Vegurinn og lfi eftir Lao Tse


VEGURINN  OG  LFI


eftir Lao Tse


ingu Agnars W. Agnarssonar (byggt ingu Richard Wilhelm)





Vegurinn


1.

S skilningur sem mlanlegur er, er eigi eilfur skilningur.
Nafni sem nefnanlegt er, er ekki eilfa nafni.
"Tilvistarleysi" nefni g upphaf himins og jarar.
"Tilvist" nefni g mur einstaklinganna.
v stefnir ttin tilvistarleysi til skynjunar undarlegu verunnar,
ttin til tilvistar, til skynjunar takmrkunar rmsins.
Hvorttveggja er aeins upphafinu, agreint gegnum nafni.
einingu sinni heitir a leyndarmli.
Leyndarml dpra leyndarmls er hlii sem ll undur ganga r.


2.

Er allir jru skynja fegur sem fegur,
er ljtt jafnframt mynda.
v tilvist og tilvistarleysi skapa hvert anna.
ungt og ltt fullkomna hvert anna.
Langt og stutt mta hvert anna.
Htt og lgt sna hvort ru.
Rdd og tnn mala hvort anna.
Fyrir og eftir fylgja hvort ru.

Einnig svo hinn kallai:
Hann gagnar n gerar.
Hann kennir n ora.
Allar verur ganga hr fram,
og hann neitar eim ekki.
Hann framleiir og ekki.
Hann virkar og hirir ekki.
egar verki er fullgert,
httir hann eigi ar.
ar sem hann httir eigi,
verur hann ei yfirgefinn.


3.

A hygla eigi eim duglegu,
gerir maur til ess a flk rfist ekki.
A telja ei gersemar til vermta,
gerir maur til ess a flk steli ekki.
A sna ekkert eftirsknarvert,
gerir maur til ess a hjarta flks firrist ekki.
v stjrnar s kallai annig:
Hann tmir hjrtu eirra og fyllir lkama eirra.
Hann mkir vilja eirra og styrkir bein eirra,
og sr til ess a flk s n visku og n ska,
og sr til ess a eir sem vita, vogi sr ekki a framkvma.
Hann framkvmir framkvmdaleysi, annig verur allt lagi.


4.

Skilningurinn flir vallt.
En flir virkni sinnir aldrei tfyrir.
Hyldpi er hann eins og forfair allra hluta.
Hann mildar skerpu eirra.
Hann leysir r flkjum eirra.
Hann jafnar glans eirra.
Hann sameinast ryki eirra.
Djpur er hann og eins og verulegur.
g veit ei hvers son hann er.
Hann virist fyrr en gu.


5.

Himinn og jr eru eigi glt.
eim eru menn eins og frnarlmb.
Hinn kallai er eigi gltur.
Honum eru mennirnir sem frnarlmb.
Bili milli himins og jarar,
er eins og flauta,
tmt, en fellur ekki saman;
s a hreyft, kemur vallt meira r v.
En mrg or vera a rotum komin v.
Betra er a varveita hi innra.


6.

Andi dalsins deyr ekki,
a heitir hin dkka kona.
Hli dkku konunnar,
heitir rt himins og jarar.
Stugt og varanlegt
starfar a n strits.


7.

Himininn er eilfur og jrin varanleg.
au eru varanleg og eilf,
v au lifa ei sjlfu sr.
v geta au lifa eilflega.
Einnig svo hinn kallai:
Hann setur sjlf sitt aftast
og sjlf hans kemur fremst.
Hann hirir ekki sjlf sitt,
og sjlf hans varveitist.
Er a ekki jafnframt:
v hann krefst einskis eigins,
verur hans eigi fullkomna?


8.

sta dygg er sem vatni.
Gska vatnsins er,
a ntast llum verum n deilna.
a varir stum sem allt flk fyrirltur.
v stendur a nrri skilningnum.
Vi bsta snir sig gskan stanum.
Vi a hugsa snir sig gskan djpinu.
Vi a gefa birtir sig gskan krleikanum.
Vi a tala birtir sig gskan sannleikanum.
Vi a stjrna birtir sig gskan reglunni.
Vi a virka birtir sig gskan getunni.
Vi a hreyfa snir sig gskan rttum tma.
S sem tranar sjlfum sr eigi fram,
er einmitt vi a, laus vi deilur.


9.

A halda eitthva og ofgera v ar me:
svarar eigi fyrirhfninni.
A vilja handfjatla eitthva og halda v annig vallt skrpu:
a er ei lengi hgt a varveita.
Salur sem er fullur af gulli og gimsteinum
getur enginn gtt.
A vera rkur og virulegur og ar a auki htt yfir ara hafinn
dregur af sjlfu sr gfuna a.
S verki fullgert, draga sig san til baka:
a er skilningur himinsins.


10.

Getur mta sl na svo a hn umlyki a eina,
n ess a tvstrast?
Getur gert afl itt sameina
og last mktina,
annig a verir sem barn?
Getur hreinsa na leyndu skoun,
svo a hn s n bletta?
Getur elska flki og strt rkinu,
annig a srt n vitneskju?
Getur , egar hli himins
opnast og lokast,
veri sem hna?
Getur me innri tr og hreinleika
fari gegnum allt n ess a framkvma?
Skapa og nra,
skapa og eiga ekki,
virka og safna ekki,
fjlga og stjrna ekki:
a er duli lf.


11.

rjtu teinar umlykja nafinn:
tmi ess varir gagnsemi vagnsins,
Maur holar leir og mtar leirker:
holi ess fellst gagnsemi leirkerjanna.
Maur br til dyr og glugga svo a herbergi s:
tmi ess fellst gagnsemi herbergisins.
v: a sem er, jnar v a vera tt.
a sem ei er, jnar verkinu.


12.

Litirnir fimm blinda augu mannverunnar.
Tnarnir fimm deyfa eyru mannverunnar.
Brgin fimm deyfa braglauka mannverunnar.
Hlaup og veiar sa hjrtu mannverunnar.
Sjaldgfir hlutir rugla mannveruna.
v virkar s kallai fyrir lkamann en eigi auga.
Hann fjarlgir hitt og tekur etta.


13.

N er skammarleg sem ttinn.
Heiur er str galli eins og persnan.
Hva tknar: "N er skammarleg sem ttinn"?
N er eitthva ltils gildis.
Maur last hana og er brugi vi.
Maur glatar henni og er brugi vi.
a tknar: "N er skammarleg sem ttinn".
Hva merkir: "Heiur er str galli eins og persnan"?
stan fyrir v a g ver var vi stran galla,
er a g hef persnu.
Hafi g enga persnu,
hvaa stra galla gti g ori var vi?
v: S sem sinni persnu heirar heiminn,
eim getur maur vntanlega treyst fyrir heiminum.
S sem persnu sinni elskar heiminn,
eim getur maur vntanlega gefi heiminn.


14.

Maur leitar hans og sr ei:
Nafn hans er km.
Maur hlustar eftir honum og heyrir ei:
Nafn hans er fnt.
Maur grpur eftir honum og finnur ei:
Nafn hans er ltill.
essa rj er ekki hgt a agreina,
v mynda eir blanda eitt.
Hans efra er ekki ljst,
hans nera ekki myrkt.
Sprettandi stvandi,
er ei hgt a nefna a.
Hann snr aftur eiverund.
a heitir formlausa formi,
hlutlausa myndin.
a heitir hi myrkva reglulega.
Vi a ganga til mts vi a sr maur ei andlit hans,
fylgi maur honum sr maur eigi bakhliina.
Ef maur varveitir skilning ess forna,
til a stjrna skilningi ntmans,
svo getur maur vita fornt upphafi.
a nefnist gegnumgangandi rur skilningsins.


15.

eir er til forna voru sem meistarar,
voru laun einingu vi snilegu kraftana.
Djpir voru eir, svo a maur getur ei ekkt .
Af v a maur getur ei ekkt ,
v getur maur aeins me fyrirhfn tskrt ess ytra.
Hikandi, eins og s sem fer yfir fljt a vetri,
varkr, eins og s er ttast ngranna sinna r llum ttum,
hgvr eins og gestir,
farandi eins og s sem brnar,
einfalt, eins og unni efni,
breiir voru eir eins og dalurinn,
snilegir eins og hi grugguga.
Hver getur (eins og eir) trt a grugguga me kyrrinni?
Hver getur (eins og eir) mynda r me varanleika?
S sem varveitir ennan skilning,
rir eigi ofgntt.
v aeins vegna ess a hann hefur ei ofgntt,
getur hann veri ltils httar,
forast hi nja
og last fullnun.


16.

Gjri tm til ess hsta!
Vihaldi kyrrinni til ess fyllsta!
Allir hlutir gtu lyft sr .
g s hvernig eir snast.
Hlutirnir merg sinni,
srhver snr aftur til uppruna sns.
A sna aftur til upprunans nefnist kyrr.
Kyrr nefnist a sna aftur til rlaganna.
A sna aftur til rlaganna nefnist eilf.
Mevitund um eilfina nefnist tr.
S maur eigi mevitaur um eilfina,
lendir maur firringu og synd.
S maur mevitaur um eilfina,
verur maur umburalyndur.
Umburalyndi leiir til rttltis.
Rttlti leiir til drottnunar.
Drottnun leiir til himins.
Himininn leiir til skilnings.
Skilningur leiir til varanleika.
Lfi langt lendir maur eigi httu.


17.

Drottni mjg mikill,
veit flk varla a hann s ar.
Lgri eru elskair og lofair,
enn lgri borinn tti fyrir,
enn lgri eru fyrirlitnir.
Hve yfirvegaur arf maur a vera orum snum!
Gjrirnar eru framkvmdar, viskiptin ganga sinn gang,
og flki allt hugsar:
"Vi erum frjls."


18.

Fari skilningurinn mikli forgrum,
verur sisemi og skylda.
Komi til skynsemi og viska,
koma til stru lygarnar.
Veri ttmenni sundurykk,
vera til skyldur barns og krleikur.
Firrist rkin,
vera til tryggir embttismenn.


19.

Htti heilagleikanum, kasti brott viskunni,
annig mun flki sigra hundrafalt.
Htti siseminni, kasti brott skyldunni,
annig mun flki sna aftur til skyldna barna og krleikans.
Htti hfninni, kasti brott hagnainum,
annig munu jfar og rningjar htta a vera til.
essum rem hlutum
ngir fallegur svipurinn ei til.
Sji v til ess a menn geti haldi sig vi eitthva.
Sni einfeldni, haldi fast hreinleikanum!
Minnki sjlfselsku, takmarki rrnar!
Htti kennslunni!
annig veri i laus vi sorgir.


20.

Milli "vissulega" og "j gjarnan":
hver er munurinn?
Milli "gs" og "ills":
hver er munurinn?
a sem mennirnir vira, verur a vira.
, einsemd, hversu lengi varir ?
Allir menn eru svo ljmandi,
sem lii vri hina miklu frn,
sem gengu eir a vori upp turnana.
Aeins g er hikandi, g hafi ei upplifa teikn,
eins og hvtvoungur sem getur enn ekki hlegi,
rlegur, vlist um, sem hefi g hvergi heima.
Allir menn hafa gng;
aeins g er sem gleymdur.
g hef hjarta ffls, svo rugla og myrkt.
Heimsmennirnir eru bjartir, svo bjartir;
aeins g er sem gruggugur.
Heimsmennirnir eru skynsamir, svo skynsamir;
aeins g er sem lokaur mr,
rlegur, , eins og hafi,
yrlandi, , n grunns.
Allir menn hafa sinn tilgang;
aeins g er ngjusamur eins og betlari.
Aeins g er ruvsi en mennirnir:
g tel a til gildis,
a leita nringar hj murinni.


21.

Innihald lfsins mikla
fylgir algjrlega skilningnum.
Skilningurinn er hrifavaldur hlutanna
svo reglulegt, svo myrkt.
reglulegar, myrkar
eru honum myndir.
endanlega djpt
er v si.
etta si er algjrlega satt.
v fellst reianleiki.
Fr fornu fari til dagsins dag
er eigi hgt a vera n nafnanna,
til a geta s yfir alla hluti.
Hvaan veit g eigind allra hluta?
Einmitt gegnum .


22.

a sem hlft er, verur heilt.
a sem bogi er, verur beint.
a sem tmt er, verur fullt.
a sem gamalt er, verur ntt.
S sem lti hefur, mun f.
S sem miki hefur, mun missa.
Einnig svo s kallai:
Hann umlykur hi eina
og er heiminum fyrirmynd.
Hann mun ekki sjlfur birtast,
v verur hann hugljmaur.
Hann vill eigi vera neitt sjlfur,
v verur hann strkostlegur.
Hann hrsar ei sjlfum sr,
v fullgerir hann verk.
Hann tranar sr ei fram,
v verur hann virtur.
v s sem deilir ekki,
vi hann getur enginn heiminum deilt.
a sem hinir fornu sgu: "a sem hlft er,
verur fullt", eru vissulega ekki orin tm.
ll snn fullkomnun fellst v.


23.

Mli sjaldan orin,
gengur allt af sjlfu sr.
Hvirfilvindur varir ekki einn morgunn.
Hellirigning varir ekki daginn.
Og hva veldur v?
Himinn og jr.
a sem sjlfur himinn og jr megna ekki varanlega,
hversu sur getur a mannveran?
v: Ef fer verk itt me skilningi,
munt me eim, hafa svo skilningin, einingu skilningnum,
me eim, hafa lfi svo, einingu lfinu,
me eim, sem ftkir eru, einingu ftkt eirra.
Srt me eim eitt skilningnum,
koma eir, er hafa skilninginn svo,
einnig glalega til mts vi ig.
Srtu eitt me eim lfinu,
koma eir, er hafa lfi annig,
einnig glalega til mts vi ig.
Srtu eitt me eim ftkt eirra,
koma eir er eru ftkir,
einnig glalega til mts vi ig.
En ar sem trin er ekki ngu sterk,
ar finnur maur enga tr.


24.

S sem tnum stendur,
stendur eigi stugur.
S sem gengur me ftur tglennta,
kemst ekki fram.
S sem sjlfur vill skna,
verur ekki hugljmaur.
S sem vill vera eitthva sjlfur,
verur eigi strkostlegur.
S sem hrsar sjlfum sr,
fullgerir eigi verk.
S sem tranar sr fram,
verur ekki upphafinn.
Hann er gagnvart skilningnum sem eldhssorp og vessakli.
Og allt skapa hatar hann.
v: S er hefur skilningin,
dvelur ei vi a.


25.

a er hlutur, sem er agreinanlega fullgert.
ur en himinn og jr uru, var a egar,
svo kyrrt, svo einmana.
a stendur einsamalt og breytist ei.
a hleypur hringi og httir sr eigi.
a m nefna a mur heimsins.
g veit ei nafn ess.
g nefni a skilninginn.
Ef g gef v nafn me fyrirhfn,
nefni g a: strt.
Strt, ir vallt hreyfingu.
vallt hreyfingu, ir a fjarlg.
Fjarlg, ir a a snr aftur.
Svo er skilningurinn str, himininn str, jrin str,
og mannveran einnig str.
Fjrir strir eru rminu,
og mannveran er einnig eitt eirra.
Maurinn fer eftir jrinni.
Jrin fer eftir himninum.
Himininn fer eftir skilningnum.
Skilningurinn fer eftir sjlfu sr.


26.

yngdin er rt ess ltta.
Kyrrin er herra hreyfingarinnar.
Einnig svo hinn kallai:
Hann gengur allan daginn,
n ess a skilja sig vi ungar byrar.
hann hafi allt strkostlegt fyrir augum:
Varir hann ngur einsemd sinni.
Hversu minna m herra rkisins fyrst,
taka jararkringluna persnu sinni lttvgt!
Me v a taka lttvgt , glatar maur rtinni.
Me r glatar maur stjrninni.


27.

Gur gngumaur skilur eigi eftir sig spor.
Gur rumaur arf ekki a endurtaka neitt.
Gur strfringur arf eigi reiknitflu.
Gur lokari arf hvorki ls n lykil,
og getur enginn opna.
S er bindur vel, arf hvorki reipi n bnd,
og getur enginn leyst.
S kallai kann a vallt vel a bjarga mnnum;
v er fyrir honum engar glataar mannverur.
Hann skilur vallt vel a bjarga hlutunum;
v er fyrir honum engir glatair hlutir.
a heitir a erfa skrleikann.
annig er gott flk kennarar eirra gu,
og gu mannverurnar efni eirra gu.
S sem virir eigi kennara sna
og elskar eigi efni sitt,
honum skjtlast mjg rtt fyrir alla visku.
a er stra leyndarmli.


28.

S er ekkir karlmennsku sna
og varveitir kvenleika sinn,
s er gj heimsins.
S hann gj heimsins,
yfirgefur eilft lf hann ekki,
og hann verur aftur sem barn.

S sem ekkir hreinleika sinn
og varveitir veikleika sna,
er heiminum fyrirmynd.
S hann heiminum fyrirmynd,
vkur ekki fr honum eilft lf,
og hann snr aftur til ess sem hefur ei ori.

S er ekkir viringu sna,
og varveitir smn sna,
er dalur heimsins.
S hann dalur heimsins,
hefur hann gng eilfs lfs,
og snr aftur til einfaldleikans.

S einfaldleikinn dreifur, eru til "nothfar" mannverur.
Iki s kallai a, verur hann herra embttismannanna.
v: strkostlegt form arf ei a skera af.


29.

A vilja sigra heiminn og fara me,
g hef upplifa a a mistekst.
Heimurinn er andlegur hlutur,
sem m ekki fara me.
S sem fer me a, spillir v,
s sem vill halda , glatar v.
Hlutirnir ganga stundum undan, stundum eftir,
stundum anda eir heitt, stundum blsa eir kalt,
stundum eru eir sterkir, stundum eru eir unnir,
stundum synda eir, stundum falla eir.
v forast s kallai
a sem er of gjarnan, of miki, of strt.


30.

S sem astoar me rttum skilningi stjrnanda manna,
naugar ei heiminum me vopnum,
v gjrir koma til baka eigi hfu.
ar sem herir hafa dvali, vaxa yrnar.
Eftir str koma vallt r hungurs.
v leitir s duglegi aeins kvarana;
hann vogar ei a sigra me valdi.
kvrun n ess a sna mtt sinn,
kvrun, n ess a hrsa sr,
kvrun, n ess a vera stoltur,
kvrun, af v a a gengur ei ru vsi,
kvrun, fjarri ofbeldi.


31.

Vopn eru g tl,
allar verur hata au vntanlega.
v vill s er hefur rtta skilninginn,
ekkert af eim vita.
lingurinn venjulegu lfi snu
ltur heiurssti til vinstri handar.
Vi vopnbeitingu er heiurssti til hgri handar.
Vopn eru g tl,
ekki tl fyrir linginn.
Aeins ef hann getur ei anna, notar hann au.
R og friur eru honum a hsta.
Hann sigrar, en glest ekki yfir v.
S sem myndi glejast yfir v,
myndi glejast yfir mannsmorum.
S er vill glejast yfir mannsmorum,
getur eigi last takmark sitt heiminum.
Vi tilfelli hamingju er heiurssti vinstri hnd.
Vi tilfelli hamingju er heiurssti hgri hnd.
Undirforinginn er vinstri hnd,
yfirforinginn er hgri hnd.
a tknar a hann stasetur sig sem vi jararfarir.
Mannverur drepa marga,
a tti a syrgja me trum samar.
S sem sigrar stri,
tti a vera eins og jararfr.


32.

Skilningurinn sem er eilfur er nafnlaus einfelldni.
ltill s,
vogar heimurinn sr ekki a gera hann a jni.
Ef furstar og konungar gtu varveitt hann annig,
myndu allir hlutir haga sr sem gestir.
Himinn og jr myndu sameinast,
til a mynda sta dgg.
Flk myndi n skipana
vera jafnvgi af sjlfu sr.
egar formgerin hefst,
fyrst koma til nfn.
Nfnin n einnig til skilningsins,
og maur veit jafnframt hvar a stva.
Ef maur veit hvar a stva,
lendir maur eigi httu.
Maur getur lkt tengslum skilningsins vi heiminn,
me lkjum og m,
sem renna fljt og hf.


33.

S er ara ekkir, er hygginn.
S er ekkir sjlfan sig, er vitur.
S er ara sigrar, hefur kraft.
S er sigrar sjlfan sig, er sterkur.
S er kemur snu fram, hefur vilja.
S sem er ngjusamur, er rkur.
S er glatar eigi snum sta, hefur varanleika.
S er hngur einnig eigi dauanum, lifir.


34.

Skilningurinn mikli flir um allt;
hann getur veri til hgri og til vinstri.
Allir hlutir eiga tilvist sna honum a akka,
og hann neitar eim einskis.
S verki fullgert,
nefnir hann a eigi sinni eign.
Hann klir og nrir alla hluti
og ykist ei vera drottinn eirra.
Svo framarlega sem hann er ei eilflega rur,
m nefna hann ltinn.
Svo framarlega sem allir hlutir eru hir honum,
n ess a ekkja hann sem drottnara,
m nefna hann strann.
Einnig svo s kallai:
Aldrei gerir hann sig strann;
v kemur hann stru verki snu framkvmd.


35.

S er varveitir stru frummyndina,
til hans kemur heimurinn.
Hann kemur og slasast eigi,
r, jafnvgi og slu.
Tnlist og beita:
geta gjarnan stva gangandann lei sinni.
Skilningurinn kemur fram r munninum,
milt og n brags.
horfir eftir honum og sr ekkert srstakt.
hlustar eftir honum og heyrir ekkert srstakt.
framkvmir samkvmt honum og finnur engan endi.


36.

v sem vilt rsta saman,
verur fyrst a lta enjast miki t.
a sem vilt rra,
verur fyrst a lta vera mjg sterkt.
a sem vilt tortma,
verur fyrst a lta blmstra vel.
ann sem vilt taka,
eim verur fyrst a gefa vel.
a heitir skrt gagnvart v snilega.
Hi mjka sigrar a hara.
Hi mttlitla sigrar a sterka.
Fiskinn m ekki taka r djpinu.
Hvata rkisins
m ekki sna flkinu.


37.

Skilningurinn er eilfur n gjrar,
og ekkert er gert.
Ef furstar og konungar skilja a varveita hann,
munu allir hlutir mta sig af sjlfu sr.
Mti eir sig, lyfta sr rrnar,
svo g myndi stva r me nafnlausri einfeldni.
Nafnlaus einfeldni veldur skaleysi.
skaleysi veitir kyrr,
og heimurinn verur sjlfkrafa rttur.


Lfi


38.

S sem metur lfi mikils, veit ekkert um lfi;
v hefur hann lf.
S sem metur lfi ekki mikils, leitast vi a glata v ekki;
v hefur hann eigi lf.
S sem metur lfi mikils,
framkvmir ei og hefur engar fyrirtlanir.
S sem metur lfi ltils,
framkvmir og hefur fyrirtlanir.
S sem metur krleikann mikils,
framkvmir, en hefur engar fyrirtlanir.
S sem metur rttlti mikils,
framkvmir og hefur fyrirtlanir.
S sem metur sii mikils, framkvmir,
og ef einhver svarar honum ekki,
frnar hann hndum og skir hann til sn.
v: S skilningurinn glataur, einnig lfi.
S lfi glata, einnig krleikurinn.
S krleikurinn glataur, einnig rttlti.
S rttti glata, einnig siirnir.
Siir eru nausyn tryggar og trar
og upphaf firringar.
A vita fyrirfram er a sem skilningurinn virist
og upphaf heimskunnar.
v varir rtti maurinn me heilum
og eigi hj urfandi.
Hann br verund og ekki v sem virist.
Hann fjarlgir eitt og heldur sig vi etta.


39.

eir sem ur luust hi eina:

Himininn laist hi eina og var hreinn.
Jrin laist hi eina og var fst.
Guirnir luust hi eina og uru mttugir.
Dalurinn laist hi eina og uppfyllti sig.
Allir hlutir luust hi eina og mynduust.
Konungar og furstar luust hi eina
og uru heiminum fyrirmynd.
Tilur alls essa er gegnum hi eina.
Ef himininn vri ei hreinn essvegna, myndi hann bresta.
Vri jrin ei fst essvegna, myndi hn sundrast.
Vru guirnir ei mttugir essvegna,
myndu eir stirna.
Vri dalurinn ei uppfylltur essvegna,
yri hann mttvana.
Vru allir hlutir ei myndair essvegna,
yru eir a hverfa.
Vru konungar og furstar ei ri essvegna,
yru eir a falla.

v: a sem ealt er hefur hi rra sem rt.
Ha hefur hi lga sem grundvll.

Einnig svo furstar og konungar:
eir nefna sig "einsemd", "munaarleysi", "lti".
Svo tilgreina eir hi rra sem rt sna.
Ea er a ekki svo?

v: n stakra hluta vagnsins
er enginn vagn.
ski ekki glitrandi ljma ealsteinsins,
heldur hrrrar hrjsku steinsins.


40.

A sna til baka er hreyfing skilningsins.
Mttleysi eru hrif skilningsins.
Allir hlutir undir himni myndast verund.
Verund myndast eiverund.


41.

Ef vitringur heyrir hstu list skilningsins,
er hann iinn og breytir eftir v.
Ef vitringur heyrir milungs list skilningsins,
trir hann til hlfs, efast til hlfs.
Ef vitringur heyrir lga list skilningsins,
hlr hann htt a v.
Ef hann hlr eigi htt,
var a ekki enn eiginlegur skilningur.

v hefur spakmlasmiur orin:
"Tr skilningur birtist myrkur.
Skilningur framfara birtist sem afturfr.
Slttur skilningur birtist hrr.
Hsta lfi birtist sem dalur.
Hsti hreinleiki birtist sem smn.
Breitt lf birtist sem ng.
Sterkt lf birtist berandi.
Snn vera birtist breytileg.
Stra fernan hefur enginn horn.
Stra tki er seint fullgert.
Stri tnninn hefur heyrilegt hlj.
Stra myndin hefur ekkert form."

Skilningurinn leynd sinni er n nafns.
Og er einmitt skilningurinn gur
a veita og fullgera.


42.

Skilningurinn skapar eitt.
Eitt skapar tvennt.
Tvenndin skapar rj.
renndin skapar alla hluti.
Allir hlutir hafa hi myrka a baki
og stefna til ljssins,
streymandi krafturinn gefur v samrmi.

a sem mennirnir hata,
er a vera yfirgefinn, einsemd, skortur.
Og velja furstar og konungar
a til a tkna sjlfa sig.
v hlutirnir vera
annahvort auknir me takmrkun
ea takmarkair me aukningu.
a sem arir kenna, kenni g einnig:
"eir sterku deyja ekki nttrulegum daua".
a vil g gera a tgangspunkti kenninga minna.


43.

Hi mksta jru
yfirgnfir a harasta jru.
a eiverandi rstir sr einnig inn a,
sem ekkert bil hefur.
v greinir maur gildi ess a gera ei.
Kenning n ora, gildi ess a gera ei
last aeins fir jru.


44.

Nafni ea persnan:
hva stendur nr?
Persnan ea eignin:
hvort er meira?
Sigur ea tap:
hvort er verra?

N samt:
S sem hengir hjarta sitt anna,
notar nausynlega miki.
S sem safnar miklu,
glatar nausynlega mikilvgu.
S sem er ngjusamur,
verur sr eigi til skammar.
S sem kann a ika ahaldssemi,
lendir ekki httu
og getur annig vara eilflega.


45.

Mikil fullkomnun verur a birtast sem gerleg,
svo verur hn endanleg virkni sinni.
Mikil gng verur a birtast sem streymandi,
annig er hn rjtandi virkni sinni.
Mikil bein stefna verur a birtast sem bogin.
Mikil hfni verur a birtast sem heimska.
Mikil rni verur a birtast sem gn.
Hreyfing yfirbugar kuldann.
Kyrrin yfirbugar hitann.
Hreinleiki og kyrr eru leiarvsar heimsins.


46.

Er skilningurinn rkir jru,
beitir maur kappreiahestunum til a bera bur.
egar skilningurinn er fjarri jru,
eru strshestar aldir orpsenginu.
Eigi er til meiri synd en margar skir.
Eigi er til neitt verra en ekkja aldrei a ng er.
Eigi er til meiri mistk en a vilja f.

essvegna: A ngja ngjuseminni er varalega ng.


47.

n ess a ganga t fyrir dyr,
ekkir maur heiminn.
n ess a lta t um gluggann,
sr maur skilning himinsins.
v fjr sem maur fer t,
v takmarkari verur ekking hans.

v arf hinn kallai ekki a fara
og veit allt.
Hann arf ekki a sj
og er ljst.
Hann arf ekki a gera
og fullgerir .


48.

S er ikar nmi, augar daglega.
S er ikar skilningin, rrir daglega.
Hann rrir og rrir,
ar til hann loks kemur a v a gera ekki neitt.
Vi a gera ekki neitt verur ekkert gert.
Rki getur maur aeins last,
ef maur er vallt frjls vi a vera upptekinn.
eir sem eru of uppteknir eru eigi hfir,
til ess a last rki.


49.

Hinn kallai hefur ekki eigi hjarta.
Hann gerir hjarta flksins a snu hjarta.
Vi gu er g gur,
vi gu er g einnig gur;
v a lfi er gskan.
Vi tryggu er g tryggur,
vi tryggu er g einnig tryggur;
v lfi er tryggin.
S kallai lifir mjg kyrrt heiminum
og gerir hjarta sitt breitt fyrir heiminn.
Allt flki horfir og hlustar hann.
Og hinn kallai tekur eim llum sem brnum snum.


50.

A fara t er lfi, a fara inn dauinn.
Flagar lfsins eru rr undir tu.
Flagar dauans eru rr undir tu.
Mannverur sem lifa og hreyfa sig vi a tt til dauans,
eru einnig rjr undir tu.
Hver er sta ess?
v eir vilja auka vxt sns lfs.
g hef vissulega heyrt, a s er kann a sinna lfinu vel,
s gengur yfir landi
og hittir hvorki nashyrning n tgur.
Hann gengur gegnum her
og forast hvorki brynjur n vopn.
Nashyrningurinn finnur ekkert, sem hann getur bora horni snu .
Tgurinn finnur ekkert, sem hann getur slegi me klm snum.
Vopni finnur ekkert, sem getur teki vi biti ess.
Hversvegna svo?
Af v a hann hefur engan daulegan sta.


51.

Skilningurinn skapar,
Lfi nrir.
Umhverfi mtar.
hrifin fullgera.
essvegna vira allar verur skilningin
og meta lfi.
Skilningurinn er virtur,
lfi er meti
n ytri nefningar, algjrlega af sjlfu sr.

Svo: skilningurinn skapar, lfi nrir,
ltur vaxa, hirir, fullgerir,
heldur, ekur og hlfir.


52.

Heimurinn hefur upphaf,
a er mir heimsins.
S sem finnur murina,
til a kynnast sonum hennar,
s sem ekkir syni hennar
og snr sr aftur til murinnar,
hann lendir lfi langt ekki httu.
S sem lokar munni snum
og hlium snum,
hann lendir lfi langt ekki fyrirhfn.
S sem opnar munn sinn
og tlar a koma viskiptum snum lag,
honum er ekki hgt a hjlpa lfi langt.
A sj hi smsta nefnist a vera skr.
A varveita viskuna nefnist a vera sterkur.
Ef maur notar ljsi sitt,
til a sna aftur til ess skrleika,
setur maur persnu sna eigi httu.
a nefnast umbir eilfarinnar.


53.

Ef g raunverulega veit, hva a nefnist,
a lifa stra skilningnum,
er a fyrst og fremst a vera upptekinn,
sem g ttast.
ar sem strar gturnar eru fallegar og jafnar,
en flki elskar hliargturnar;
ar sem hirsiirnir eru strangir,
en akrarnir fullir af illgresi;
ar sem hlurnar eru tmar,
en klnaurinn fallegur og glsilegur;
ar sem srhver hefur beitt sver slri;
ar sem hf er mat og drykk
og vrur hfi:
ar rkir firring, eigi stjrn.


54.

v sem vel er grursett, verur eigi rifi upp.
v sem er haldi vel fstu, mun ekki hverfa.
S sem skilur minni snu syni og barnabrn, httir ekki.
S sem mtar persnu sna, gerir lf sitt satt.
S sem mtar fjlskyldu sna, fyllir lf sitt.
S sem mtar samflag sitt, ltur lf sitt vaxa.
S sem mtar land sitt, gerir lf sitt rkulegt.
S sem mtar heiminn, gerir lf sitt breitt.

v: rskurau persnu annars eftir eiginn persnu.
rskurau fjlskyldu annarra eftir eigin fjlskyldu.
rskurau samflag annarra eftir eigin samflagi.
rskurau land annarra eftir eigin landi.
rskurau heim annarra eftir eigin heimi.
Hvernig veit g hva gerist heiminum?
Einmitt gegnum etta.


55.

S sem varveitir fyllingu lfsins,
er eins og nftt barn:
Eitraar slngur stinga a ei.
argadr rast ei a.
Rnfuglar krkja ei a.
Bein ess eru lin og sinar mjkar,
og getur a gripi fast.
a veit enn ekkert um karl og konu,
hreyfist bl ess,
v a hefur fyllingu sisins.

a getur pt allan daginn,
og verur rdd ess ekki hs,
v a hefur fyllingu friarins.
A greina friinn nefnist a vera eilfur.
A greina eilfina nefnist a vera skr.
A auka lfi nefnist hamingja.
A r a beita krafti snum nefnir maur styrk.
Su hlutirnir ornir sterkir, breytast eir.
v a er andstur skilningur.
Og andstur skilningur er nlgur endinum.


56.

S vitri talar ekki.
S talandi veit ekki.
Maur arf a loka munni snum
og loka hlium snum,
skera af skerpu sinni,
leysa upp firrtar hugsanir snar,
takmarka ljs sitt,
gera sitt jarneska saman.
a nefnist dulinn samhyg (me skilningnum).
S sem hefur hana, getur maur ei haft hrif me krleika
og eigi haft hrif me kulda.
a er eigi hgt a hafa hrif hann me ari
og ei haft hrif hann me tjni.
a er ekki hgt a hafa hrif hann me rkidmi
og ekki hgt a hafa hrif me niurlgingu.
v er hann strkostlegastur jru.


57.

Til a stjra rki arf stjrnlist,
til vopnasmi arf venjulega hfni.
En til a sigra heiminn,
arf maur a vera frjls vi a vera upptekinn.
Hvaan veit g, a svona gengur me heiminn?
v fleiri hlutir sem eru til heiminum, sem maur m ei gera,
v ftkara verur flki.
v fleiri beitt tl sem flki hefur,
v meiri hrrnun hss og rkis.
v meir sem flk ikar list og knsku,
v meir ber illum fyrirboum.
v fleiri lg og reglugerir,
v meir um jfa og rningja.

v mlir kallaur:
Ef vi gerum ekkert,
breytir flk af sjlfu sr.
Ef vi elskum kyrrina,
verur flk af sjlfu sr rtt.
Ef vi gerum ekkert,
verur flk af sjlfu sr rkt.
Ef vi erum laus vi rr,
verur flk af sjlfu sr einfeldi.


58.

Hvers stjrn er kyrr og ekki upprengjandi,
ess flk er upprtt og heiarlegt.
Hvers stjrn er stf og kveinn,
ess flk er lvst og reianlegt.
Hamingjan hvlir hamingju;
hamingjan er a sem hamingjan liggur fyrir.
Hver greinir, a a er a hsta,
ef ekki er skipulagt?
v annars breytist skipulagi furulegheit,
og a ga breytist hjtr.
Og dagarnir ar sem flki er blinda
vara vissulega lengi.
Svo einnig s kallai:
Hann er fyrirmynd n ess a skera nokku,
hann er samviskusamur, n ess a sra,
hann er ekta, n upprenginga,
hann er ljs, n ess a blinda.


59.

Vi a stjrna flki og jna himninum
er ekkert betra en takmarkanir.
v aeins me takmrkunum
getur maur afgreitt hlutina tka t.
Me v a afgreia hlutina ngu snemma
safnar maur krftum lfsins tvfalt.
Me essum tvfldu krftum lfsins
er maur hfur til a ra vi srhverjar astur.
S maur hfur til a ra vi srhverjar astur,
ekkir enginn takmarkanir okkar.
Ef enginn ekkir takmarkanir okkar,
getum vi tt heiminn.
maur mur heimsins,
vinnur maur eilfan varanleika.
etta er skilningur djpu rtarinnar,
fasts grundvallar,
eilfrar tilvistar
og varanlegrar skounar.


60.

Stru landi arf a stjrna,
eins og maur steikir litla fiska.
Ef maur stjrnar heiminum samkvmt skilningnum,
dvelja eir linu eigi sem andar.
Ekki svo a eir linu su eigi andar,
heldur a andarnir skaa ekki mennina.
Eigi aeins skaa andarnir ekki mennina:
hinn kallai skaar au ei heldur.
Ef n bir essir kraftar skaa ei hvorn annan,
sameinast eirra lfskraftur hrifum eirra.


61.

Hagi strt rki sr sem nean vi strauminn,
verur a sameining heimsins.
a er kveneiginleiki heimsins.
Hi kvenlega sigrar valt
me kyrr sinni yfir v karllega.
Me kyrr sinni heldur a sr niri.
Ef stra rki setur sig annig undir v litla,
sigrar a annig litla rki.
Ef litla rki setur sig undir a stra,
er a sigra essvegna af v stra.
annig mun a eina sigra, me v a halda sr near,
og hitt me v a halda sr niri, sigra.
Stra rki vill ekkert anna
en a sameina mennina og nra.
Litla rki vill ekkert anna
en a taka tt v a jna mnnunum.
Svo last srhvert a sem a vill;
en a stra verur a vera niri.


62.

Skilningurinn er heimur allra hluta,
fjrsjur gra mannvera,
og vrn gra mannvera.
Me fallegum orum getur maur fari til markaarins.
Me virulegri hegun
getur maur gengi fram r rum.
En eir gu meal mannanna,
hv tti a varpa eim brott?
v er stjrnandi settur til valda,
og furstarnir hafa sr embtti.
maur hafi veldissprota r ealsteinum,
til a senda yfir tignarlegri fjrr,
kemur ekkert eirri hfni til jafns,
ef maur setur ennan skilning
krjpandi til stjrnandans.
Hversvegna tldu eir forna ennan skilning svo mikils viri?
Er a ekki vegna ess, a sagt er um hann:
"S sem biur, fr;
s sem syndir hefur, eim vera r fyrirgefnar"?
v er hann a kostuglegasta jru.


63.

S sem ikar a gera eigi,
sinnir v a sinna ekki,
finnur brag v, sem braglaust er:
hann sr a stra v sma og margt fu.
Hann geldur rangindi me lfi.
Skipulegu a erfia ar sem a er enn auvelt!
Geru a stra ar sem a er enn lti!
Allt ungt jru hefst t ltt.
Allt strt jru hefst t lti.

v: Geri s kallai aldrei strt,
getur hann fullgert strar gerir snar.
S er lofar auveldlega,
stendur reianlega sjaldan vi a.
S er tekur mrgu ltt,
hefur reianlega marga erfileika.
v: Hugleii s kallai vandamlin,
hefur hann aldrei vandaml.


64.

a sem er enn rlegt, er auvelt a grpa.
a sem kemur enn ei fram, er auvelt a hugleia.
a sem er enn fngert, er auvelt a brjta.
a sem er enn lti, er auvelt a dreifa.
Maur verur a hafa hrif a, sem er ekki enn til staar.
Maur verur a laga a sem er enn ekki firrt.
Strt tr er mynda r hrfnum stilkum.
Nu repa hr turn myndast r moldarhrgu.
sund mlna langt feralag hefst fyrir framan ftur na.
S sem gerir, spillir v.
S sem heldur, glatar v.

Einnig svo s kallai:
Hann gerir ekki og spillir v engu.
Hann heldur ekki fstu og glatar v engu.
Flki sinnir snum mlum,
og vallt egar a er nstum v bi,
spillir a v.
Endirinn skal jafnt skoa eins og upphafi,
eru aldrei spillt ml.

Einnig svo hinn kallai:
Hann skar skaleysis.
Hann metur ei vrur sem erfitt er a last.
Hann kennir a lra eigi.
Hann snr sr aftur til ess, sem fjldinn gengur framhj.
annig rvar hann nttrulegan gang hlutanna
og vogar ekki a framkvma.


65.

eir sem voru til forna inir
a stjrna samkvmt skilningnum,
gerur a ei me v a upplsa flki,
heldur me v a halda flki heimsku.
A erfitt s a stjrna flki,
er tilkomi vegna ess a a veit of miki.

v: S sem stjrnar rkinu me visku,
er rningi rkisins.
S sem stjrnar rkinu eigi me visku,
er hamingja rkisins.
S sem veit hvorttveggja, hefur a sem er best.
A ekkja vallt a besta, er huli lf.
Huli lf er djpt, vtkt,
ruvsi en allir hlutir;
en lokinn veldur a stra framganginum.


66.

A fljt og hf eru konungar allra lkja,
er vegna ess a au halda sr vel niri.
v eru au konungar allra lkja.

Einnig svo s kallai:
Ef hann vill standa ofar snu flki,
stasetur hann sig ori undir v.
Ef hann vill vera framar snu flki,
stasetur hann persnu sna aftar v.
Svo einnig:
Hann dvelur hinni,
og flk verur ekki fyrir lagi vegna hans.
Hann dvelur fyrsta sta,
og flki slasast ekki vegna hans.
Svo einnig:
Allur heimurinn er viljugur a koma honum fram,
og verur ei fs.
v hann deilir ekki,
getur enginn heiminum deilt vi hann.


67.

Allur heimurinn segir a skilningur minn s vissulega str,
en svo a segja nothfur.
Einmitt vegna ess a hann er str,
essvegna er hann svo a segja nothfur.
Ef hann vri nothfur,
vri hann lngu orinn ltill.
g hef rj fjrsji,
sem g met og varveiti.
Einn heitir krleikur;
annar heitir ngjusemi;
riji heitir: voga ei a trana sr fram fyrir heiminn.
Me krleika er hgt a vera hugrakkur,
me ngjusemi er hgt a vera rltur.
Vogi maur sr ei a trana sr fram fyrir heiminn,
getur maur veri aall fullgerra mannvera.
tli maur a vera hugrakkur n krleika,
tli maur sr rlti n ngjusemi,
tli maur a koma sr fram n ess a standa a baki:
a er dauinn.
Hafi maur krleika barttu, sigrar maur.
Hafi maur hann vrn, er maur sigrandi.
eim sem himininn vill bjarga,
ann ver hann me krleika.


68.

S sem er gur a stjrna,
er ekki frisamur.
S sem er gur a berjast,
er ekki reiur.
S sem er gur a sigra vinina,
berst ekki vi .
S sem er gur a nota flk,
heldur sr niri.
a er lfi, sem deilir ei;
a er krafturinn, a nota flki;
a er pllinn, sem nr til himinsins.


69.

Meal hermanna er til or:
g voga ei a haga mr sem herrann,
heldur frekar gesturinn.
g voga ei a skja fram umlung,
heldur hopa frekar skrefi aftur.
a nefnist a ganga n fta,
skylmast n handleggja,
kasta n ess a rast ,
halda, n ess a beita vopnum.

a er ekki til meira ln,
en a vanmeta andstinginn.
Ef g vanmet andstinginn,
er g httu a glata fjrsjum mnum.
ar sem tveir strandi herir rekast ,
ar sigrar s er harmar a.


70.

a er mjg auvelt a skilja or mn,
mjg auvelt a framkvma au.
En enginn jru getur skili au,
framkvmt au.
Orin eiga sr forfur.
Gerirnar eiga sr herra.
v a maur skilur r ekki,
skilur maur mig eigi.
Einmitt a a g er svo sjaldan skilinn,
v fellst gildi mitt.
v gengur s kallai rrt klddur:
en brjsti ber hann gimstein.


71.

A vita a a vita ekki, er a hsta.
A vita ei hva a er a vita,
er jning.
Aeins ef maur jist af v,
verur maur laus vi jninguna.
A s kallai jist ekki,
kemur til, a hann jist eirri jningu;
v jist hann ekki.


72.

Ef flki ttast eigi a hrilega,
kemur a mikla hrilega.
Geri ekki b ykkar rnga
og lfi eigi sinnulaust.
v aeins me v a lifa ei rngt,
verur lfi ekki sinnulaust.

Einnig svo hinn kallai:
Hann ekkir sjlfan sig, en vill ei virast.
Hann elskar sjlfan sig, en leitar ei heiursins sn vegna.
Hann fjarlgir eitt og tekur etta.


73.

S sem er hugrakkur httum,
glatar lfinu.
S sem er hugrakkur n ess a voga sr,
helst lfi.
Af bu hefur ein gerin ga, hin skaa.
Hver veit stu ess,
a himininn hatar?

Einnig svo s kallai:
Hann sr erfileikana.
Skilningur himins deilir ei
og er gur a sigra.
Hann talar ekki
og finnur g svr.
Hann veifar ekki,
og allt kemur af sjlfu sr.
Hann er afslappaur
og er gur skipulagningu.
Net himinsins er mjg strmskva,
en glatar engu.


74.

Ef flki ttast ekki dauann,
hvernig a hafa hrif a me dauanum?
En ef g held flkinu
stugum tta vi dauann,
og ef einn framkvmir undarlegt,
g a handsama hann og deya?
Hver treystir sr til ess?
a er t til dauaafl sem drepur.
deya sta ess dauaafls, a er,
sem sta trsmis a vilja beita xinni.
S er vill beita xinni sta trsmisins,
sleppur sjaldan, n ess a slasa hendi sna.


75.

A flk svelti,
kemur til,
vegna ess a eir efri ta of miki af skttum;
v sveltur a.
a a erfitt er a stjrna flki,
er vegna ess a eir efri gera of miki;
v er erfitt a stjrna v.
a a flk tekur dauanum lttilega,
kemur til,
a eir efri leiti fyllingar lfsins of rkulega;
v tekur a dauanum lttilega.
S sem framkvmir ekki me lfi a vei,
er betri en s, sem lfi er of drmtt.


76.

Maurinn, egar hann kemur t lfi,
er mjkur og mttvana,
og egar hann deyr,
er hann harur og sterkur.
Jurtirnar, er r koma t lfi,
eru mjkar og brothttar,
og egar r deyja,
eru urrar og stfar.
v eru eir hru og sterku
flagar dauans,
mjku og mttvana
flagar lfsins.

essvegna:
Su vopnin sterk, sigra au eigi.
Su trn sterk, vera au felld.
a sterka og stra er niri.
a mjka og mttvana uppi.


77.

Skilningur himinsins er sem s er spennir bogann!
v ha rstir hann niur,
v djpa hkkar hann.
v sem hefur of miki, rrir hann,
v sem hefur ei ng, btir hann.
Skilningur himinsins er,
a rra a sem hefur of miki, a bta a sem hefur of lti.
Skilningur mannsins er eigi svo.
Hann rrir a sem hefur ekki ng,
og eykur a sem hefur of miki.
Hver er fr um,
a koma til heimsins v sem hann hefur of miki af?
Aeins s, sem hefur skilningin svo.

Einnig svo hinn kallai:
Hann virkar og safnar ekki.
S verki fullgert, dvelur hann ei vi a.
Hann skar eigi a sna rum gildi sitt.


78.

llum heiminum
er ekkert mkra n minni mttar en vatni.
Og ann htt, eins og a vinnur v hara,
er ekkert jafningi ess.
a er ekki hgt a breyta v neinn htt.
A hi mttlitla sigri a sterka
og mjka sigri a hara,
vita allir menn jru,
en enginn hagar sr samkvmt v.

Einnig svo hefur kallaur sagt:
"S sem tekur sig rif rkisins,
er herrann vi jararfrnir.
S sem tekur sig hamingju rkisins,
er konungur heimsins."
Snn or eru eins og ranghverfur.


79.

Stti maur stra illsku,
og illska eimir eftir,
hvernig vri a gott?
v heldur s kallai sig a skyldum snum
og krefst einskis af rum.

essvegna: S sem hefur lf,
heldur sig vi skyldur snar,
s sem ekkert lf hefur,
heldur sig vi sinn rtt.


80.

Land getur veri lti og fir bar.
Tki sem fjlfalda afl mannanna,
beiti maur eigi.
Maur ltur flki taka dauann alvarlega
og ferast eigi fjarska.
skip og vagnar su til staar,
s enginn sem noti au.
brynjur og vopn su til staar,
s enginn sem beiti eim.
Maur lti flki hnta aftur bnd
og nota a sta skriftar.
Gera mat sinn stan og falleg kli sn,
frisamlega bina og gleilega sii.
Ngrannalnd su sjnmli,
svo a maur heyri kll hana og hunda gagnkvmt:

og flki a deyja hrri elli,
n ess a ferast fram og aftur.


81.

Snn or eru ekki falleg,
falleg or eru ekki snn.
Ijusemi sannfrir ekki,
sannfring er ekki ijusm.
S vitri er ekki lrur,
s lri er ekki vitur.
S kallai safnar engum eignum.
v meir sem hann gerir fyrir ara,
v meir hann.
v meir sem hann gefur rum,
v meir hefur hann.
Skilningur himinsins er a rva, n tjns.
Skilningur hins kallaa er a virka, n deilna.


Athugasemdir og umsagnir eru vel egnar og m senda r agnarius@isholf.is. Orskringar Richards Wilhelm eru ingarvinnslu og koma vntanlega sar. Hfundarrttur er ingu, r er heimilt a prenta t og gefa en ber a lta etta vera me.



Netutgfan - gst 1999