SAGAN  AF  LNEIK  OG  LAUFEY



fyrndinni r kngur og drottning fyrir einu voldugu og vlendu rki. Ekki er geti um nfn eirra, en fr hinu er sagt, a au ttu tv brn, son og dttur, bi frumvaxta, egar saga essi gerist. Ht kngssonurinn Sigurur, en dttirin Lneik; voru au bi vel a sr bi til munns og handa, svo varla fundust eirra lkar, va vri leita. au unnust svo heitt, a hvorugt mtti af ru sj, og lt kngur byggja eim skemmu eina, mjg vandaa og vel gjra, og fkk eim jnustuflk eftir rfum.

Liu svo fram tmar, a ekkert bar til tinda, anga til a v kemur, a drottning tekur stt mikla. Ltur hn kalla kng sinn fund og segir honum tlun sna, a essi stt muni leia sig til bana.

"Eru a tvr bnir, sem g vil bija ig," segir drottning, "ur en g dey, og vona g, a munir hafa r hugfastar; s fyrri er, a ef leitar r kvonfangs aftur, leita ekki eftir v smbjum ea teyjum, heldur strborgum ea jlndum; mun r a vel gefast. Hin bnin er s, a leggir allan hug a ala nn fyrir brnum okkar. Grunar mig, a r veri a eim mest glei allra manna hr eftir."

egar drottning hafi etta mlt, andaist hn; bar hann sig mjg aumlega eftir frfall hennar og sinnti lti rkisstjrn.

Eftir nokkurn tma var a einn dag, a hinn sti rgjafi gekk fyrir kng og bar upp au vandkvi lsins, a rkisstjrnin fri ll lestri og a hann sinnti ekki stjrnarstrfum skum harms og trega eftir drottningu sna; "og er hitt konunglegra," segir rgjafi, "a hera upp hugann og hyggja af hrmum snum, en leita ess rs, sem r vri smd og viring ."

"Slkt er allmiki vandaml," segir kngur, "en fyrst hefur hr ori komi, er best fir viringuna og vandann af essu; vil g fela r a leita mr ess kvonfangs, sem mr s smd , en a vil g skilja, a kjsir mr ekki konu r smbjum ea teyjum." Er n fer rgjafans egar bin me hinum bestu fngum og fgru fruneyti.

Siglir hann svo fr landi, og egar hann hefur nokkra stund fari leiar sinnar, gerir hann svo mikla oku, a hann veit ekkert, hvar hann er. Hrekst hann essum hafvillum heilan mnu, svo hann finnur hvergi land, en egar hann varir sst, verur fyrir honum land nokkurt, sem hann ekkir ekki. Hittir hann ga hfn og setur tjld land. Vera eir ar engra manna varir og tla v, a etta s eyieyja.

egar menn hfu teki sig nir, gengur rgjafinn einn land upp; hefur hann skammt gengi, egar hann heyrir hljfrasltt svo fagran, a hann ykist aldrei hafa heyrt vlkan. Gengur hann n hlji, anga til hann kemur skgarrjur eitt; ar sr hann konu sitja stli, svo fagra og tgulega, a hann ykist aldrei vlka fegur s hafa; hn lk svo vel hrpu, a unun var a heyra, en vi ftskr hennar sat mr ein forkunnar fgur og sng undir.

Rgjafinn heilsar konunni mjg kurteislega, en hn stendur upp mti honum og tekur kveju hans mjg bllega. Konan spyr rgjafann, hvernig ferum hans standi og hverra erinda hann fari, en hann segir henni hi ljsasta, hvernig standi hgum kngs og hver erindi sn su.

"a er lkt komi me mr og kngi," segir konan; "g var gift einum gtum kngi, sem r fyrir essu landi, en vkingar komu og drpu hann og lgu landi undir sig, en g fli laun me mey essa, og er hn dttir mn."

En egar mrin heyri essi or, segir hn: "Segiru n satt?" en konan rak henni lrung og mlti: "Mundu, hverju lofair."

Rgjafinn spyr konuna a heiti, en hn kvast heita Blvr, en dttir sn sagi hn hti Laufey. Rgjafinn talar n nokkra stund vi konuna, og finnur hann , a hn er vitur og vel a sr, og hugsar me sr, a hann muni aldrei komast betra fri me a f kngi snum kvonfang en hr.

Hefur hann bnori og biur Blvarar til handa kngi; er a austt, og kvest hn egar vera ferbin a fara me honum, "v g hef," segir hn, "alla mna ggripi me mr, en fruneyti hiri g ekki um a hafa nema Laufey dttur mna."

Er a ekki a orlengja, a Blvr fer me rgjafanum til strandar og r bar; ltur hann egar svipta tjldum, halda til skipa og vinda upp segl snatri. Er n okunni afltt, og sj eir, a etta er eyisker eitt lti me hmrum allt kring, en eir gefa v engan gaum. Rennur egar blsandi byr.

egar eir hafa siglt sex daga, sj eir land fyrir stafni og ekkja, a eir eru komnir fyrir hfuborg kngs sns. Varpa eir egar akkerum og ganga land. Sendi rgjafinn heim til borgarinnar a boa komu sna.

Verur kngur harla glaur og br sig hinum besta tignarskra snum til ess a taka mti festarkonu sinni me fru fruneyti. En egar hann er kominn mija lei til skipanna, mtir rgjafinn honum og leiir sna konuna vi hverja hnd sr; voru r bnar fgrum klum og hinu mesta skrauti. egar kngur ltur allt etta skraut og ljma, verur hann fr sr numinn af glei; ykist hann himin hndum teki hafa, egar hann veit, a eldri konan er honum fstnu, v hn var enn litlegri. Fagnar hann rgjafanum og eim mgum me hinni mestu blu og gir ess ekki fyrir glei sakir a spyrja, hvaan af landi r su.

Fylgir hann eim til borgarinnar og ltur ba hin gtustu herbergi handa eim. Er san bist vi brkaupi og boi til ess llu strmenni; en ekki er ess geti, a kngsbrnunum, Siguri og Lneik, vri boi, enda hfu au ekki enn komi fund Blvarar, en kngur sinnti eim lti og gi einskis annars en a sitja tali vi drottningarefni. Fr svo brkaupi fram me hinni mestu pri og vihfn, og egar a var enda, voru allir t leystir me gtum gjfum, en kngur settist a rkjum num.

La svo fram nokkrir tmar, a ekki ber til tinda; tekur drottning vi rkisstjrn samt kngi, og ykir hn brtt llu spilla. Gerist hn mjg einr og drottnunargjrn, og fer kngur a sj, a sr muni vera minni fengur kvonfanginu en hann hlt fyrstu. Ekki skipti drottning sr af eim systkinum, Siguri og Lneik, enda komu au ekki hennar fund, heldur hldu til skemmunni ntur og daga.

Ekki mjg lngu eftir a drottning hafi teki vi rkisstjrn me manni snum, vera menn ess varir, a hirmenn hverfa, einn og einn, og veit enginn, hva af eim verur. Gefur kngur essu engan gaum, en tekur sr nja hirmenn; fer svo fram um hr.

Einhverju sinni kemur drottning a mli vi kng og segir, a honum muni ml a heimta saman skatta af rki snu. "Mun g gta rkisins, mean ert burtu," segir hn.

Kngur var fr vi, en ori varla anna en hla drottningu sinni; svo var hn orin rrk og ill viskiptis. Br n kngur fer sna r landi feinum skipum og er mjg dapur bragi, en egar hann er albinn, gengur hann skemmu barna sinna, og heilsar hann eim, en au taka honum bllega.

Hann varpar ndinni milega og segir: "Ef svo fer, a g komi ekki aftur r fer essari, grunar mig, a ykkur muni hr ekki lengi vrt; vil g svo fyrir mla, a i fli burt laun, egar i eru orin vonlaus um mna afturkomu. Skulu i halda austur, og munu i innan skamms koma a fjalli einu hu og brttu. i skulu reyna a klifra upp fjalli, og egar i eru komin yfir a, mun langur fjrur vera fyrir ykkur. Vi botninn firinum standa tv tr, anna grnt, en hitt rautt. Trn eru hol innan, og er svo um bi, a loka m aftur, svo engin merki su a utan. i skulu fara inn trn, sitt hvort, og mun ekkert geta granda ykkur."

Eftir a kveur kngur brn sn og snr burt og er mjg hryggur. Heldur hann n til skipa, vindur upp segl og siglir r landi. En egar hann hefur siglt skamma stund, lstur svo miklu ofviri, a engu verur vi ri; fylgdu essum stormi eldingar og reiarrumur og svo mikil bsn og undur, a enginn hafi slkt s. Er ar fljtast fr a segja, a ll skipin brotnuu spn, og frst kngur ar me llu lii snu.

smu ntt, sem kngur tndist, dreymir Sigur kngsson, a honum ykir fair sinn koma alvotur inn skemmuna, taka krnuna af hfi sr og leggja hana fyrir ftur sr og ganga san egjandi t aftur. Sigurur segir Lneik drauminn, og ykjast au n vita, hvar komi s; ba au sig sem hraast til burtferar me gripi sna og kli, en engan fylgdarmann taka au.

San halda au laun t r borginni eftir tilvsun fur sns. En egar au eru komin a fjallinu, verur eim liti aftur; sj au , hvar stjpa eirra kemur eftir eim og er heldur frnleg bragi. Snist eim hn lkari trlli en mnnum. Skgur mikill var undir fjallshlinni, sem au hfu fari gegnum, og taka au a r, a au kveiktu skginum, svo hann st bjrtu bli, og kemst Blvr ekki lengra en a blinu, og skilur ar me eim.

Klifra au systkin upp fjalli, og gengur eim a nsta erfitt. En fer svo um ferir eirra sem fair eirra hafi sagt fyrir, au finna trn og fara sitt hvort. Var svo um bi, a au gtu bi s hvort til annars og tala saman sr til skemmtunar.

Vkur n sgunni til annarra atbura. Fyrir Grikklandi r ennan tma einn voldugur og gtur kngur. Ekki er geti um nafn hans. Hann tti tv brn vi drottningu sinni, son og dttur, og eru au ekki heldur nefnd. au voru bi vn og vel gefin og umfram ara menn eim tmum a frleik og atgjrvi.

egar kngsson er v nr frumvaxta, heldur hann herna til a afla sr fjr og mannviringar; rekur hann herna nokkra stund sumrum, en situr heima Grikklandi um vetur. essum herferum snum heyrir hann oft geti um Lneik kngsdttur, a hn s afbrag allra annarra kvenna a frleik og atgjrvi. Rur hann a einhverju sinni af, a hann siglir bnorsfr til Lneikar.

egar hann kemur a landi, veit Blvr af fjlkynngi sinni fyrir komu hans; br hn sig v og dttur sna hinu fegursta skrauti og gengur til strandar mti kngssyni. Kngsson tekur eim mgum bllega og spyr tinda. Drottning segir honum me miklum harmi fr v, a maurinn sinn hafi farist me llu lii snu, egar hann hafi veri a heimta skatt af lndum snum, og er hn mjg sorgbitin og hyggjufull.

Kngsson spyr eftir Lneik kngsdttur. En drottning segir, a a s essi mr, sem hn leii vi hnd sr. Kngsson ltur sr ftt um finnast og segist hafa tla, a hn mundi vera miklu frari. Drottning segir, a a s elilegt hn s dpur bragi og flleit af svo miklum harmi sem hn hafi bei missi brur sns og fur: Kngssyni ykir a og alllklegt; fer svo, a hann hefur upp bnori, og er a austt hj eim mgum. Br svo kngsson aftur fer sna heim sem brast me meyna og tlar, a a s Lneik. Vill drottning fara me, en kngsson vill a ekki, og verur svo a vera sem hann vildi.

egar hann er skammt kominn fr landi, gerir hann hafvillu, svo hann veit ekki fyrri til en hann er kominn inn einn fjr langan. Kngsson sktur bti fyrir bor og heldur land; sr hann standa tv tr vi fjararbotninn svo fgur, a hann ykist aldrei hafa s jafnfgur tr. Hann ltur hggva upp trn og flytja au til skipa, og me v okunni er af ltt, vindur hann upp segl og siglir sem hraast heim til Grikklands.

Leiir hann festarmey sna heim til borgar og ltur veita henni alla smd; fr hann henni sitt eigi svefnherbergi til bar, og skal hn sitja ar daginn, en vera skemmu kngsdttur um ntur.

Kngsson hefur svo miklar mtur trjnum fgru, a hann ltur flytja au svefnherbergi sitt og reisa anna upp til hfalags vi rekkju sna, en anna til fta.

egar hann hefur komi llu essu til leiar, er bist vi brkaupi. Fr hann Lneik, sem reyndar var Laufey, efni rennan klna handa sr, blan, rauan og grnan, og mlir svo fyrir, a ll klin skuli albin, ur en brkaup eirra vri haldi. Fyrst tti hn a gera blu klin, v nst hin rauu og seinast hin grnu, enda ttu au a vera best ger af eim llum; "mun g sjlfur bera au brkaupsdegi okkar," mlti kngsson.

Laufey tekur vi klinu, en kngsson gengur burt. Setur n a henni grt mikinn, v Blvr kerling hafi ekki kennt henni hannyrir; hafi hn aldrei seti vi sauma vi sinni og allra sst svo vandaa sem essir voru, svo hn ykist vita a fyrir vst, a egar hn getur ekki loki klagerinni, muni kngsson reka sig burt me smn og fyrirlitningu og jafnvel drepa sig, og fr a henni mikillar hryggar.

au systkin, Sigurur og Lneik, stu n trjnum, eins og ur er sagt; sj au allt, hva gerist svefnherbergi kngssonar, og heyra harmatlur Laufeyjar; kemst Sigurur kngsson mjg vi af eim og segir til systur sinnar:

"Lneik systir!
Laufey grtur.
Bttu um bora,
ef betur r ltur."

Lneik svarar:

"Manstu ekki
fjalli hva,
brekkuna brttu
og bli undir."

En svo fr Sigurur tali um fyrir Lneik, a hn fer t r trnu og sest a saumum me Laufey. Ljka r n vi fyrsta klnainn, og er Laufey nsta gl yfir, hva hann er vandaur og vel gerur.

Fer Lneik inn tr aftur, en Laufey frir kngssyni klnainn; hann ltur og mlti: "Aldrei hef g s jafng kli og vel gjr sem essi, og far n til me rauu klin, og lt au vera a v skapi betur ger en essi sem efni er kostulegra."

Fer n Laufey aftur til herbergisins, sest niur og fer a grta. Sigurur kngsson kallar til systur sinnar hinum smu orum og fyrr og segir:

"Lneik systir!
Laufey grtur.
Bttu um bora,
ef betur r ltur."

En hn svarar:

"Manstu ekki
fjalli hva,
brekkuna brttu
og bli undir."

En svo fr sem fyrri; a Lneik fer r trnu og sest a saumum. Gerir hn n essi klin miklu vandlegar en hin; voru au ll gulli saumu og sett gimsteinum, og egar eim var loki, fr hn Laufey klin og segir, a hn skuli fra kngssyni au, en fer sjlf inn tr.

Laufey gengur fund kngssonar me klin og frir honum; hann ltur au og segir: "Miklu eru essi kli betur ger en lkindi s til, a hafir ein fjatla um au; grunar mig, a fleiri en g veit muni hafa lagt hnd au. Faru n, og geru hin riju klin, og vertu bin riggja ntta fresti; skulu au bera af hinum eins og gull ber af eiri; mun g og bera au okkar brkaupsdegi."

Gengur Laufey til herbergis sns, sest niur og grtur. Sigurur kngsson kemst mjg vi af harmatlum hennar og talar vi systur sna eins og fyrr. Er ekki a orlengja a, a Lneik fer t r trnu, hn s nauug, og tekur til sauma me Laufey, og er n miklu meir bori klin en fyrr, og m svo a ori kvea, a hvergi si kli fyrir gullrsum og gimsteinum.

En hinum rija degi vita r Lneik og Laufey ekki fyrr en kngssyni vindur ar inn. Verur Lneik mjg hverft vi og tlar a komast inn tr, en kngsson verur fyrri til, rfur kli hennar, setur hana hj sr og segir: "a hefur mig lengi gruna, a hr vri brg tafli, og seg mr nafn itt."

Lneik sagi honum hi sanna og einnig, hverrar ttar hn vri. Kngsson leit mjg reiuglega til Laufeyjar og sagi, a hn vri ess makleg, a hn vri kvalin hinum verstu kvlum fyrir gabb sitt og lygi.

Laufey fll til fta kngssyni og ba hann vgar: "Hef g," segir hn, " engu ru gabba ig en klagjrinni, af v Lneik lagi svo rkt vi mig a leyna v, hver au hefi gert. Mttu muna a, a g hef aldrei sagt r, a g vri Lneik kngsdttir, heldur var a mir mn, sem svo er kllu, sem hefur gabba ig."

Mean au voru a ra um etta, kemur Sigurur kngsson t r trnu. Verur ar fagnaarfundur me eim llum saman, og er a fljtt fr a segja, a kngsson hefur bnor a nju og biur Lneikar handa sr, en hn svarar v, a hn muni engum lofast, fyrr en stjpa sn s af dgum rin.

Segir n Laufey upp alla sgu, a Blvr s hi argasta trll og hafi ri fyrir ey eirri, sem hn var , egar rgjafinn kom til hennar. tti hn bygg strum helli ar og fjldi annarra trlla. "En g er," mlti hn, "kngsdttir r ngrenninu; nam Blvr mig burt laun og kvast mundi drepa mig, nema g sannai ll or hennar; hlaut g a lofa essu heldur en a missa lfi. Kallai hn mig dttur sna og tlai a gera a lklegt me v, a hn vri kngborin.

Hefur Blvr valdi daua kngsins fur ykkar; olli hn og v hinu mikla mannhvarfi borg fur ykkar; tk hn og t nttunni, og er a eli trlla. Er a tlan hennar a eya llu flki af ttjr ykkar og byggja hana san trllahyski snu."

eir kngsson og Sigurur safna mnnum sem skjtast og bast burtu. Segir ekki af ferum eirra, fyrr en eir koma a hfuborg eirri, sem Blvr r fyrir; koma eir llum vart, og var ftt manna fyrir, v allan fjldann hafi Blvr drepi, en sumir voru flnir r borginni skum trllskapar hennar. Verur ekki af vrn, og er Blvr tekin hndum; verur hn mjg illileg, en eir gefa henni engin gri, lemja hana grjti til bana og brenna hana san bjrtu bli.

Sna eir san heim til Grikklands, og egar eir koma anga, er bist vi brkaupi og boi llu strmenni. eirri veislu hefur Sigurur bnor sitt til kngsdtturinnar fr Grikklandi, og er a austt, og eru annig bi brkaupin haldin einu. egar veislunni var loki, eru gestirnir leystir t me gtum gjfum.

Sest n Sigurur a rkjum ar Grikklandi, en kngsson og au Lneik hldu til furleifar hennar og tku ar vi rkisstjrn. Uru allir menn v fegnir, a afsprengur hins fyrra kngs var kominn ar til valda. Laufey fr me Lneik, og var henni tvega smilegt gjafor, og tk hn san vi furleif sinni, v fair hennar hafi ltist af harmi eftir hana.

Stru allir essir kngar rkjum snum lengi og vel num, og lkur svo essari sgu.



Nettgfan - febrar 1998