnar og tk svo orbjrn aftur til ra. Herti veri v meir sem daginn lei. Rttir n orbjrn fyrst annan ftinn og tti Hafnamnnum rinn skriur skipinu. Hldu eir svo fram inn mi a sem Vatnasl heitir og er a mld vika sjvar noran af Olboga.

tti orbirni enn seint skjast rurinn svo hann rttir n ba ftur sna og sagi: "Betur m ef duga skal v mrg verur ekkja Hafnabum kvld."

Reri hann bakfllum og svo sterklega a skip Hafnamanna var v nr allt sj og stu eir allir austri.

Voru eir svo rekair bi af sjvolkinu og austrinum egar a landi kom a eir gtu ekki bjarga skipi snu undan sj; bar svo orbjrn einn bi skipin upp naust.

mlti Hafnabndi: "Til hverra launa ltur , orbjrn, fyrir a hefur bjarga lfi voru?"

"Alls ekki hef g a v huga," segir orbjrn, "og mun g ekki mtur taka afli mnu; en sannast er a srna tekur lfum;" og strauk um lei.

Bndi akkar honum lfgjfina og skildu eir orbjrn a v sinni og gekk bndi heim til Hafna.

Annan dag eftir kom bndi til orbjarnar, fri honum rjtu lnir vamls og ba hann hafa vettlinga.

"Laklega var dregi" sagi orbjrn, "v n vantar alla umlana."

Btti bndi honum enn til tu lnum og er ekki annars geti en a orbirni hafi vel lka.

orbjrn var sannspr a v sem hann hafi sagt fyrir um skipreikann; v ll skip tndust verinu sem ri hfu af Hafnabum um morguninn nema au tv sem hann reri land.

egar orbjrn klka gerist gamall og ekki fr til sjrra lengur fr hann me skip sitt (nkkvann) vestur fyrir Klkunes og hvolfdi v ar hr um bil tuttugu fama fr landi og san sjlfur til lands og er ar fimm fama djp sundinu milli skers og lands.

a er san kalla Klkusker; a er a geta tuttugu fama langt og tu fama breitt, en dregst nokku a sr til beggja enda, hst og breiast er a um mijuna og ekki me llu lkt v sem skip vri hvolfi.

egar orbjrn hafi hvolft skipi snu er sagt hann hafi sagt a fyrir a egar bnahsi Hfnum vri fellt af fyrir fullt og allt mundi s maur ba Klkunesi sem bri gfu til a hvolfa upp skipinu og mundi a vera honum eins happaslt eins og a hefi veri sr.

orbjrn hafi til beitu fhorn og flyrugarnir, mannaket mijum bug og ms oddi. Hann sagi a egar kippa skyldi skyldi kippa um fet og verfet (a er lengd og breidd skipsins).

egar hann var kominn land fr skipinu segja menn a hann hafi kvei vsu til a vsa mnnum fiskimi a sem hann var vanur a ra og Sporagrunn heitir; vsan er annig:

"Mi veit g mrg:
Matklett Bjrg,
beri neri nf
naglfara rf,
hiri g ei, Kaldbak kali,
Kyrpingsfjall Leynidali.
Komi ar enginn kolmlugur r kafi,
mun rdeya llu norurhafi."

tskring vsunnar eftir dannebrogsmann Bjrn lsen: "Matklettur er rnefni heiinni [Skagaheii] upp undan Selnesi sem er innsti br Skaga austan til. Bjrg eru Ketubjrg; ar au eru hst er h fa eim og ar yfir Matklettur a bera. Kyrpingsfjall kallast fjallbungan fyrir ofan binn Tjrn Nesjum; heitir fjalli lka Tjarnarfjall; a a bera Leynidali er liggja upp undir klettum eim sem eru ofan til noran Spkonufellsborg. Kaldbak er fjalli sem liggur fyrir ofan binn Su og Vatnahverfi Refasveit. a aeins a vaka vestan til vi tagli Spkonufellsborg.

essu mii fann g tlf fama djp, en hafi heyrt a ar tti a finnast sex fama djp. Enginn veit g til ri hafi etta mi san g fr af Skaga."



(jsagnasafn Jns rnasonar - Textasafn Orabkar Hskla slands)

Nettgfan - jl 1998